00:00:02 → 00:00:04จริง ๆ เราเป็นคนถนัดซ้ายนะ
00:00:04 → 00:00:07ตั้งแต่จำความได้ เราก็ใช้มือซ้ายมาตลอด
00:00:07 → 00:00:11ตอนเด็กยายจับเราฝึกเขียนมือขวาหนักมาก
00:00:11 → 00:00:14เพราะเค้ามองว่า การที่เราถนัดคนละข้างกับคนส่วนใหญ่
00:00:14 → 00:00:18จะทำให้เราเรียนหนังสือไม่ได้ หรือว่าเรียนหนังสือช้า
00:00:18 → 00:00:20ยังไงก็ตาม สุดท้ายยายก็ทำไม่สำเร็จ
00:00:20 → 00:00:24ไม่ว่าจะพยายามแค่ไหน เราก็ใช้มือขวาไม่ถนัด
00:00:24 → 00:00:28ในขณะที่พ่อแม่เรามองว่า จะถนัดข้างไหนก็ไม่สำคัญ
00:00:28 → 00:00:31อีกอย่างเค้าได้ยินมาว่า คนถนัดซ้ายมักมีพรสวรรค์
00:00:31 → 00:00:32แล้วก็ฉลาดกว่า
00:00:32 → 00:00:36ก็เลยคิดว่า ปล่อยให้ถนัดซ้ายไปดีแล้ว
00:00:36 → 00:00:39พอเป็นแบบนี้ เราก็เลยสงสัยมาตั้งแต่เด็กว่า
00:00:39 → 00:00:41อ่าว! ทำไมกูเป็นคนส่วนน้อยวะ
00:00:41 → 00:00:44ทำไม 90% ของประชากรถึงถนัดขวา
00:00:44 → 00:00:48แล้วทำไมคนไม่ถนัดขวากับซ้าย ในอัตราที่พอ ๆ กัน
00:00:48 → 00:00:51สิ่งที่น่าสนใจคือ ในปัจจุบัน..
00:00:51 → 00:00:55มนุษย์เป็นสัตว์ตระกูลวานรที่ถนัดมือข้างใดข้างหนึ่ง
00:00:55 → 00:00:57ไปทางเดียวกันชัดเจนที่สุด
00:00:57 → 00:01:00ลิงชนิดต่าง ๆ และเอาจริง ๆ ก็สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเกือบทั้งหมด
00:01:00 → 00:01:02ดูจะไม่ได้มีมือข้างที่ถนัด
00:01:02 → 00:01:04หนักไปข้างเดียวเท่าคน
00:01:04 → 00:01:06แต่ที่เราบอกว่า “ในปัจจุบัน”
00:01:06 → 00:01:08เพราะว่าในอดีต มีหลักฐานว่า
00:01:08 → 00:01:10บรรพบุรุษและญาติวานรของเรา
00:01:10 → 00:01:12ส่วนมากก็ถนัดขวาแล้ว
00:01:12 → 00:01:16ทั้งนี้ ต่อจากนี้เราจะเรียกสัตว์ตระกูลมนุษย์ทั้งหมดว่า
00:01:16 → 00:01:17hominin
00:01:17 → 00:01:19เพราะเป็นคำที่นักโบราณคดีใช้กัน
00:01:19 → 00:01:20แล้วอีกอย่าง.. มันสั้นดี
00:01:20 → 00:01:24เมื่อไม่นานมานี้ นักโบราณคดีใช้รอยขีดข่วนที่ฟัน
00:01:24 → 00:01:27เพื่อชี้วัดว่า เจ้าของฟันถนัดมือข้างไหน
00:01:27 → 00:01:28เพราะว่า เวลา hominin
00:01:28 → 00:01:32ใช้เครื่องมือหินขัดหนังสัตว์ หรือว่าตัดชิ้นเนื้อ
00:01:32 → 00:01:35เค้าต้องใช้ฟันคาบหนังหรือเนื้อไว้ให้อยู่กับที่
00:01:36 → 00:01:37ทีนี้ ถ้าทำแบบนี้บ่อย ๆ
00:01:37 → 00:01:40บางครั้งเครื่องมือจะแฉลบขูดฟันเป็นรอย
00:01:40 → 00:01:42เฉียงไปทางใดทางหนึ่ง
00:01:42 → 00:01:44ไม่ขวาไปซ้าย ก็ซ้ายไปขวา
00:01:44 → 00:01:46ขึ้นอยู่กับใช้มือข้างไหนจับ
00:01:46 → 00:01:49ปรากฏว่า จากตัวอย่างฟอสซิลทั้งหมด
00:01:49 → 00:01:53มี hominin ถนัดขวาถึง 50 ตัว แต่ถนัดซ้ายแค่ 4 ตัว
00:01:53 → 00:01:56ฟอสซิลที่เก่าที่สุดในบรรดาตัวอย่างพวกนี้
00:01:56 → 00:02:00เป็นของ Homo Habilis ที่มีอายุถึงหนึ่งล้านแปดแสนปี
00:02:00 → 00:02:04แสดงให้เห็นว่า การถนัดขวาอยู่คู่กับสัตว์ตระกูลมนุษย์มานาน
00:02:04 → 00:02:07นอกจากนี้ รอยพิมพ์รูปมือในถ้ำ
00:02:07 → 00:02:09ซึ่งเป็นฝีมือของมนุษย์ยุคโบราณ
00:02:09 → 00:02:11ยังเป็นมือซ้ายซะเกือบหมด
00:02:11 → 00:02:16แปลว่า คนที่ทำรูปพวกนี้ ต้องเอามือซ้ายทาบผนังถ้ำ
00:02:16 → 00:02:19แล้วเป่าหลอดพ่นสีใส่ด้วยมือขวาที่ถนัด
00:02:19 → 00:02:21ทีนี้ ต้องเข้าใจว่า แต่ก่อน..
00:02:21 → 00:02:24ตอนที่ความเข้าใจเรื่อง ความถนัดของการใช้มือของสัตว์ยังจำกัด
00:02:25 → 00:02:27นักวิทยาศาสตร์จำนวนมากคิดว่า
00:02:27 → 00:02:30การถนัดข้างเดียวกันเกือบทั้งสปีชีส์
00:02:30 → 00:02:32เป็นปรากฏการณ์ในโฮโมเซเปียนส์เท่านั้น
00:02:32 → 00:02:37แล้วก็เข้าใจว่า สัตว์อื่นรวมทั้งลิง ถนัดซ้ายกับขวาพอพอกัน
00:02:37 → 00:02:40เค้าก็เลยมองว่า ที่มันเป็นเฉพาะกับมนุษย์
00:02:40 → 00:02:42เพราะ คนมีความสามารถในการใช้เครื่องมือ
00:02:42 → 00:02:46รวมทั้งความสามารถในการสร้างภาษาที่สูงกว่าสัตว์อื่น
00:02:46 → 00:02:49หลายคนอาจจะเคยได้ยินมาบ้างว่า
00:02:49 → 00:02:52สมองซีกซ้ายควบคุมร่างกายซีกขวา
00:02:52 → 00:02:55ส่วนสมองซีกขวาควบคุมร่างกายซีกซ้าย
00:02:55 → 00:03:00ดังนั้น การที่สมองส่วนที่เกี่ยวข้องกับการใช้เครื่องมือ อยู่ทางซ้าย
00:03:00 → 00:03:03ก็เลยน่าจะทำให้มนุษย์ใช้มือขวาถนัดกว่า
00:03:03 → 00:03:07นอกจากนี้ สมองส่วนที่เกี่ยวกับภาษาก็อยู่ทางซ้าย
00:03:07 → 00:03:09ซึ่งเป็นส่วนที่ทำงานหนักมาก
00:03:09 → 00:03:12เนื่องจากภาษาเป็นส่วนที่ใช้กำลังสมองสูง
00:03:12 → 00:03:15สมองซีกซ้ายจึงมีนัยสำคัญกว่าซีกขวาในบางแง่
00:03:15 → 00:03:17ก็เลยขับเน้นความถนัดขวาเข้าไปอีก
00:03:17 → 00:03:22หรือก็คือ การที่สมองสองข้างทำหน้าที่ไม่เหมือนกัน
00:03:22 → 00:03:25ก็ทำให้มือสองข้าง ถนัดคนละอย่างด้วยเช่นกัน
00:03:25 → 00:03:28แต่พอมีงานวิจัยใหม่ ๆ มากขึ้นเรื่อย ๆ
00:03:28 → 00:03:31ในปัจจุบัน ก็ไม่ใช่ว่านักวิทยาศาสตร์ทุกคน
00:03:31 → 00:03:34จะมองว่า นี่เป็นสิ่งพิเศษ หรือว่าแม้แต่เฉพาะกับมนุษย์
00:03:34 → 00:03:37หนึ่งคือ งานวิจัยเมื่อไม่นานมานี้ชี้ว่า
00:03:37 → 00:03:40การใช้ภาษาและความถนัดของมือ
00:03:40 → 00:03:42ไม่ได้มีความเกี่ยวข้องกันอย่างมีนัยสำคัญ
00:03:43 → 00:03:44สอง คือ จริงอยู่..
00:03:44 → 00:03:47ที่เมื่อกี้เราบอกว่า สปีชีส์ลิงส่วนใหญ่
00:03:47 → 00:03:49ไม่ได้มีมือข้างที่ถนัดชัดเจน
00:03:50 → 00:03:53แต่อย่าลืมว่า เวลาเราจะดูว่า มีคนถนัดขวากี่คน
00:03:53 → 00:03:55เราจะใช้วิธีถามเอาใช่ปะ?
00:03:55 → 00:03:57คุณถนัดซ้ายหรือขวาอะไรก็ว่าไป
00:03:58 → 00:04:00แล้วคนส่วนใหญ่ก็จะรายงานว่า
00:04:00 → 00:04:04ตัวเองถนัดมือข้างไหน ตามความคล่องแคล่วในการใช้เครื่องมือ
00:04:04 → 00:04:05เช่น การเขียนด้วยปากกา
00:04:06 → 00:04:10ในขณะที่เวลาเราจะดูว่า ลิงถนัดข้างไหนมากกว่ากัน
00:04:10 → 00:04:13เราถามลิงไม่ได้.. เราต้องใช้การสังเกตเอา
00:04:13 → 00:04:16มันจึงไม่แฟร์ที่จะด่วนสรุปว่า
00:04:16 → 00:04:18ลิงไม่มีมือข้างที่ถนัดชัดเจนเหมือนมนุษย์
00:04:18 → 00:04:23ถ้าเราจำกัดขอบเขตการสังเกตการณ์ให้เหลือแค่การใช้เครื่องมือ
00:04:23 → 00:04:25ลิงก็ถนัดขวามากกว่าเหมือนกัน
00:04:25 → 00:04:30บางวิจัยชี้ว่า ลิงชิมแปนซีถนัดขวาถึง 70%
00:04:30 → 00:04:32กอริลลา 75%
00:04:32 → 00:04:35นอกจากนี้ การถนัดร่างกายซีกใดซีกหนึ่ง
00:04:35 → 00:04:37ยังเป็นสิ่งที่สามารถพบได้ในสัตว์หลายชนิด
00:04:37 → 00:04:40ตั้งแต่ ไก่ นกพิราบ ไปจนถึงปลา
00:04:40 → 00:04:44จึงมีอีกสมมติฐานหนึ่งว่า นี่ไม่ใช่สิ่งที่พิเศษอะไร
00:04:44 → 00:04:45แต่เป็นสิ่งที่มีมาตลอด..
00:04:45 → 00:04:48ในวิวัฒนาการสัตว์ประเภทมีกระดูกสันหลัง
00:04:48 → 00:04:50และการแบ่งงานกันทำของสมองสองซีก
00:04:50 → 00:04:52ก็ไม่ใช่สิ่งที่มีเฉพาะในคน
00:04:52 → 00:04:56เพียงแต่ว่า กิจกรรมของมนุษย์มีการใช้เครื่องมือมากกว่า
00:04:57 → 00:05:00เราก็เลยเห็นความถนัดของร่างกายซีกใดซีกหนึ่งชัดกว่า
00:05:01 → 00:05:04สรุปคือ นักวิทยาศาสตร์กลุ่มนี้คิดว่า
00:05:04 → 00:05:05เราไม่ควรด่วนสรุป
00:05:05 → 00:05:08ว่า การถนัดขวาเกิดจากลักษณะพิเศษของมนุษย์
00:05:08 → 00:05:09หรือแม้แต่เกิดจากสมอง
00:05:10 → 00:05:13แต่ก็ยอมรับว่า ความพิเศษของสปีชีส์เรา
00:05:13 → 00:05:16ทำให้การถนัดขวาไปสุดทางกว่าชาวบ้าน
00:05:16 → 00:05:20Dietrich Stout นักโบราณคดีจากมหาวิทยาลัย Emory บอกว่า
00:05:20 → 00:05:24“มันอาจจะพูดไม่ได้ด้วยซ้ำว่าเราถนัดขวากว่า
00:05:24 → 00:05:28เพียงแต่มนุษย์แบ่งหน้าที่ระหว่างมือ 2 ข้างเป็นกิจลักษณะกว่า”
00:05:29 → 00:05:31“มันไม่ใช่ว่าแขนซ้ายไม่ทำอะไรเลย
00:05:31 → 00:05:33แขนซ้ายก็ยุ่งพอกัน
00:05:33 → 00:05:34ช่วยแขนขวาทำนู่น ทำนี่”
00:05:35 → 00:05:35โอเค!
00:05:36 → 00:05:37ถึงมันอาจจะไม่จริง
00:05:37 → 00:05:40ที่ว่า มนุษย์เป็นสปีชีส์เดียวที่ถนัดมือข้างเดียวกัน
00:05:40 → 00:05:42แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า อย่างน้อย
00:05:42 → 00:05:46มนุษย์ถนัดขวามากกว่าซ้าย ในแง่การใช้เครื่องมือ
00:05:46 → 00:05:49และตลอดประวัติศาสตร์ก็มีคนถนัดซ้าย
00:05:49 → 00:05:51แค่ประมาณ 10% ตลอดด้วย
00:05:51 → 00:05:55อันที่จริง ไม่มีคนกลุ่มไหนบนโลกที่ถนัดซ้ายมากกว่าขวา
00:05:55 → 00:05:57แม้แต่ชนเผ่าตามหมู่เกาะ
00:05:57 → 00:06:01ที่ไม่ได้ยุ่งเกี่ยวเชิงวัฒนธรรมกับมนุษย์ส่วนใหญ่ก็ถนัดขวามากกว่า
00:06:01 → 00:06:04ถ้างั้นทำไมคนถนัดซ้ายอย่างเรา.. ถึงมีอยู่
00:06:05 → 00:06:08ทำไมทุกคนไม่ถนัดขวา 100% ไปเลย
00:06:08 → 00:06:11สิ่งที่น่าสนใจ คือ ในกีฬาที่ต้องเล่นกับคนอื่น
00:06:11 → 00:06:14เช่น เทนนิส ต่อยมวย หรือว่าตีแบด
00:06:14 → 00:06:16คนที่ถนัดซ้ายจะได้เปรียบมากกว่า
00:06:16 → 00:06:19เพราะนึกดูนะ.. คนส่วนใหญ่ถนัดขวาใช่ปะ
00:06:20 → 00:06:22ทุกคนก็เลยชินกับการเคลื่อนไหวของคนถนัดขวา
00:06:23 → 00:06:26ทำให้คาดเดาการเคลื่อนไหวของคนถนัดซ้ายได้ยากกว่า
00:06:26 → 00:06:27ปรากฏการณ์นี้..
00:06:27 → 00:06:31ที่คนถนัดซ้ายประสบความสำเร็จในกีฬามากกว่า
00:06:31 → 00:06:35ทำให้นักวิทยาศาสตร์บางคนเชื่อว่า การถนัดซ้าย
00:06:35 → 00:06:38ก็ทำให้มีความได้เปรียบในทางวิวัฒนาการเหมือนกัน
00:06:38 → 00:06:40ถ้าคุณเป็นคนถนัดซ้ายแต่ก่อน
00:06:40 → 00:06:42แล้วคุณต้องไปบวกกับคนอื่น
00:06:42 → 00:06:44คุณก็จะมีโอกาสชนะมากกว่า
00:06:44 → 00:06:47ซึ่งก็แปลว่า มีโอกาสรอดมากกว่า
00:06:47 → 00:06:50วิวัฒนาการก็เลยคงคนถนัดซ้ายไว้
00:06:50 → 00:06:53แต่ความได้เปรียบนี้จะหายไปทันที
00:06:53 → 00:06:56ถ้ามีคนถนัดซ้ายกับขวาเท่ากัน
00:06:56 → 00:06:57เพราะก็เท่ากับความโกง
00:06:57 → 00:07:00ที่ทำให้คนอื่นคาดเดาการเคลื่อนไหวยาก ก็จะหมดไป
00:07:01 → 00:07:04ดังนั้น คนถนัดซ้ายเลยต้องเป็นส่วนน้อยอยู่เสมอ
00:07:04 → 00:07:06แต่ถึงจะเป็นอย่างงั้น
00:07:06 → 00:07:08ก็ไม่ได้แปลว่า การถนัดซ้าย
00:07:08 → 00:07:10เป็นสิ่งที่สืบทอดทางสายเลือดเสมอไปนะ
00:07:10 → 00:07:14ปัจจุบัน นักวิทยาศาสตร์ไม่สามารถฟันธงได้ว่า
00:07:14 → 00:07:17การถนัดซ้าย เกิดจากพันธุกรรมอย่างเดียวรึเปล่า
00:07:17 → 00:07:19พันธุกรรมอาจจะมีส่วนบ้าง
00:07:19 → 00:07:22แต่งานวิจัยชี้ว่า สภาพแวดล้อมขณะอยู่ในครรภ์
00:07:22 → 00:07:27อิทธิพลทางวัฒนธรรม รวมทั้งความบังเอิญก็มีผลเหมือนกัน
00:07:27 → 00:07:30จริงอยู่.. ที่ว่าถ้าคุณมีพ่อแม่ถนัดซ้าย
00:07:30 → 00:07:33คุณจะมีโอกาสถนัดซ้ายมากกว่าคนที่พ่อแม่ถนัดขวา
00:07:34 → 00:07:37แต่อย่าลืมว่า ลูกของคนที่ถนัดซ้ายส่วนใหญ่
00:07:37 → 00:07:38ก็ถนัดขวาอยู่ดี
00:07:38 → 00:07:41แม้แต่ฝาแฝดยังถนัดคนละข้างได้เลย
00:07:41 → 00:07:45สรุปแล้วคำตอบอาจจะไม่สาใจหลายคน
00:07:45 → 00:07:48แต่ถ้าเป็นวิทยาศาสตร์เรื่อง ความถนัดของมือ
00:07:48 → 00:07:50ยังไม่มีความเห็นร่วมกันขนาดนั้น
00:07:50 → 00:07:54แต่ก็มีสมมติฐานที่น่าสนใจเต็มเลย อย่างที่เราบอกไป
00:07:54 → 00:07:57ซึ่งมันก็น่าสนใจมากว่า..
00:07:57 → 00:08:00แม้แต่สิ่งใกล้ตัวอย่างร่างกายเราเองเนี่ย
00:08:00 → 00:08:02ยังมีสิ่งให้ค้นพบอีกมากเลย