การรักษาโรคไบโพล่าทำอย่างไร

"ไบโพลาร์" โรคอารมณ์สองขั้ว ทำความเข้าใจ รู้ก่อนรักษาได้ : Daily Health

จากช่อง : TNN


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:1100:00:17[เพลง]
00:00:2500:00:30ก็เป็นโรคความผิดปกติทางอารมณ์นะครับที่
00:00:3000:00:33เอ่อคนไข้จะมีทั้งช่วงเวลาที่มีภาวะ
00:00:3300:00:36อารมณ์ที่มีภาวะอารมณ์ซึมเศร้านะครับแล้ว
00:00:3600:00:39ก็มีช่วงระยะเวลาที่คนไข้มีอารมณ์เป็น
00:00:3900:00:42ปกติแล้วก็มีช่วงระยะเวลาที่คนไข้เนี่ยมี
00:00:4200:00:46อารมณ์ดีหรือว่าหงุดหงิดมากกว่าปกติครับ
00:00:4600:00:51ส่วนใหญ่ก็มักจะเป็นโรคที่เกิดขึ้นในคน
00:00:5100:00:55ที่มีอายุในช่วงประมาณคนวัยทำงานนะครับ
00:00:5500:00:59แล้วก็เอ่อจริงๆแล้วเนี่ยมันเป็นโรคที่
00:00:5900:01:02อาจจะทำให้สับสนนะครับคล้ายๆกับโรคซึม
00:01:0200:01:05เศร้าได้นะครับแล้วก็คนไข้เนี่ยที่เป็น
00:01:0500:01:08โรคโรคไบโพล่าหรือว่าโรคอารมณ์ 2 ขั้ว
00:01:0800:01:11เนี่ยไม่ได้แปลว่าเป็นอารมณ์ขึ้นลงนะครับ
00:01:1100:01:14คนที่มีอารมณ์ขึ้นๆลงๆอารมณ์อย่างง่ายๆ
00:01:1400:01:17เนี่ยอาจจะเป็นเรื่องของบุคลิกภาพนะครับ
00:01:1700:01:20แต่อันนี้มันเป็นภาวะอารมณ์ที่ผิดปกติที่
00:01:2000:01:24ไม่ใช่ภาวะที่เขเป็นโดยปกติได้คือโดยพื้น
00:01:2400:01:28ฐานอุปนิสัยใจคอเไม่ได้เป็นอย่าง
00:01:2800:01:33งั้น
00:01:3300:01:35เหตุมันก็เกิดจากปัจจัยเสียงที่มีอยู่
00:01:3500:01:39แล้วนะครับโดยมากเนี่ยมักจะพบว่าคนไข้
00:01:3900:01:41เนี่ยมีปัจจัยเสี่ยงทาง
00:01:4100:01:44พันธุกรรมหมายความว่าคนไข้มักจะมีประวัติ
00:01:4400:01:49ครอบครัวนะครับอาจจะมีเอ่อญาติฝ่ายพ่อแม่
00:01:4900:01:53พี่น้องที่เป็นสายตรงที่มีประวัติเป็นโรค
00:01:5300:01:55นี้อยู่แล้วนะครับอาจจะเป็นบางคนมี
00:01:5500:01:58ประวัติเอ่อพี่น้องสายสายตรงเนี่ยเป็นโรค
00:01:5800:02:02ซึมเศร้านะครับแล้วก็บางคนก็มีเอ่อเป็น
00:02:0200:02:05โรคไบโพล่านะครับนั้นก็แปลว่าคนที่เกิดมา
00:02:0500:02:08เนี่ยจะมีความเสี่ยงนะครับโดยมีปัจจัยทาง
00:02:0800:02:11พัธุกรรมเนี่ยเป็นตัวกำหนดนะครับแล้วก็
00:02:1100:02:14เผอิญมาเจอตัวกระตุ้นนะครับซึ่งตัว
00:02:1400:02:16กระตุ้นในชีวิตเนี่ยก็มีตั้งแต่เรื่อง
00:02:1600:02:20ความเครียดในชีวิตนะครับแล้วก็การไปยุ่ง
00:02:2000:02:23เกี่ยวกับสารเสพติดไม่ว่าจะเป็นเอ่อ
00:02:2300:02:26เครื่องดื่มแอลกอฮที่มีแอลกอฮอล์หรือว่า
00:02:2600:02:30ยาเสพติดก็อาจจะทำให้อาการกำเริบได้นะ
00:02:3000:02:33ครับปกติเนี่ยเรามักจะพบว่าอาการครั้งแรก
00:02:3300:02:36เลยของคนไข้เนี่ยมักจะมีเรื่องเครียดใน
00:02:3600:02:38ชีวิตเป็นตัวกระตุ้นนะครับแล้วก็ทำให้
00:02:3800:02:45เกิดอาการตาม
00:02:4500:02:49มาโรคไโพล่าเนี่ยก็เป็นโรคที่มีการ
00:02:4900:02:52พยากรณ์โรคที่ดีนะครับนั่นหมายความว่าถ้า
00:02:5200:02:55คนไข้ไปรับการรักษาเนี่ยผลการรักษาจะค่อน
00:02:5500:02:59ข้างดีคนไข้จำนวนมากเลยสามารถจะกลับไปใช้
00:02:5900:03:03ชีวิตเป็นปกติในสังคมได้แต่ว่าอาจจะต้อง
00:03:0300:03:06เ่อกินยาเพื่อควบคุมอาการนะครับถ้ากินยา
00:03:0600:03:10สม่ำเสมอควบคุมอาการดีเนี่ยคนไข้จะมี
00:03:1000:03:13ลักษณะอารมณ์นะครับแล้วก็มีความสามารถใน
00:03:1300:03:20การใช้ชีวิตเป็นปกติในสังคมเลย
00:03:2000:03:24ครับอย่างที่เอ่อผมบอกว่าจริงๆโรคนี้นะ
00:03:2400:03:28ครับมันอาจจะเริ่มต้นจริงๆกลุ่มจะมีกลุ่ม
00:03:2800:03:32เด็กวัยรุ่นที่บางคนก็เป็นไบโพล่านะครับ
00:03:3200:03:35โดยเริ่มต้นมักจะมีเรื่องของภาวะซึมเศร้า
00:03:3600:03:38นะครับแล้วก็ทำให้หลายคนเข้าใจว่าตัวเป็น
00:03:3800:03:40โรคซึมเศร้านะครับดังนั้นเนี่ยสัญญาณ
00:03:4000:03:43เตือนก็คือว่ามีอารมณ์เปลี่ยนนะครับ
00:03:4300:03:44อารมณ์เปลี่ยนในลักษณะไม่ว่าจะเป็น
00:03:4500:03:48เปลี่ยนทางด้านติดลบคืออารมณ์มันดิ่ง
00:03:4800:03:51อารมณ์มันเศร้านะครับไม่ว่าจะมีหรือไม่มี
00:03:5100:03:54สาเหตุกระตุ้นชัดเจนก็ตามนะครับร่วมกับ
00:03:5400:03:57อาการอื่นๆด้วยนะนอกจากอารมณ์เศร้าคือมัน
00:03:5700:04:00เศร้ามากดิ่งมากนะครับแล้วก็กินไม่ได้นอน
00:04:0000:04:04ไม่หลับนะครับแล้วก็คิดลบๆมีความคิดไม่
00:04:0400:04:09อยากอยู่นะครับสมาธิไม่ค่อยดีนะครับหรือ
00:04:0900:04:12ว่าบางคนเนี่ยอาจจะมีอารมณ์เปลี่ยนแปลงใน
00:04:1200:04:16ทางที่คึกนะครับอารมณ์ดีกว่าปกตินะครับ
00:04:1600:04:18แล้วก็อาจจะมีหรืออาจจะเป็นอารมณ์
00:04:1800:04:21หงุดหงิดก็ได้ร่วมกับความรู้สึกว่าตัวเอง
00:04:2100:04:25มีพลังเยอะนะครับต้องการนอนน้อยลงไม่ใช่
00:04:2500:04:27นอนไม่หลับนะครับแต่เป็นนอนน้อยลงเช่นว่า
00:04:2700:04:31ปกติเคยนอนวันละ 6-7 7 ชั่วโมงนะครับอาจ
00:04:3100:04:33จะเป็นนอนแค่ 3-4 ชั่วโมงแล้วก็ตื่นมามี
00:04:3300:04:36พลังเยอะเลยแล้วก็จะเป็นช่วงเวลาที่มี
00:04:3600:04:39อารมณ์ดีเนี่ยจะมีความคิดสร้างสรรค์เยอะ
00:04:3900:04:44มีโครงการมากอยากจะจับจ่ายใช้สอยเยอะพูด
00:04:4400:04:47เร็วแล้วก็มีความมั่นใจตัวเองสูงนะครับ
00:04:4700:04:50บางคนเนี่ยอาการที่คึกคะนองตรงนี้เนี่ย
00:04:5000:04:53อารมณ์ด้านคึกเนี่ยมันเป็นเยอะจนกระทั่ง
00:04:5300:04:56มีผลกระทบกับความสามารถในการทำกิจกรรม
00:04:5600:04:59ต่างๆคนทั่วไปสังเกตเห็นนะครับก็คือคือมี
00:04:5900:05:02พฤติกรรมวุ่นวายนะครับแล้วบางคนเนี่ยไป
00:05:0200:05:06ไกลถึงขนาดมีอาการทางจิตร่วมด้วยเช่นมี
00:05:0600:05:09ความรู้สึกว่าตัวเองเป็นคนพิเศษนะครับ
00:05:0900:05:13เอ่อมีญาณพิเศษมีความสามารถพิเศษนะครับ
00:05:1300:05:16แล้วก็ไปวุ่นวายนะครับหรือว่าบางควรจะมี
00:05:1600:05:20เอ่อหูแว่วประสาทหลอนนะครับร่วมด้วยได้
00:05:2000:05:22แต่ไม่ใชทุกรายนะครับบางรายเท่านั้นนะ
00:05:2200:05:26ครับเอ่ออาการที่เป็นเนี่ยก็คือให้สังเกต
00:05:2600:05:28ว่ามีช่วงอารมณ์ที่มันเปลี่ยนแปลงนะครับ
00:05:2800:05:32แล้วไม่ใช่ภาวะอารมณ์ปกติของเราอารมณ์ที่
00:05:3200:05:33เปลี่ยนแปลงนั้นอาจจะอยู่เป็นเวลาเป็น
00:05:3300:05:37เดือนๆแล้วหายไปได้เองนะครับหรือบางทีก็
00:05:3700:05:40เป็นยาวนานจนกระทั่งเกิดปัญหาทำให้ต้องไป
00:05:4000:05:43พบจิตแพทย์
00:05:4300:05:47[เพลง]
00:05:4700:05:50ครับจริงๆทั้ง 2 โรคเนี่ยนะครับไม่ว่าจะ
00:05:5000:05:52เป็นโรคซึมเศร้าหรือว่าโรคไบโพล่าหรือ
00:05:5200:05:56อารมณ์ 2 ขั้วเนี่ยเป็นโรคที่อยู่ในกลุ่ม
00:05:5600:05:58เดียวกันคือเป็นกลุ่มโรคความผิดปกติทาง
00:05:5800:06:02อารมณ์นะครับทีนี้ลักษณะอาการก็อาจะมี
00:06:0200:06:05ความคล้ายคลึงกันเพราะว่าคนที่เป็นโรคซึม
00:06:0500:06:07เศร้าเนี่ยก็คือจะมีช่วงเวลาที่มีอารมณ์
00:06:0700:06:10ซึมเศร้าอารมณ์ดิ่งนะครับลักษณะตัวโรค
00:06:1000:06:13เนี่ยจะมาเป็นเป็นระรอกเป็นระรอกแปลว่า
00:06:1300:06:16เป็นแล้วบางทีหายไปได้เองนะครับแล้วก็
00:06:1600:06:20เป็นยาวนานระยะหนึงนะครับบางคนบางคนเอ่อ
00:06:2000:06:23มีอาการรุนแรงจนกระทั่งทำให้มีความคิดจะ
00:06:2300:06:26ทำร้ายตัวเองหรือว่าค่าตัวตายสำเร็จก็มี
00:06:2600:06:29นะครับแล้วก็มักจะมีผลกระทบกับการทำงานนะ
00:06:2900:06:32ครับแต่คนที่เป็นโรคซึมเศร้าเนี่ยเอ่อ
00:06:3200:06:34ส่วนนึงแล้วเนี่ยเป็นเรื้อรังเป็นเรื้อ
00:06:3400:06:38รังหมายความว่าเป็นแล้วเป็นซ้ำใหม่ได้นะ
00:06:3800:06:41ครับแล้วก็เป็นหลายครั้งนะครับแต่ว่าคน
00:06:4100:06:43ที่เป็นโรคซึมเศร้าเนี่ยถ้าเราติดตามไป
00:06:4300:06:46ยาวๆตลอดช่วงชีวิตเนี่ยคนไข้เหล่านี้
00:06:4700:06:49เนี่ยจะไม่เคยมีภาวะอารมณ์เปลี่ยนไปอีก
00:06:4900:06:53ขั้วนึงเลยนะครับส่วนคนที่เป็นโรคไบโพล่า
00:06:5300:06:56เนี่ยก็จะมีช่วงเวลาอย่างที่ผมบอกไปว่ามี
00:06:5600:06:59ช่วงเวลาที่มีภาวะซึมเศร้าซึ่งถ้าไปไป
00:06:5900:07:01ตรวจคนไข้หรือว่าคนไข้ไปหาหมอในช่วงเวลา
00:07:0100:07:04ตอนนั้นเนี่ยอาจจะถูกวินิจฉัยผิดว่าเป็น
00:07:0400:07:07โรคซึมเศร้านะครับเพราะว่าไม่เห็นอารมณ์
00:07:0700:07:10ด้านขั้วบวกนะครับแต่ว่าถ้าติดตามไปเนี่ย
00:07:1000:07:14ก็จะพบว่าคนไข้เจะมีช่วงอารมณ์เศร้าหายไป
00:07:1400:07:17แล้วกลับขั้วไปเป็นขั้วบวกขั้วบวกคือ
00:07:1700:07:19อารมณ์ดีกว่าปกติหรือว่าหงุดีกว่าปกติ
00:07:1900:07:21ร่วมกับอาการที่ผมกล่าวมาก่อนหน้านั้นที่
00:07:2100:07:24เรามีศัพท์ทางการแพทย์เรียกว่าภาว mania
00:07:2400:07:29หรือไฮโป mania นะครับถามว่าคนไข้ไพที่
00:07:2900:07:33ตลอดช่วงชีวิตไม่เคยมีอารม์เศร้ามมีบ้างม
00:07:3300:07:36นะครับมีนะครับประมาณสัก 10% ของของเคสก็
00:07:3600:07:38คือ 100 เคสเนี่ยที่เป็นไบโพล่าเนี่ยจะมี
00:07:3800:07:41อยู่ 10 เคสที่จะมีเฉพาะอารมณ์ดีอย่าง
00:07:4100:07:44เดียวไม่เคยมีอารมณ์เศร้าเลยก็มีนะครับก็
00:07:4400:07:48เป็นอันที่ต่างกันระหว่างไบโพล่านะครับ
00:07:4800:07:51ดังนั้นเนี่ยจริงๆแล้วหลายๆครั้งเนี่ยโรค
00:07:5100:07:542 โรคเเนี่ยเป็นโรคที่เป็นโรคือดังแปล
00:07:5400:07:58ว่าเป็นแล้วบางทีมันกลับเป็นซ้ำใหม่ได้ใน
00:07:5800:08:01เคสที่มีการกลับเป็นซ้ำใหม่บ่อยๆเนี่ยอาจ
00:08:0100:08:04จะมีความจำเป็นต้องได้รับการรักษาเยียวยา
00:08:0400:08:06ที่เป็นการรักษาแบบต่อเนื่องเพื่อป้องกัน
00:08:0600:08:08ไม่ให้เกิดอาการใหม่เพราะว่าการเป็นเรื้อ
00:08:0800:08:13รังการเป็นหลายครั้งจะมีผลกับผลการรักษา
00:08:1300:08:16ในระยะยาวมีผลกับว่าจะต้องกินยาขนาดสูง
00:08:1600:08:18ขึ้นมเพราะว่าเคสที่รักษายากๆไม่จะเป็น
00:08:1800:08:20เคสที่เรื้อรังหรือว่าเคียสที่กลับเป็น
00:08:2000:08:23ซ้ำหลายครั้งแล้วมีผลกระทบกับความสามารถ
00:08:2300:08:27ในการทำงานนะครับกับความรู้สึกที่มีกับ
00:08:2700:08:30ตัวเองกับกับกับคนข้างเพราะว่าโรคนี้
00:08:3000:08:34เนี่ยมีผลกระทบกับภาพลักษณ์ของคนไข้พอสม
00:08:3400:08:38[เพลง]
00:08:3800:08:41ควรการที่เกิดโรคไบโพล่าแล้วเนี่ยการ
00:08:4200:08:45รักษาแรกๆก็คือเราจะต้องให้การการบำบัด
00:08:4500:08:48ด้วยยาก่อนนะครับก็ขึ้นอยู่กับว่าคนไข้มา
00:08:4800:08:51ในระยะไหนคนไข้บางคนมาในระยะที่ซึมเศร้า
00:08:5100:08:55ก็ต้องได้ยารักษาโรคซุมเศร้าคนไข้ที่มาใน
00:08:5500:08:57ช่วงที่อารมณ์คึกที่เราเรียกว่าแมเนีย
00:08:5700:09:00หรือไฮโปเมเนียเนี่ยก็จะจะได้ได้รับยาที่
00:09:0000:09:03จะเป็นเอ่อยาไปทำให้อารมณ์เนี่ยคึกน้อยลง
00:09:0300:09:06นะครับเอ่อซึ่งเมื่อกินยาสักระยะนึงแล้ว
00:09:0600:09:09เนี่ยอารมณ์คนไข้จะกลับไปเป็นปกตินะครับ
00:09:0900:09:12เราก็มักจะให้ความรู้ความเข้าใจกับคนไข้
00:09:1200:09:15ก่อนว่าคนไข้เป็นอะไรนะครับแล้วจะมีวิธี
00:09:1500:09:18การในการดูแลตัวเองต่อไปยังไงนะครับเพราะ
00:09:1800:09:21ว่าเอ่อมีโอกาสที่โรคมันจะกำเริบแล้วก็
00:09:2100:09:24ควรจะต้องกินยายาวนานระยะนึงอย่างน้อยๆ
00:09:2400:09:26เช่นต้องกินยาอย่างน้อย 1 ปีนะนะครับ
00:09:2600:09:29เพราะว่าถ้าหยุดยาเร็วเนี่ยอาการนจะกำ
00:09:2900:09:31เริบกลับมาได้นะครับแล้วการกำเริบบ่อยๆก็
00:09:3100:09:34ทำให้การรักษาได้ยากขึ้นต้องกินยาขนาดสูง
00:09:3400:09:37ขึ้นนะครับคนไข้ก็ควรจะต้องรู้ว่าอะไร
00:09:3700:09:41บ้างที่เป็นสัญญาณที่จะเริ่มแสดงว่าอาการ
00:09:4100:09:44มันจะกำเริบนะครับเช่นการเฝ้าสังเกต
00:09:4400:09:47อารมณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปปัญหาการนอนที่ที่
00:09:4700:09:50เปลี่ยนไปนะครับแล้วก็เอ่อคนไข้ควรจะรู้
00:09:5000:09:53ว่าวิธีการรักษาเนี่ยควรจะเป็นยังไงนะ
00:09:5300:09:56ครับการพยากรณ์หรือความเป็นไปในอนาคตของ
00:09:5600:09:59โลกจะเป็นยังไงบ้างเ้าจะได้เฝ้าระวังของ
00:09:5900:10:01ตัวเองแล้วจะต้องระวังปัจจัยบางอย่าง
00:10:0100:10:04เรื่องบางอย่างที่กระตุ้นให้เกิดอารมณ์
00:10:0400:10:07หรือเกิดโรคโรคเอ่อไบโพล่ากำเริบได้ยกตัว
00:10:0700:10:10อย่างเช่นอดนอนนะครับอดนอนก็ทำให้อาการ
00:10:1000:10:13กำเริบได้นะครับหรือว่าการเผชิญหน้ากับ
00:10:1300:10:16ความเครียดที่แก้ปัญหาไม่ได้ซะทีนะครับ
00:10:1600:10:18หรือว่าเอ่อเรื่องของการไปยุ่งกับสารเสพ
00:10:1800:10:22ติดไม่ว่าจะเป็นการดื่มแอลกอฮอล์หรือว่า
00:10:2200:10:24สารที่ออกริทางจิตประสาทหรือแม้กระทั่งยา
00:10:2400:10:28บางตัวนะครับที่เอ่อเป็นยากระตุ้นเอาจจะ
00:10:2800:10:32มีผลทำให้อารมณ์กับขั้วได้นะครับแล้วก็
00:10:3200:10:35พยายามทำให้คนไข้กับคนในครอบครัวเนี่เข้า
00:10:3500:10:38ใจว่าบางครั้งอาการที่ผ่านมามันเกิดจากค
00:10:3800:10:40ว่าอารมณ์ไม่ปกติเพื่อให้คนไข้สามารถจะ
00:10:4000:10:43ปรับตัวกับครอบครัวนะครับแล้วก็กลับไปทำ
00:10:4300:10:45งานใช้ชีวิตได้เพราะว่าถ้าคนแค่รักษาดี
00:10:4500:10:48เนี่ยเขาจะกลับไปมีชีวิตเหมือนเดิมได้นะ
00:10:4800:10:51ครับแล้วก็เราต้องป้องกันเอ่อปัญหาที่อาจ
00:10:5100:10:54จะเป็นโรคแทรกได้ในอนาคตยกตัวอย่างเช่น
00:10:5400:10:58เอ่อการติดสารเสพติดเราพบว่าคนไข้ไบโพล่า
00:10:5800:11:00จำนวนมากเลยที่เป็นคนไข้ดยเพราะในผู้ชาย
00:11:0000:11:03นะครับมีโอกาสที่จะติดติดเ่อสารเสพติดเพ
00:11:0300:11:05เพิ่มขึ้นเช่นติดแอลกอฮอล์เพิ่มขึ้นนะ
00:11:0500:11:08ครับเพราะว่าเอ่อหลายคนก็ใช้แอลกอฮอล์
00:11:0800:11:11เนี่ยเป็นสารบำบัดอารมณ์หรือช่วยในเรื่อง
00:11:1100:11:13การนอนเพราะว่านอนไม่ดีนะครับพวกนี้ก็
00:11:1300:11:16เป็นอันที่เราจะต้องสอนคนไข้ให้คนไข้ดูแล
00:11:1600:11:19ตัวเองแล้วก็ออกกำลังกายนะครับนอนหลับพัก
00:11:1900:11:22ผ่อนให้เพียงพอนะครับเอ่อมีความสามารถใน
00:11:2200:11:24การจัดการความเครียดหรือขความช่วยเหลือ
00:11:2400:11:27เวลาที่เกิดปัญหาที่แก้ไขไม่ได้นะครับ
00:11:2700:11:30แล้วก็มีเครือขายทางสังมีเพื่อนนะครับเมี
00:11:3000:11:34คนในครอบครัวที่ให้คำปรึกษาได้
00:11:3400:11:36[เพลง]
00:11:3600:11:40ครับ TNN Health เราจะรวบรวมความรู้ทาง
00:11:4100:11:44ด้านสุขภาพจากแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ
00:11:4400:11:47พร้อมกดติดความเคลื่อนไหวจากทุกประเด็น
00:11:4700:11:51สุขภาพรอบโลกสะท้อนผ่านความคิดมุมมองของ
00:11:5100:11:53แพทย์ผู้เชี่ยวชาญและองค์ความรู้ทางด้าน
00:11:5300:11:57ต่างๆ tn and Health เข้าถึงทุกสาระ
00:11:5700:12:01สุขภาพเสริมภูมิคุกันรู้ทัน
00:12:0100:12:14[เพลง]
00:12:1400:12:23
00:12:2300:12:27[เพลง]
00:12:2700:12:43โรค
00:12:4300:12:46