การรักษาแอสมาและ copd ต่างกันอย่างไร

EP. 4 หอบหืด กับ ปอดอุดกั้นเรื้อรัง ต่างกันอย่างไร?

จากช่อง : Asthma Talks by Dr. Ann


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0100:00:04[เพลง]
00:00:0400:00:06สวัสดีค่ะยินดีต้อนรับเข้าสู่ Channel
00:00:0600:00:10asma Talk by Dr แนนะคะ Channel ที่
00:00:1000:00:13จะมาเล่าเรื่องราวที่เจาะลึกแต่เข้าใจ
00:00:1300:00:15ง่ายนะคะเกี่ยวกับเรื่องโลคหึดและุมแพ้นะ
00:00:1500:00:18คะวันนี้หมอแอนนะคะก็จะเสนอนะคะในหัวข้อ
00:00:1800:00:22เกี่ยวกับ asma กับ copd เหมือนหรือต่าง
00:00:2200:00:25กันยังไงนะคะซึ่งเราจะมาเจาะลึกในประเด็น
00:00:2500:00:27อะไรบ้างนะคะประเด็นแรกนะคะก็คือว่าการ
00:00:2800:00:32วินิจฉัยแยกโลกนะคะกับแอสมากับ copd นะคะ
00:00:3200:00:35แล้วก็ประเด็นที่ 2 นะคะก็คือว่าในกรณี
00:00:3500:00:38ที่มีอาการทั้ง 2 โรคที่เขาเรียกว่าแอสมา
00:00:3800:00:40and copd overlap Syndrome เนี่ยมัน
00:00:4000:00:42ก็คืออะไรนะคะและประเด็นที่ 3 ก็คือการดู
00:00:4200:00:45แลตัวเองง่ายๆนะคะก่อนอื่นเรามารู้จัก
00:00:4500:00:47ก่อนนะคะว่าแอสมาคืออะไรนะคะแมาก็คือเป็น
00:00:4700:00:50โรคหอบหืดนั่นเองนะคะที่เราพูดกันทั่วๆไป
00:00:5000:00:53นะคะโรคนี้เป็นโรคที่มีการอักเสบเรื้อรัง
00:00:5300:00:55ของหลอดลมนะคะซึ่งพวกนี้เนี่ยเวลาได้รับ
00:00:5500:00:59สิทธิกระตุ้นปุ๊บหลอดลมก็อักเสบแล้วก็มี
00:00:5900:01:01ตีดนะนะคะซึ่งพวกนี้ก็จะทำให้มีอาการหอค
00:01:0100:01:04เลิกในขณะในการ copd คืออะไรนะคะ copd ก็
00:01:0400:01:07คือย่อมาจากนะคะ chronic obs Active
00:01:0700:01:09pry disease นะคะซึ่งพวกนี้ก็เจอจาก
00:01:0900:01:12เป็นโรคที่มีหลอดโลมอุดก้าเรื้อลังนะคะ
00:01:1200:01:14ซึ่งสิกระตุ้นก็ส่วนใหญ่มันจะเป็นพวก
00:01:1400:01:16บุหรีแล้วพวกนี้ก็จะทำให้มีการอักเสบหลอด
00:01:1600:01:19ลมแล้วหลอดลมก็หนักตัวนะคะมีเสมหะแล้วก็
00:01:1900:01:21มูกมาเยอะซึ่งพวกนี้ก็อาารจะเป็นเรื้อ
00:01:2100:01:24หลังแล้วก็อาการนจะแย่ลงเรื่อยๆนะคะทีนี้
00:01:2400:01:272 โรคนี้เนี่ยอาการที่สำคัญเนี่ยจะคล้าย
00:01:2700:01:30กันนะคะคนไข้ก็จะมาได้ดมีอาการไอหอบ
00:01:3000:01:33เหนื่อยง่ายนะคะบางคนก็หายใจเสียังวส
00:01:3300:01:36ประมาณนี้นะคะแล้วก็รวมถึงอาการอาจจะหาย
00:01:3600:01:38ใจไม่เต็มอีกอาเป็นชุดชุดหรือไอเรื้อรัง
00:01:3900:01:41แล้วก็บางคนเนี่ยจะมีปัญหาเรื่องออกกำลัง
00:01:4100:01:43กายและเหนื่อยทำงานแล้วก็จะเหนื่อยร้อยลง
00:01:4300:01:46นะคะซึ่งทั้ง 2 โลกนี้นะคะยารักษาเบื้อง
00:01:4600:01:49ต้นฉุกเฉก็คือการใช้ยาขยายลมเพราะฉะนั้น
00:01:4900:01:52เนี่ยเราอาจจะสับสนว่าเอ๊ะเราจะเป็นแอสมา
00:01:5200:01:54หรือ copd นะคะซึ่ง 2 โรกนี้เนี่ยจริงๆ
00:01:5400:01:57เนี่ยมันมีบางส่วนที่เหมือนกันแต่มีบาง
00:01:5700:02:02ส่วนที่ต่างกันนะคะ
00:02:0200:02:05โรคขอบหืดเนี่ยส่วนใหญ่เนี่ยเป็นโรคที่
00:02:0500:02:07เกิดจากพันธุกรรมนะคะเพราะงั้นการเกิดโรค
00:02:0700:02:09ก็เกิดตั้งแต่ตอนเล็กเลยนะคะพวกนี้เกิด
00:02:0900:02:11ตั้งแต่เด็กๆแล้วก็ตอนโตอาจจะดีขึ้นหรือ
00:02:1100:02:14ว่าอาจจะแย่ลงไม่เหมือน copd นะคะ copd
00:02:1400:02:16เป็นโรคที่เกิดขึ้นภายหลังส่วนใหญ่ก็เป็น
00:02:1600:02:19ผู้ใหญ่ปลายๆนะคะจนถึงอายุมากแล้วนะคะ
00:02:1900:02:22ส่วนใหญ่จะเกิดอายุประมาณสัก 40-45 ปีไป
00:02:2200:02:24แล้วเพราะว่าพวกนี้เกิดจากกระตุ้นที่
00:02:2400:02:26เรื้อรังยาวนานนะคะซึ่งสิ่งกระตุ้นที่
00:02:2600:02:29สำคัญในีบก็คือเรื่องบุหรี่นั่นเองนะคะ
00:02:2900:02:31แล้วก็อาการที่เกิดขึ้นจากหอขืดเนี่ยพวก
00:02:3100:02:33นี้หอบขืดเป็นหลอดลมไวต่อสิ่งกระตุ้น
00:02:3300:02:35เพราะฉะนั้นอกินจะเกิดขึ้นรวดเร็วเฉียบ
00:02:3500:02:38พันแล้วก็หายค่อนข้างรวดเร็วนะคะซึ่งเวลา
00:02:3800:02:41ได้รับผิกระตุ้นปุ๊บก็จะมีอาการไอหอกหาย
00:02:4100:02:44ใจเหนื่อยดังวิสนะคะมักจะไอกลางคืนพ่อนยา
00:02:4400:02:47ขยะลล้มปุ๊บอาการก็จะดีขึ้นพอหายปุ๊บก็จะ
00:02:4700:02:50หายเป็นปกตินะคะซึ่งก็จะต่างจาก copd นะ
00:02:5000:02:53คะใน copd เนี่ยอาการมันจะค่อยๆเป็นค่อยๆ
00:02:5300:02:55ไปแล้วก็เป็นเรื้อรังเป็นมานานแล้วช่วง
00:02:5500:02:58ที่พ่นยาก็จะดีขึ้นบ้างแต่อาจจะไม่หาย
00:02:5800:03:00เป็นปกตินะคะประเด็นในนี้สำคัญมากนะคะ
00:03:0000:03:03เพราะว่ามีคนไพ้หลายคนมาปรึกษาหมอเป็นห่อ
00:03:0300:03:06ผืดตั้งแต่เล็กจนโตไม่หันเสียทีพ่นยาบาง
00:03:0600:03:08คนก็ดีขึ้นแต่หันไม่ขาดอันนี้เราอาจจะใช้
00:03:0900:03:11ช่วยแยกได้นะคะว่าจุดเริ่มต้นในการเกิด
00:03:1100:03:13อาการหรือเวลาหายหายสนิทหรือเปล่านะคะนี้
00:03:1300:03:16ก็คือจุดเริ่มต้นนะคะ 2 ก็คือสิ่งกระตุ้น
00:03:1600:03:18สิ่งกระตุ้นก็มีความสำคัญเช่นกันนะคะ
00:03:1800:03:21เพราะว่าแอสมาหรือโรคหืเนี่ยสิ่งกระตุ้น
00:03:2100:03:24ที่สำคัญก็คือเราเรียกว่าอัลเลอร์เจนิกก็
00:03:2400:03:27คือสารเกราะภูมิแท้ที่กระตุ้นให้หลอกลม
00:03:2700:03:30อักเสบนะคะซึ่งสารเกราะภูมแพ้ที่สำในโลก
00:03:3000:03:34ออยู่นะก็คือ 1 ไรยฝุ่นขนสัตว์เกสมหญ้า
00:03:3400:03:37แล้วก็พวกเชื้อลาต่างๆนะคะในขณะเดียวกัน
00:03:3700:03:40สิ่งกระตุ้นที่ทำให้เกิดโรค copd เนี่ยก็
00:03:4000:03:42คือบุหรี่นั่นเองนะคะหรือว่าอาจจะเป็น ex
00:03:4200:03:45smoker คือเคยสูมมาก่อนแล้วก็หยุดไปแล้ว
00:03:4500:03:47ซึ่งตัวนี้เนี่ยก็จะกระตุ้นให้เกิดการ
00:03:4700:03:50อักเสบเรื้อรังของหลอลมนะคะแล้วพวกนี้ก็
00:03:5000:03:53จะกลายเป็น copd ในอนาคตได้นะคะแต่บางคน
00:03:5300:03:57เนี่ยพบว่าในคนไข้ที่เป็น copd เนี่ย 20%
00:03:5700:03:59นะคะที่ไม่มีสิทธิ์กระตุ้นจากบุหรีเลยแต่
00:03:5900:04:02ก็เป็น copd ได้ซึ่งสิ่งกระตุ้นเหล่านั้น
00:04:0200:04:04นะคะได้แก่อะไรได้บ้างนะคะบางคนก็จะเป็น
00:04:0400:04:07พวกมลพิษต่างๆทั้งมลพิษทั้งในบ้านแล้วก็
00:04:0700:04:10นอกบ้านนะคะจากควันจากการเผาไหม้พวกเอ่อ
00:04:1000:04:13รถราต่างๆที่เราอยู่เพราะฉะนั้นเนี่ยใน
00:04:1300:04:16copd เนี่ยสิ่งกระตุ้นก็เป็นพวกเอนหรือ
00:04:1600:04:18pollution ทีนี้มาดูเรื่องประเด็นสุด
00:04:1800:04:21ท้ายนะคะที่เราจะใช้แยกระหว่าง asma หรือ
00:04:2100:04:23copd นะคะก็คือเรื่องการตอบสนองของการ
00:04:2300:04:26รักษานะคะปกติคนไข้ที่เป็นโรคืนนะคะเววลา
00:04:2600:04:29ดสียนกระตุ้นปุ๊บต่อลงก็จะตีพอตีแค่ปุ๊บพ
00:04:2900:04:32พ้นยาวไปปุ๊บหลอดลมก็จะขยายใช่มั้ยคะซึ่ง
00:04:3200:04:35การขยายก็จะขยายกลับมาเป็นปกติได้นะคะ
00:04:3500:04:37เพราะการที่หลอดลมติดจากแอสมาเป็นหลอดลม
00:04:3700:04:40ตีบจากกล้ามเนื้อเลี่ยนหล่อลมมันหตัวนะคะ
00:04:4000:04:42หรือว่าเป็น Smooth Muscle contraction
00:04:4200:04:44ซึ่งพวกนี้เวลาขยะก็จะเป็น reversible
00:04:4400:04:47obstruction นะคะแต่ถ้าเป็น copd เนี่ย
00:04:4700:04:49พวกนี้อาการหลอดลมติดเนี่ยเป็นจากที่มี
00:04:4900:04:52ทั้งเสมหะทั้งมูกมาอุดตันนะคะพวกนี้เวลา
00:04:5200:04:55ขยายเนี่ยอาจจะขยายได้ไม่เต็มที่นะคะ
00:04:5500:04:57เพราะงั้นเราก็อาจจะทดสอบสมรรถภาปอช่วยใน
00:04:5700:04:59การดูว่าขยายได้เต็มที่หรือเปล่านะคะว่า
00:05:0000:05:02เป็น reversible หรือ a reversible are
00:05:0200:05:04obstruction นะคะถ้าเป็น reversible คือ
00:05:0400:05:07ว่าถ้ามีอาการหาปุ๊บเราคนยาขยะหลลมที่มัน
00:05:0700:05:10ออกฤทธเร็วใช่มั้ยคะพ่นไปปุ๊บถ้าสมรรถภาพ
00:05:1000:05:13ปอบเนี่ยถ้าเป็นค่า F1 ก็จะเพิ่มขึ้น
00:05:1300:05:16ประมาณ 12% หรือ 200 มลนะคะถ้าค่าพ fl ก็
00:05:1600:05:19เพิ่มขึ้น 20% แต่ว่าถ้าเป็น copd เนี่ย
00:05:1900:05:21การที่ขยายเพิ่มขึ้นอาจจะเพิ่มขึ้นไม่ได้
00:05:2100:05:24เยอะเท่า asma นะคะไันนี้ก็จะช่วยในการ
00:05:2400:05:27วินิจฉัยได้นะคะแต่อย่างไรก็ตามนะคะจะมี
00:05:2700:05:30คนไข้กลุ่มนึงที่เป็นเออาการก็เหมือน asma
00:05:3000:05:32แล้วก็เหมือนทั้ง copd นะคะซึ่งกลุ่มนี้
00:05:3200:05:35ก็จะมีคำที่เราใช้เรียกกันนะคะเรียกว่า
00:05:3500:05:38asma copd overlap Syndrome นะคะซึ่ง
00:05:3800:05:41คำนี้เนี่ยในกีน่าไกด์ไลน์นะคะซึ่งเป็น
00:05:4100:05:44ไกด์ไลน์รักษาโรคหัวแล้วก็ในโกไกด์ไลน์นะ
00:05:4400:05:46คะซึ่งเป็นรักษาไกด์ไลน์ของ copd เนี่ยใน
00:05:4700:05:51ปี 2015 นะคะเขาก็กำหนดศัว่าเป็น asma
00:05:5100:05:53copd overlap Syndrome เนี่ยคืออะไรนะ
00:05:5300:05:56คะซึ่งกรณีเนี้ยก็เกิดจากการที่คนไข้เ
00:05:5600:05:59เป็นโรคหืบแต่อาการเนี่ยยก็มีก้ำกึ่งเหน
00:05:5900:06:02copd นะคะซึ่งลักษณะที่กลุ่มเป็น asma
00:06:0200:06:04copd overlap Syndrome คนไข้จะเป็นยัง
00:06:0400:06:07ไงบ้างนะคะลักษณะก็คือคล้ายๆโลคหึกก็คือ
00:06:0700:06:09มีอาการตั้งแต่เล็กนะคะพวกนี้อาจจะเกิด
00:06:0900:06:11จากพันธุกรตัวกระตุ้นก็เป็นพวก
00:06:1100:06:14อัลเลอร์เจนิกกุมแท้ต่างๆแต่หลังจากนั้น
00:06:1400:06:17พอโตขึ้นเนี่ยคนไข้อาจจะได้รับพวกสิ่ง
00:06:1700:06:20กระตุ้นจากมลพิษหรือบุหรี่ต่างๆนะคะเพราะ
00:06:2000:06:22ฉะนั้นเนี่ยการอักเสบก็จะเป็นมากขึ้นแล้ว
00:06:2200:06:24การอักเสบก็จะเปลี่ยนจากเซลล์ชนิด
00:06:2400:06:27อีโอซิโนฟิลซึ่งพบได้มากในแอสมาเนี่ยเป็น
00:06:2700:06:30ชนิดนิวโทรฟิลเพราะฉะนั้นในกลุ่มที่เป็น
00:06:3000:06:32asma copd overlap Syndrome มีทั้ง
00:06:3200:06:35ออนิแล้วก็ Neil นะคะแล้วก็ลักษณะการตอบ
00:06:3500:06:37สนองต่อการขยายหลอดลมเนี่ยก็จะไม่ได้ดี
00:06:3700:06:41เหมือนแอสมาอาจจะก้ำถึงระหว่างแสมกับ copd
00:06:4100:06:45ซึ่งในคำๆนี้เราจะเรียกว่าเออนะคะคือ asma
00:06:4500:06:47copd overlap Syndrome ซึ่งเวลาเรา
00:06:4700:06:49รักษาเนี่ยก็จะรักษารวมไปทั้ง asma กับ
00:06:4900:06:52copd ร่วมกันด้วยนะคะแล้วก็ประเด็นสุด
00:06:5200:06:54ท้ายนะคะที่หมอจะพูดก็คือเรื่องการรักษา
00:06:5400:06:57นะคะซึ่งไฮไลท์ในการรักษาของ 2 โรคนี้
00:06:5700:07:00เนี่ยก็จะต่างกันนิดนึงนะคะในแอสมาหรือ
00:07:0000:07:03ว่าโรคหืนเนี่ยเป้าหมายในการรักษาสูงสุด
00:07:0300:07:05นะคะก็คือคนไข้ไม่มีอาการเลยไม่มีทั้ง
00:07:0600:07:09อาการไอเหนื่อยทำกิจกรรมได้ปกติคุณภาพ
00:07:0900:07:12ชีวิตดีแล้วก็สิ่งสำคัญมากนะคะก็คือ
00:07:1200:07:15สมรรถภาพต่อคนไข้ควรจะกลับมาปกติด้วยนะคะ
00:07:1500:07:17เพราะฉะนั้นเป้าหมายในการรักษาแอสมาสูง
00:07:1800:07:20สุดก็คือดีทุกอย่างรวมถึงปอมด้วยนะคะ
00:07:2000:07:23สำหรับ copd เนี่ยเป้าหมายในการรักษาก็
00:07:2300:07:25คือทำให้คนไข้อาการกำเเริบน้อยลงทำ
00:07:2500:07:28กิจวัตรประจำวันได้ปกติคุณภาพชีวิตดีแต่
00:07:2800:07:31่าสมรรถสภาพปอดเี่อาจจะกลับไม่เป็นปกตินะ
00:07:3100:07:34คะเพราะเป็นธรรมชาติเสดีปอดไม่สามารถกลับ
00:07:3400:07:37มาปกติได้แต่การรักษาเพื่อลดการชะลอการลด
00:07:3700:07:39ลงของสมรรถภาพต่อนนะคะเพราะฉะนั้นยาที่
00:07:3900:07:42ใช้ในการรักษาของทั้ง 2 โรคนี้ก็จะมีความ
00:07:4200:07:45ต่างกันนิดนึงนะคะในโรคแอสมาหรือโรคผื
00:07:4500:07:47เนี่ยยาที่ใช้จะให้ควบคุมคุณภาพชีวิตได้
00:07:4700:07:51ดีก็คือยาพ่นสูสเตียรอยด์นะคะด้วยเหตุผล
00:07:5100:07:53ที่ว่าในแอสมาเนี่ยการอักเสบของรถลมที่
00:07:5300:07:56เกิดจากอัลเลอร์เจนิกคุมแพ้เนี่ยมันเป็น
00:07:5600:07:58เซลล์ชนิดอีโอซิโนฟิลนะคะซึ่งเซลล์เยจะ
00:07:5800:08:01ตอบสนองดีต่อสเตียรอยด์พ่นงั้นการรักษา
00:08:0100:08:04หลักในแอสมาก็คือพ่นยาสเตียรอยด์ทุกวัน
00:08:0400:08:07พวกนี้ก็จะช่วยลดอาการผอบกำเริบลดหลอมลม
00:08:0700:08:09ไวต่อสิ่งกระตุ้นถ้าใช้ต่อเนื่องก็จะไม่
00:08:0900:08:12มีอาการเลยและสมรรถภาพอจะดีขึ้นนะคะแต่
00:08:1200:08:15ว่าการรักษาหลักใน copd นะคะเนื่องจากโรค
00:08:1500:08:17นี้เป็นโรคที่มีปอดอุการเหลือนหลังงั้น
00:08:1700:08:20การรักษาหลักก็คือใช้ยาขยะละลมนะคะอย่าง
00:08:2000:08:24เช่นพวกทั้งซาบ้าลาบลม่ามีตั้งหลายตัว
00:08:2400:08:27เยอะแยะไปหมดเลยนะคะแล้วก็ค่อยบวกกับ
00:08:2700:08:30สเตียรอยด์นะคะเราจะไม่ใช้สเตียรอยด์เป็น
00:08:3000:08:32ยาเดี่ยวในการรักษา copd นะคะต้องใช้เป็น
00:08:3200:08:35ยาสูตรร่วมกันนะคะที่เป็นสเตียรอยด์จะ
00:08:3500:08:38เป็นบกลบหรือลม่านะคะนี่ก็เป็นการรักษา
00:08:3800:08:40ด้วยการใช้ยานอกจากนี้ก็เป็นการรักษาโดย
00:08:4000:08:43ไม่ใช้ยานะคะสิ่งสำคัญมากนะคะก็คือการ
00:08:4300:08:46หลีกเลงสีกระตุ้นนะคะสารกรอบภูมิแพ้ที่ใน
00:08:4600:08:49หอผืนเก็คือพวกไลฝุ่นขนสัตว์เกสอนญานะคะ
00:08:4900:08:52พวกนี้นะคะแต่ใน copd สำคัญมากก็คือการห
00:08:5200:08:54บุหรี่เลี่ยงบุหรี่แล้วก็เรี่ยงมลพิษต่าง
00:08:5400:08:57ๆไม่งั้นรักษาปโรคก็จะไม่ดีขึ้นนะคะแล้ว
00:08:5700:09:00ก็ในคนไข้ copd นะคะก็คือเราต้องเน้น
00:09:0000:09:03เรื่องการฟื้นฟูสมรรถภาพปอดจะมีความสำคัญ
00:09:0300:09:06มากนะคะทำให้คนไข้กลับมาปอดดีขึ้นคุณภาพ
00:09:0600:09:09ชีวิตก็ดีขึ้นนะคะแล้วก็ประเด็นเรื่อง
00:09:0900:09:12วัคซีนก็มีความสำคัญนะคะในคนไข้แสมและ
00:09:1200:09:15copd แนะนำให้รับวัคซีนไข้วัดใหญ่นะคะ
00:09:1500:09:18สำหรับคนไข้ที่เป็นดีนอกจากไข้หวัดใหญ่
00:09:1800:09:20แล้วก็ต้องเป็นวัคซีนปอดอักเสบด้วยนะคะ
00:09:2000:09:23เพื่อป้องกันการกำเริบของโลกค่ะวันนี้นะ
00:09:2300:09:27คะก็จบในประเด็นเรื่องแสมกับ copd เหมือน
00:09:2700:09:29หรือต่างกันอย่างไรนะคะทั้งประเด็นเรื่อง
00:09:2900:09:31การวินิจฉัยเรื่อง overlap ิมแล้วก็
00:09:3100:09:33เรื่องการรักษานะคะก็ถ้าชอบคลิปนี้ก็อย่า
00:09:3300:09:37ลืมกดไลคกดแชร์ Subscribe และกดกระดิ่งนะ
00:09:3700:09:42คะเดี๋ยวหมอขอตัวไปตรวจคนไข้วอก่อนค่ะ
00:09:4200:09:43[เพลง]
00:09:4300:09:45[ปรบมือ]
00:09:4500:09:48[เพลง]