TMAO เกิดขึ้นในร่างกายเราได้อย่างไรบ้าง

ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:06อันตรายสายเนื้อไม่ได้มีแค่ไขมันหลายคน อาจจะกังวลเรื่องคอเลสเตอรอลในเนื้อสัตว์
00:00:0600:00:13ใช่ไหมคะแต่วันนี้เราจะพาคุณมารู้จักกับ TMAO สารอันตรายสายเนื้อก่อนสายเกินไป
00:00:1300:00:19ใช่ครับเป็นเรื่องที่สำคัญและอาจทำให้ หลายคนต้องกลับมาทบทวนพฤติกรรมการกินเลย
00:00:1900:00:25นะครับเพราะเรากำลังพูดถึงภัยเงียบที่ ซ่อนอยู่ในจานอาหารโปรดของคุณซึ่งอาจส่ง
00:00:2500:00:28ผลร้ายต่อสุขภาพหลอดเลือดและหัวใจโดยไม่
00:00:2800:00:31รู้ตัวครับ สวัสวัสดีค่ะคุณผู้ฟังและคุณ
00:00:3100:00:37ผู้ชมทุกท่านยินดีต้อนรับเข้าสู่รายการ สุขภาพสนทนาสร้างสุขภาพดีที่เริ่มต้นจาก
00:00:3700:00:40ความเข้าใจ ครับวันนี้เรามีประเด็นที่น่า
00:00:4000:00:47สนใจมากๆมาพูดคุยกันครับเป็นเรื่องที่ ใกล้ตัวใครหลายคนโดยเฉพาะสายเนื้อหรือผู้
00:00:4700:00:49ที่ชื่นชอบการรับประทานเนื้อสัตว์เป็น
00:00:4900:00:53ประจำครับ ในวันนี้เราจะมาเจาะลึกว่า TMAO
00:00:5300:00:59คืออะไรมันเกิดขึ้นได้อย่างไรในร่างกาย ของเราทำไมถึงถูกเรียกว่าสารอันตรายสาย
00:00:5900:01:05เนื้อและที่สำคัญที่สุดเราจะมาดูกันว่า เราจะสามารถลดความเสี่ยงจาก TMAO นี้ได้
00:01:0500:01:10อย่างไรบ้างเพื่อให้คุณยังคงเพลิดเพลิน กับการกินได้อย่างปลอดภัยและมีสุขภาพดีใน
00:01:1000:01:14ระยะยาวค่ะ รับรองว่าข้อมูลในวันนี้จะครบ
00:01:1400:01:19ถ้วนเจาะลึกและนำไปใช้ประโยชน์ในชีวิต ประจำวันได้อย่างแน่นอนครับอย่าพลาดฟัง
00:01:1900:01:22ให้จบนับตั้งแต่ตอนนี้เป็นต้นไปนะครับ มา
00:01:2200:01:29เริ่มกันที่คำถามแรกที่หลายคนสงสัยกัน ก่อนเลยนะคะว่าเจ้า TMAO ที่เราพูดถึงกัน
00:01:2900:01:33บ่อยๆในวันนี้มันคืออะไรกันแน่และทำไมเรา
00:01:3300:01:37ถึงต้องให้ความสนใจกับมันมากขนาดนี้ TMAO
00:01:3700:01:43ย่อมาจากไมเมไทลอะนNออกไซด์ครับมันเป็น สารประกอบอินทรีย์ขนาดเล็กชนิดหนึ่งที่พบ
00:01:4300:01:49ได้ในร่างกายของเราครับในช่วงไม่กี่ปีที่ ผ่านมานักวิจัยทั่วโลกได้ให้ความสนใจกับ
00:01:4900:01:54TMAO มากขึ้นเรื่อยๆครับเพราะมันถูก เชื่อมโยงกับการเพิ่มความเสี่ยงของโรคหัว
00:01:5400:01:57ใจและหลอดเลือดรวมถึงโรคเรื้อรังอื่นๆอีก
00:01:5700:02:01มากมายเลยทีเดียวครับ ลองนึกภาพดูนะคะปกติ
00:02:0100:02:07แล้วเวลาเราพูดถึงความเสี่ยงโรคหัวใจเรา มักจะนึกถึงไขมันในเลือดสูงคอเลสเตอรอล
00:02:0700:02:14สูงหรือความดันโลหิตสูงใช่มั้ยคะแต่ตอน นี้เรามีผู้ร้ายตัวใหม่ที่ชื่อว่า TMAO
00:02:1400:02:17เข้ามาเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่เรามอง
00:02:1700:02:20ค่าไม่ได้เลยค่ะ ใช่ครับ TMAO ไม่ได้เป็น
00:02:2000:02:25สารที่เกิดจากไขมันหรือคอเลสเตอรอลโดยตรง แต่มันเป็นผลพลอยได้จากการที่จุลินทรีย์
00:02:2500:02:31ในลำไส้ของเราไปย่อยสลายสารบางชนิดที่เรา ได้รับจากอาหารโดยเฉพาะอาหารจำพวกเนื้อ
00:02:3100:02:38สัตว์และไข่แดงซึ่งเป็นที่มาของคำว่าสาร อันตรายสายเนื้อที่เราใช้เป็นชื่อหัวข้อ
00:02:3800:02:41วันนี้ครับ แล้วอะไรคือความน่าสนใจของ TMAO
00:02:4100:02:45ที่ทำให้วงการแพทย์และโภชนาการหันมาให้
00:02:4500:02:48ความสำคัญกับมันมากขนาดนี้คะ ครับความน่า
00:02:4800:02:54สนใจของ TMAO อยู่ตรงที่มันเป็นเหมือนตัว กลางที่เชื่อมโยงระหว่างสิ่งที่เรากิน
00:02:5400:03:00เข้าไปโดยเฉพาะอาหารจากสัตว์บางชนิดกับ สุขภาพภาพของหัวใจและหลอดเลือดของเราครับ
00:03:0000:03:07ปกติแล้วเราเชื่อว่าการกินเนื้อแดงมากๆทำ ให้คอเลสเตอรอลสูงแต่จากการวิจัยพบว่าแม้
00:03:0700:03:12แต่คนที่ควบคุมคอเลสเตอรอลได้ดีแต่หากมี ระดับ TMAO สูงก็ยังคงมีความเสี่ยงต่อโรค
00:03:1200:03:15หัวใจและหลอดเลือดได้อยู่ดีครับ นั่นหมาย
00:03:1500:03:22ความว่า TMAO อาจจะเป็นตัวแปรใหม่ที่เรา ต้องพิจารณาควบคู่ไปกับปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ
00:03:2200:03:25ใช่มั้ยคะ ถูกต้องเลยครับและที่สำคัญคือ
00:03:2500:03:30ปริมาณ TMAO ในร่างกายของเราไม่ได้ขึ้น อยู่กับอาหารที่เรากินเข้าไปเท่านั้นนะ
00:03:3000:03:35ครับแต่ยังขึ้นอยู่กับชนิดและปริมาณของ จุลินทรีย์ในลำไส้ของแต่ละบุคคลด้วยทำให้
00:03:3500:03:38การทำความเข้าใจเรื่องนี้มีความซับซ้อน
00:03:3800:03:41แต่ก็น่าสนใจเป็นอย่างยิ่งครับ นั่นเป็น
00:03:4100:03:47เหตุผลว่าทำไมบางคนกินเนื้อเยอะแต่ดู เหมือนจะไม่มีปัญหาขณะที่บางคนกินไม่มาก
00:03:4700:03:50แต่กลับมีปัญหาด้านสุขภาพที่เชื่อมโยงกับ
00:03:5000:03:54TMAO ใช่มั้ยคะ เป็นไปได้สูงเลยครับนอก
00:03:5400:03:59จากนี้ TMAO ยังถูกพบว่ามีส่วนกี่เกี่ยว ข้องกับกระบวนการอักเสบในร่างกายและการ
00:03:5900:04:05สะสมของคราบพลักในหลอดเลือดซึ่งเป็นต้น เหตุสำคัญของภาวะหลอดเลือดแดงแข็งครับ
00:04:0500:04:11เข้าใจแล้วค่ะแสดงว่า TMAO ไม่ใช่แค่ เรื่องของไขมันอีกต่อไปแต่เป็นเรื่องของ
00:04:1100:04:17ปฏิกิริยาทางชีวเคมีในร่างกายของเราที่ สัมพันธ์กับอาหารและจุลินทรีย์ในลำไส้
00:04:1700:04:20ซึ่งสามารถส่งผลเสียต่อหลอดเลือดและหัวใจ
00:04:2000:04:23ได้อย่างน่ากังวลเลยนะคะ ถูกต้องครับดัง
00:04:2300:04:29นั้นการทำความเข้าใจว่า TMAO เกิดขึ้นได้ อย่างไรและเราจะจัดการกับมันได้อย่างไร
00:04:2900:04:35จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ไม่ควรมองข้ามเลยครับ หลังจากที่เราได้รู้จักกันไปแล้วว่า TMAO
00:04:3500:04:40คืออะไรและทำไมถึงสำคัญตอนนี้เรามาเจาะ ลึกถึงเบื้องหลังการก่อกำเนิดของเจ้าสาร
00:04:4000:04:47ตัวนี้กันค่ะว่า TMAO มันเกิดขึ้นในร่าง กายของเราได้อย่างไรและลำไส้ของเรามีบท
00:04:4700:04:50บาทสำคัญในกระบวนการนี้อย่างไรบ้าง ครับ
00:04:5000:04:56กระบวนการสร้าง TMAO เป็นเรื่องที่น่า ทึ่งและซับซ้อนพอสมควรเลยครับหลักๆแล้ว
00:04:5600:05:01TMAO จะไม่ได้ถูกสร้างขึ้นโดยตรงจาก อาหารที่เรากินเข้าไปนะครับแต่มันเป็นผล
00:05:0100:05:07ผลิตจากการทำงานร่วมกันของ 2 สิ่งหลักๆ คืออาหารที่เราบริโภคและจุลินทรีย์ที่
00:05:0700:05:09อาศัยอยู่ในลำไส้ของเราครับ ฟังดูเหมือน
00:05:0900:05:12เป็นเคมีในร่างกายเลยนะคะช่วยอธิบายให้
00:05:1200:05:15เห็นภาพง่ายๆได้มั้คะ ได้เลยครับพูดง่ายๆ
00:05:1500:05:22คือในอาหารบางชนิดโดยเฉพาะอาหารจากสัตว์ จะมีสารประกอบที่เรียกว่าสารตั้งต้นของ
00:05:2200:05:29TMAO อยู่ครับสารหลักๆที่เป็นสารตั้งต้น เหล่านี้ได้แก่โคลีนแอลคานีนและเบทาอีน
00:05:2900:05:32ครับ สารเหล่านี้ฟังดูเหมือนสารอาหารสำคัญ
00:05:3200:05:35ที่เราเคยได้ยินบ่อยๆเลยนะคะ ถูกต้องครับ
00:05:3500:05:42โคลีนมีความสำคัญต่อการทำงานของสมองและ ระบบประสาทแอลคานิทีนก็สำคัญต่อการผลิต
00:05:4200:05:48พลังงานส่วนเบทาอีนก็มีบทบาทในกระบวนการ เมบอลิึมของร่างกายครับสารเหล่านี้มี
00:05:4800:05:54ประโยชน์ในตัวมันเองครับแต่ปัญหาจะเกิด ขึ้นเมื่อมันเดินทางไปถึงลำไส้ใหญ่ครับ
00:05:5400:06:00อ๋อแสดงว่าต้นตอไม่ได้อยู่ที่ตัวสารตั้ง ต้นเหล่านี้โดยตรงแต่เป็นที่การทำงานของ
00:06:0000:06:02จุลินทรีย์ในลำไส้ใช่มั้ยคะ ใช่เลยครับ
00:06:0200:06:07เมื่อสารตั้งต้นเหล่านี้เดินทางมาถึงลำ ไส้ใหญ่ของเราซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของ
00:06:0700:06:14แบคทีเรียนับล้านล้านตัวแบคทีเรียบางชนิด ในลำไส้ของเราจะทำหน้าที่เป็นโรงงานเคมี
00:06:1400:06:21ครับพวกมันจะย่อยสลายสารคลีนแอลคานิทีน และเบทาอีนให้กลายเป็นสารอีกตัวหนึ่งที่
00:06:2100:06:25เรียกว่าไตรมทิลอะมีนหรือ TMA A ครับ TMA
00:06:2500:06:28นี่แหละคือตัวการสำคัญแรกเริ่มเลยใช่มั้ย
00:06:2800:06:32คะ ถูกต้องครับ TMA เป็นสารที่ดูดซึมเข้า
00:06:3200:06:38สู่กระแสเลือดได้ง่ายและจะถูกส่งตรงไปยัง ตับของเราครับที่ตับจะมีเอนไซม์ตัวนึง
00:06:3800:06:45ชื่อว่าEnซ FMO3 FLIN Containing Monoxygenate 3 ซึ่งเอนไซมตัวนี้จะทำ
00:06:4500:06:48หน้าที่เปลี่ยน TMA ให้กลายเป็น TMAO
00:06:4800:06:51ครับ สรุปง่ายๆก็คือสารตั้งต้นจากอาหารบวก
00:06:5100:06:58กับจุลินทรีย์ในลำไส้เท่ากับ TMA A TMA ก็ถูกปรับเปลี่ยนเป็น TMAO แบบนี้ใช่ไหม
00:06:5800:07:01คะ ชัดเจนเลยครับคุณผู้ฟังซึ่งระดับของ
00:07:0100:07:06TMAO ในเลือดของเราจึงขึ้นอยู่กับหลาย ปัจจัยครับทั้งปริมาณสารตั้งต้นที่เรากิน
00:07:0600:07:13เข้าไปชนิดและปริมาณของจุลินทรีย์ในลำไส้ รวมถึงประสิทธิภาพการทำงานของเอนไซม์ FMO3
00:07:1300:07:16ที่ตับด้วยครับ แสดงว่าคนที่กินอาหาร
00:07:1600:07:22ประเภทเดียวกันแต่มีจุลินทรีย์ในลำไส้ที่ แตกต่างกันก็อาจจะมีระดับ TMAO ในร่างกาย
00:07:2200:07:24ที่ต่างกันได้ด้วยใช่มั้ยคะ เป็นไปได้เลย
00:07:2400:07:30ครับนี่คือเหตุผลว่าทำไมเรื่องของกัส ไมโครไบโอต้าหรือจุลินทรีย์ในลำไส้จึงมี
00:07:3000:07:35ความสำคัญอย่างมากต่อสุขภาพโดยรวมของเรา ครับเพราะมันไม่ได้มีผลแค่เรื่องการขับ
00:07:3500:07:41ถ่ายหรือภูมิคุ้มกันเท่านั้นแต่ยังส่งผล ถึงการผลิตสารอย่าง TMAO ที่เชื่อมโยงกับ
00:07:4100:07:44โรคหัวใจได้ด้วยครับ ฟังดูเหมือนลำไส้ของ
00:07:4400:07:46เราเป็นเหมือนสมองที่ 2 ที่ควบคุมหลาย
00:07:4600:07:50สิ่งหลายอย่างจริงๆนะคะ ใช่ครับและนี่คือ
00:07:5000:07:56ที่มาว่าทำไมคนสายเนื้อที่บริโภคเนื้อ สัตวหรือไข่แดงในปริมาณมากเป็นประจำจึงมี
00:07:5600:08:02แนวโน้มที่จะมีระดับ TMAO ในเลือดสูงกว่า คนที่บริโภคอาหารประเภทอื่นหรือคนที่กิน
00:08:0200:08:09มังซีวิรัสหรือครับเพราะอาหารเหล่านี้มี สารตั้งต้น TMAO อยู่ในปริมาณมากนั่นเอง
00:08:0900:08:12ครับ เข้าใจแล้วค่ะตอนนี้เราเห็นภาพชัดเจน
00:08:1200:08:18แล้วว่า TMAO มันมาจากไหนและกระบวนการมัน เป็นอย่างไรทีนี้เรามาดูกันต่อเลยค่ะว่า
00:08:1800:08:24อาหารที่เรากินบ่อยๆโดยเฉพาะของโปรดของ สายเนื้อมีสารตั้งต้น TMAO ซ่อนอยู่ตรง
00:08:2400:08:27ไหนบ้าง ครับคุณผู้ฟังและคุณผู้ชมทุกท่าน
00:08:2700:08:33เมื่อเราทราบแล้วว่า TMAO เกิดจากการที่ จุลินทรีย์ในลำไส้เปลี่ยนสารตั้งต้นจาก
00:08:3300:08:39อาหารให้เป็น TMA แล้วตับจึงเปลี่ยนเป็น TMAO ทีนี้เรามาดูกันครับว่าสารตั้งต้น
00:08:3900:08:46ของ TMAO ที่ว่านี้มันซ่อนอยู่ในอาหาร ประเภทไหนบ้างซึ่งแน่นอนว่าหลายชนิดเป็น
00:08:4600:08:49อาหารโปรดของสายเนื้อหลายๆคนครับ ใช่ค่ะ
00:08:4900:08:55หลายคนอาจจะคิดว่ากังวลแค่ไขมันในเนื้อ แต่ตอนนี้เรามี TMAO เพิ่มเข้ามาอีก 1
00:08:5500:08:57ปัจจัยที่ต้องระวังแล้วนะคะมาดูกันเลยว่า
00:08:5700:09:01มีอะไรบ้าง แหล่งที่มาหลักๆของสารตั้งต้น
00:09:0100:09:08TMAO ได้แก่โคลีนและแอลคานีนครับโดย เฉพาะโคลีนนี่พบได้ในอาหารหลายชนิดเลย
00:09:0800:09:11ครับ เริ่มจากแหล่งที่ชัดเจนที่สุดเลยค่ะ
00:09:1100:09:14เนื้อแดงใช่มั้ยคะ ถูกต้องครับเนื้อแดงถือ
00:09:1400:09:20เป็นแหล่งสำคัญของแอลคานีนเลยครับไม่ว่า จะเป็นเนื้อวัวเนื้อหมูเนื้อแกะหรือแม้
00:09:2000:09:27แต่เนื้อสัตว์แปรรูปอย่างไส้กรอกเบคอนแฮม ก็อุดมไปด้วยแอลคานิทีนทั้งสิ้นครับเมื่อ
00:09:2700:09:33เราบริโภคเข้าไปสารนี้จะถูกส่งไปยังลำไส้ และจุรินทรีย์ก็จะเปลี่ยนมันเป็น TMA
00:09:3300:09:37ซึ่งนำไปสู่การสร้าง TMAO ครับ นั่นก็เป็น
00:09:3700:09:42เหตุผลว่าทำไมสายเนื้อถึงต้องให้ความสนใจ กับเรื่อง TMAO เป็นพิเศษเลยนะคะเพราะนี่
00:09:4200:09:45คือเมนูหลักของพวกเขาเลย ใช่ครับยิ่ง
00:09:4500:09:51บริโภคเนื้อแดงในปริมาณมากและบ่อยครั้ง เท่าไหร่ก็ยิ่งมีโอกาสได้รับสารตั้งต้น
00:09:5100:09:53เหล่านี้มากขึ้นเท่านั้นครับ นอกจากเนื้อ
00:09:5300:09:56แดงแล้วที่เราคุยกันตอนแรกก็คือไข่แดงใช่
00:09:5600:09:59มั้คะ ครับไข่แดงเป็นอีกหนึ่งแหล่งสำคัญ
00:09:5900:10:06ของสารตั้งต้น TMAO โดยเฉพาะโคลีนครับไข่ 1 ฟองมีโคลีนค่อนข้างสูงทีเดียวครับ
00:10:0600:10:12เมื่อโคลีนในไข่แดงถูกย่อยสลายโดย แบคทีเรียในลำไส้ก็จะผลิต TMA ออกมาซึ่ง
00:10:1200:10:18ต่อมาจะถูกเปลี่ยนเป็น TMAO ที่ตับครับ แสดงว่าคนที่ชอบกินไข่ทุกวันหรือกินไข่
00:10:1800:10:21หลายๆฟองต่อวันก็มีโอกาสได้รับสารตั้งต้น
00:10:2100:10:24นี้ค่อนข้างมากเลยสิคะ ถูกต้องครับแต่
00:10:2400:10:30อย่างไรก็ตามก็ต้องพิจารณาปัจจัยอื่นๆ ประกอบด้วยนะครับไม่ใช่แค่ปริมาณอย่าง
00:10:3000:10:33เดียวแต่รวมถึงชนิดของแบคทีเรียในลำไส้
00:10:3300:10:35ของแต่ละบุคคลด้วยครับ แล้วมีแหล่งอื่นอีก
00:10:3500:10:39มั้คะ มีครับผลิตภัณฑ์นมไขมันเต็มส่วนก็
00:10:3900:10:45เป็นอีกหนึ่งแหล่งที่มีโคลีนและฟอสฟาติ โคลีนอยู่ครับเช่นนมเต็มไขมันโยเกิร์ต
00:10:4500:10:52ครีมชีสและเนยครับแม้จะไม่ได้มีปริมาณสูง เท่าเนื้อแดงหรือไข่แดงแต่หากบริโภคใน
00:10:5200:10:55ปริมาณมากเป็นประจำก็สามารถส่งผลต่อระดับ
00:10:5500:10:58TMAO ได้ครับ ฟังดูแล้วเหมือนอาหารจาก
00:10:5800:11:00สัตว์หลายชนิดเลยนะคะที่เป็นแหล่งของสาร
00:11:0000:11:03ตั้งต้น TMAO ใช่ครับและอีกหนึ่งแหล่งที่
00:11:0300:11:10สำคัญที่แตกต่างออกไปคืออาหารทะเลและปลา บางชนิดครับแต่สำหรับปลาและอาหารทะเลนั้น
00:11:1000:11:16TMAO จะไม่ได้ถูกสร้างขึ้นจากสารตั้งต้น โดยจุลินทรีย์ในลำไส้ของเราในปริมาณที่
00:11:1600:11:22สูงมากเท่ากับเนื้อสัตว์นะครับแต่ปลาบาง ชนิดโดยเฉพาะเพราะปลาทะเลน้ำลึกเช่นปลา
00:11:2200:11:30ขอดปลาแซลมอนปลาทูน่าหรืออาหารทะเลอื่นๆ เช่นหอยปลูกุ้งอาจมี TMAO อยู่แล้วตาม
00:11:3000:11:33ธรรมชาติในเนื้อเยื่อของมันครับ อ๋อแบบนี้
00:11:3300:11:38ก็คือร่างกายเราได้รับ TMAO โดยตรงเลยไม่ ต้องผ่านกระบวนการย่อยสลายในลำไส้แบบ
00:11:3800:11:42เนื้อแดงใช่มั้คะ ถูกต้องครับ TMAO จากปลา
00:11:4200:11:48สามารถถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดได้โดย ตรงเลยครับและที่น่าสนใจคือปริมาณ TMAO
00:11:4800:11:55ในปลาจะแตกต่างกันไปตามชนิดของปลาสภาพแวด ล้อมที่ปลาอาศัยอยู่และแม้กระทั่งวิธีการ
00:11:5500:11:58จัดเก็บหรือปรุงอาหารด้วยครับ แล้วอาหาร
00:11:5800:12:01เสริมล่ะคะมีส่วนเกี่ยวข้องม มีครับ
00:12:0100:12:06ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารบางชนิดโดยเฉพาะที่ เน้นเรื่องการเพิ่มพลังงานการเสริมสร้าง
00:12:0600:12:13กล้ามเนื้อหรือบำรุงสมองที่มีส่วนผสมของ โคลีนแอลพานิทีนหรือเบทาอีนในปริมาณสูงก็
00:12:1300:12:16เป็นแหล่งของสารตั้งต้น TMAO ที่สำคัญได้
00:12:1600:12:19เช่นกันครับ แสดงว่าการบริโภคอาหารเสริม
00:12:1900:12:21เหล่าในปริมาณมากก็อาจจะต้องระมัดระวัง
00:12:2100:12:24เรื่อง TMAO ด้วยใช่ไหมคะ ใช่ครับควร
00:12:2400:12:29ปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญก่อนการรับ ประทานอาหารเสริมเหล่านี้โดยเฉพาะถ้าคุณ
00:12:2900:12:32มีความเสี่ยงต่อโรคหัวใจหรือโรคไตอยู่
00:12:3200:12:35แล้วครับ พอพูดถึงเบทาอีนก็ทำให้นึกถึงผัก
00:12:3500:12:41โขมหรือหัวบีดซานพวกนี้ก็มีเบทาอีนใช่ไหม คะแล้วทำไมเราถึงไม่ค่อยได้ยินว่าผักเป็น
00:12:4100:12:45อันตรายจาก TMAO เป็นคำถามที่ดีมากครับ
00:12:4500:12:52คุณผู้ฟังแม้ว่าพืชผักบางชนิดเช่นผักโขม หัวบีดีหรือธัญพืชเต็มเมล็ดจะมีเบทาอีน
00:12:5200:12:58อยู่แต่โดยทั่วไปแล้วเบทาอีนจากพืชจะถูก ย่อยสลายและเปลี่ยนไปเป็น TMA โดย
00:12:5800:13:04จุลินทรีย์ในลำไส้ได้น้อยกว่าสารตั้งต้น อย่างโคลีนและแอลคานิทีนที่มาจากเนื้อ
00:13:0400:13:10สัตว์ครับนอกจากนี้พืชผักยังมีใยอาหารสูง ซึ่งใยอาหารเหล่านี้จะช่วยส่งเสริมการ
00:13:1000:13:16เจริญเติบโตของแบคทีเรียที่ดีในลำไส้ซึ่ง อาจจะไปลดบทบาทของแบคทีเรียที่สร้าง TMA
00:13:1600:13:19ลงได้ครับ อ๋อแสดงว่าแม้จะมีสารตั้งต้น
00:13:1900:13:25เหมือนกันแต่แหล่งที่มาต่างกันก็ส่งผลไม่ เหมือนกันเพราะพืชผักมีข้อดีๆที่ช่วยลด
00:13:2500:13:27ความเสี่ยงใช่ไหมคะ ถูกต้องครับนี่คือภาพ
00:13:2700:13:34รวมของแหล่งอาหารหลับๆที่มีสารตั้งต้น TMAO ครับซึ่งจะเห็นได้ว่าส่วนใหญ่มาจาก
00:13:3400:13:39อาหารที่เราคุ้นเคยกันดีโดยเฉพาะอาหารจาก สัตว์ครับการเราตระหนักถึงแหล่งที่มา
00:13:3900:13:42เหล่านี้จะช่วยให้เราเลือกบริโภคได้อย่าง
00:13:4200:13:45ฉลาดมากขึ้นครับ ตอนนี้เราทราบแล้วว่า TMAO
00:13:4500:13:52คืออะไรเกิดขึ้นได้อย่างไรและพบได้ใน อาหารประเภทไหนบ้างคำถามต่อมาที่สำคัญไม่
00:13:5200:13:58แพ้กันเลยก็คือเจ้า TMAO นี้มันส่งผลเสีย ต่อสุขภาพของเราได้อย่างไรบ้างคะมันทำ
00:13:5800:14:01ร้ายร่างกายของเราด้วยกลไกไหน เป็นคำถาม
00:14:0100:14:07ที่สำคัญมากครับคุณผู้ฟังและคุณผู้ชม เพราะนี่คือจุดที่ทำให้ TMAO กลายเป็น
00:14:0700:14:13ประเด็นที่น่ากังวลครับจากงานวิจัยจำนวน มากชี้ให้เห็นว่า TMAO มีความเชื่อมโยง
00:14:1300:14:19อย่างมีในสำคัญกับการเพิ่มความเสี่ยงของ โรคเรื้อรังหลายชนิดโดยเฉพาะอย่างยิ่งโรค
00:14:1900:14:24ที่เกี่ยวกับระบบหัวใจและหลอดเลือดครับ โรคหัวใจและหลอดเลือดนี่เป็นสาเหตุการ
00:14:2400:14:27เสียชีวิตอันดับต้นๆของคนทั่วโลกเลยนะคะ
00:14:2700:14:30TMAO ไปเกี่ยวข้องได้อย่างไรคะ ครับกลไก
00:14:3000:14:36หลักที่ TMAO ส่งผลเสียต่อหลอดเลือดและ หัวใจคือการเร่งกระบวนการหลอดเลือดแดง
00:14:3600:14:43แข็งครับแทรสโรisครับซึ่งเป็นภาวะที่เกิด จากการสะสมของคราบไขมันคอเลสเตอรอลเซลล์
00:14:4300:14:47อักเสบและแคลเซียมที่ผนังด้านในของหลอด เลือดแดง
00:14:4700:14:50ทำให้หลอดเลือดแข็งตัวตีบแคบและสูญเสีย
00:14:5000:14:53ความยืดหยุ่นครับ แล้วที่ MAO มันเข้าไป
00:14:5300:14:56เร่งกระบวนการนี้ได้อย่างไรคะ มีหลายกลไก
00:14:5600:15:03ที่นักวิจัยคนพบครับหนึ่งในนั้นคือ TMAO จะไปกระตุ้นการอักเสบในเซลล์บุผนังหลอด
00:15:0300:15:09เลือดEndทial Cells ซึ่งเป็นเซลล์ที่บุ ของหลอดเลือดครับเมื่อเซลล์เหล่านี้เกิด
00:15:0900:15:15การอักเสบก็จะทำให้ผนังหลอดเลือดเสียหาย และเป็นจุดเริ่มต้นของการสะสมของไขมันและ
00:15:1500:15:21คราบพลักครับเหมือนไปทำให้ผิวถนนในหลอด เลือดขรุขขระมันก็ไปเกาะได้ง่ายขึ้นอย่าง
00:15:2100:15:23นั้นใช่มั้ยคะ เป็นภาพที่เข้าใจง่ายเลย
00:15:2300:15:29ครับนอกจากนี้ TMAO ยังมีส่วนในการไป เปลี่ยนแปลงการทำงานของเม็ดเลือดขาวบาง
00:15:2900:15:35ชนิดที่เรียกว่ามาครครับโดยมันจะกระตุ้น ให้มาโครฟาชgeเหล่านี้กินคอเลสเตอรอลเข้า
00:15:3500:15:39ไปมากขึ้นจนกลายเป็นโฟมเซลล์ซึ่งเป็นส่วน
00:15:3900:15:42ประกอบสำคัญของคราบพลัในหลอดเลือดครับ ฟัง
00:15:4200:15:47ดูน่ากลัวมากเลยนะคะเพราะคราบพลักพวกนี้ แหละที่เป็นสาเหตุของโรคหัวใจขาดเลือด
00:15:4700:15:50หรือเส้นเลือดในสมองตีบได้ ถูกต้องครับหาก
00:15:5000:15:56คราบพลักเหล่านี้แตกออกหรือมีขนาดใหญ่ ขึ้นจนไปอุดตันหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงหัวใจ
00:15:5600:16:02ก็จะทำให้เกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตาย เฉียบพลันหรือหัวใจวายได้ครับและหากไป
00:16:0200:16:07อุดตันหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงสมองก็จะทำให้ เกิดภาวะเส้นเลือดในสมองตีบหรืออัมพฤกษ์
00:16:0700:16:10อัมพาตได้ครับ นอกเหนือจากโรคหัวใจและหลอด
00:16:1000:16:13เลือดแล้ว TMAO ยังเชื่อมโยงกับโรคอะไร
00:16:1300:16:17อีกบ้างคะ TMAO ยังถูกเชื่อมโยงกับโรคไต
00:16:1700:16:24เรื้อรังครับงานวิจัยพบว่าผู้ป่วยโรคไต เรื้อรังมักจะมีระดับ TMAO ในเลือดสูงและ
00:16:2400:16:30ระดับ TMAO ที่สูงขึ้นก็สัมพันธ์กับความ รุนแรงของโรคไตที่เพิ่มขึ้นและความเสี่ยง
00:16:3000:16:33ในการดำเนินไปสู่ภาวะไตวายระยะสุดท้าย
00:16:3300:16:35ครับ แสดงว่ามันไม่ได้ส่งผลแค่หลอดเลือด
00:16:3500:16:42แต่ยังกระทบถึงการทำงานของไตด้วยใช่ไหมคะ ใช่ครับเชื่อกันว่า TMAO อาจจะไปกระตุ้น
00:16:4200:16:48การอักเสบและทำให้เกิดความเสียหายต่อ เซลล์ไตได้โดยตรงครับนอกจากนี้ผู้ป่วยโรค
00:16:4800:16:54ไตเรื้อรังมักจะมีปัญหาเรื่องการขับ GMAO ออกจากร่างกายได้ไม่ดีเท่าคนปกติทำให้สาร
00:16:5400:16:57นี้สะสมในเลือดสูงขึ้นไปอีกครับ แล้วมีผล
00:16:5700:17:00ต่อโรคเบาหวานด้วยมั้ยคะ ครับมีงานวิจัย
00:17:0000:17:06บามฉินเริ่มชี้ให้เห็นความเชื่อมโยง ระหว่าง TMAO กับโรคเบาหวานชนิดที่ 2 และ
00:17:0600:17:12ภาวะดื้ออินซูลินครับโดยพบว่าผู้ที่มี ระดับ TMAO สูงอาจมีความเสี่ยงในการเกิด
00:17:1200:17:18ภาวะดื้ออินซูลินและโรคเบาหวานเพิ่มขึ้น ได้ซึ่งกลไกยังคงอยู่ระหว่างการศึกษา
00:17:1800:17:21เพิ่มเติมแต่ก็เป็นอีกหนึ่งประเด็นที่น่า
00:17:2100:17:24จับตามองครับ ดูเหมือนว่า TMAO จะเป็นผู้
00:17:2400:17:27ร้ายหน้าใหม่ที่ส่งผลกระทบต่อหลายระบบใน
00:17:2700:17:30ร่างกายเลยนะคะ ถูกต้องครับและด้วยความที่
00:17:3000:17:35มันเป็นสารที่เกิดจากปฏิกิริยาระหว่าง อาหารและจุลินทรีย์ในลำไส้ทำให้การทำความ
00:17:3500:17:41เข้าใจและจัดการกับมันมีความซับซ้อนแต่ก็ เป็นโอกาสดีที่เราจะสามารถดูแลสุขภาพเชิง
00:17:4100:17:44ป้องกันได้ครับ สรุปแล้ว TMAO ไม่ได้เป็น
00:17:4400:17:47แค่เรื่องเล็กๆน้อยๆแต่มันสามารถนำไปสู่
00:17:4700:17:50โรคเรื้อรังได้เลยใช่มั้คะ ใช่ครับดังนั้น
00:17:5000:17:56การตระหนักถึงไpeของ TMAO และการปรับ พฤติกรรมเพื่อลดระดับของมันจึงเป็นสิ่ง
00:17:5600:18:02สำคัญที่ไม่ควรมองข้ามเลยครับเพื่อให้เรา มีสุขภาพที่ดีในระยะยาวและใช้ชีวิตได้
00:18:0200:18:08อย่างมีความสุขครับคุณผู้ฟังและคุณผู้ชม ทุกท่านครับเมื่อเราเข้าใจแล้วว่า GMAO
00:18:0800:18:14คืออะไรเกิดขึ้นได้อย่างไรและเป็นภัย คุกคามต่อสุขภาพอย่างไรคำถามสำคัญต่อไป
00:18:1400:18:21คือเราจะสามารถลดความเสี่ยงจาก TMAO ได้ อย่างไรบ้างโดยเฉพาะสำหรับสายเนื้อที่
00:18:2100:18:27ชื่นชอบการบริโภคเนื้อสัตว์เป็นประจำครับ ใช่ค่ะหลายคนคงอยากรู้แล้วว่าจะกินเนื้อ
00:18:2700:18:31อย่างปลอดภัยได้อย่างไรหรือจะปรับ พฤติกรรมแบบไหนเพื่อลดความเสี่ยงนี้ได้
00:18:3100:18:36บ้าง ครับการลดระดับ TMAO ในร่างกายหลักๆ
00:18:3600:18:41แล้วจะเน้นที่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการ กินและการดูแลสุขภาพของจุลินทรีย์ในลำไส้
00:18:4100:18:44ของเราครับ เริ่มจากเรื่องอาหารเลยค่ะควร
00:18:4400:18:46มันปรับเปลี่ยนอย่างไรบ้างคะ อันดับแรกคือ
00:18:4600:18:52ลดการบริโภคเนื้อแดงและเนื้อสัตว์แปรรูป ในปริมาณที่มากเกินไปครับหากคุณเป็นสาย
00:18:5200:18:58เนื้อที่กินเนื้อแดงทุกวันลองพิจารณาปรับ ลดความถี่ลงหรือลดปริมาณในแต่ละเมื้อดู
00:18:5800:19:01ครับ แสดงว่าไม่ได้แปลว่าห้ามกินเลยใช่มั้
00:19:0100:19:05คะแค่ลดปริมาณและความถี่ลง ถูกต้องครับการ
00:19:0500:19:11ลดลงบ้างก็สามารถช่วยลดปริมาณสารตั้งต้น TMAO ที่เข้าสู่ร่างกายได้แล้วครับและ
00:19:1100:19:17ควรเลือกแหล่งโปรตีนอื่นที่มีสัตั้งต้น TMAO น้อยกว่าหรือมีประโยชน์ต่อสุขภาพใน
00:19:1700:19:24ด้านอื่นมาทดแทนครับเช่นโปรตีนจากพืชถั่ว ชนิดต่างๆถั่วเหลืองถั่วเลนทิลถั่วดำ
00:19:2400:19:32เต้าหู้เทมเป้เห็ดคีนัวสารอาหารเหล่านี้ มีโปรตีนสูงและไม่มีสารตั้งต้น TMA ปลา
00:19:3200:19:39และอาหารทะเลบางชนิดแม้จะมี TMO โดยตรง แต่ปลาโดยเฉพาะปลาที่มีไขมันดีสูงอย่าง
00:19:3900:19:45ปลาแซลมอนปลาทูมีกรดไขมันโอเมก้า 3 ที่ เป็นประโยชน์ต่อหัวใจและหลอดเลือดครับการ
00:19:4500:19:51บริโภคปลาในปริมาณที่เหมาะสมยังคงเป็น ส่วนหนึ่งของอาหารเพื่อสุขภาพที่ดีได้
00:19:5100:19:57ครับสัตว์ปีกเนื้อไก่เนื้อเป็ดโดยเฉพาะ ส่วนอกที่ไม่ติดหนังมีปริมาณแอลคานีนน้อย
00:19:5700:20:00กว่าเนื้อแดงครับ แล้วเรื่องไข่แดงล่ะคะ
00:20:0000:20:03บางคนชอบกินไข่ทุกวันเลย สำหรับไข่แดงที่
00:20:0300:20:09อุดมด้วยโคลีนนั้นหากคุณเป็นผู้ที่มีความ เสี่ยงต่อโรคหัวใจอยู่แล้วหรือมีระดับ
00:20:0900:20:15GMAO สูงการจำกัดปริมาณการบริโภคไข่แดง หรือเลือกกินแต่ไข่ขาวบ้างก็เป็นอีกทาง
00:20:1500:20:21เลือกที่น่าสนใจครับแต่โดยทั่วไปแล้วการ บริโภคไข่แดงในปริมาณที่เหมาะสมก็ยังคง
00:20:2100:20:27เป็นแหล่งโปรตีนและสารอาหารที่ดีครับนอก จากการเลือกอาหารแล้วการดูแลสุขภาพลำไส้
00:20:2700:20:29สำคัญแค่ไหนครับ สำคัญมากค่ะเพราะ
00:20:2900:20:35จุลินทรีย์ในลำไส้คือหัวใจสำคัญในการ สร้าง TMA เลยทีเดียวการดูแลสุขภาพลำไส้
00:20:3500:20:41ให้ดีจะช่วยให้เรามีสัดส่วนของแบคทีเรีย ดีที่เป็นประโยชน์มากขึ้นซึ่งอาจช่วยยับ
00:20:4100:20:47ยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียที่สร้าง TMA ได้ค่ะเพิ่มใยอาหารพีไบโอติกส์ใย
00:20:4700:20:53อาหารเป็นอาหารของแบคทีเรียดีในลำไส้ค่ะ พบมากในผักผลไม้ธัญพืชไม่ขัดสีและถั่ว
00:20:5300:20:59ต่างๆการบริโภคใยอาหารให้เพียงพอจะช่วย ส่งเสริมความหลากหลายและปริมาณของ
00:20:5900:21:05จุลินทรีย์ที่ดีในลำไส้ค่ะบริโภคอาหาร โปรไบโอติกส์อาหารที่มีจุลินทรีย์มีชีวิต
00:21:0500:21:12ที่เป็นประโยชน์เช่นโยเกิร์ตแบบไม่ปรุง แต่งรสจัดคีเฟอร์กิมจินัตโตะหรือคมูชา
00:21:1200:21:15สามารถช่วยเพิ่มจำนวนแบคทีเรียดีในลำไส้
00:21:1500:21:18ได้ค่ะการปรุงอาหารมีผลด้วยคะ มีผลเล็ก
00:21:1800:21:24น้อยครับแม้ว่าการปรุงอาหารจะไม่ได้กำจัด สารตั้งต้นเทียม AO ออกไปได้ทั้งหมดแต่
00:21:2400:21:30การปรุงที่ความร้อนสูงมากๆเช่นการปิ้ง ย่างหรือทอดแบบเกรียมอาจทำให้เกิดสาร
00:21:3000:21:35ประกอบอื่นๆที่ไม่พึงประสงค์ได้เช่นกัน ครับดังนั้นการปรุงอาหารด้วยวิธีที่เน้น
00:21:3500:21:42ความสดใหม่และไม่ใช้ความร้อนสูงจัดเกินไป เช่นการนึ่งต้มอบหรือผักแบบใช้น้ำมันน้อย
00:21:4200:21:45ๆจะเป็นทางเลือกที่ดีกว่าครับ แล้วเรื่อง
00:21:4500:21:48ไลฟ์สไตล์อื่นๆล่ะคะมีอะไรที่ช่วยลดความ
00:21:4800:21:51เสี่ยงได้บ้าง แน่นอนครับการดูแลสุขภาพแบบ
00:21:5100:21:57องค์รวมยังคงเป็นหัวใจสำคัญครับออกกำลัง กายอย่างสม่ำเสมอการออกกำลังกายไม่เพียง
00:21:5700:22:03แต่ดีต่อหัวใจและตอดเลือดโดยตรงแต่ยังส่ง ผลดีต่อสุขภาพของจุลินทรีย์ในลำไส้ด้วย
00:22:0300:22:09ครับรักษาน้ำหนักให้อยู่ในแกนที่เหมาะสม ภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วนเพิ่มความ
00:22:0900:22:14เสี่ยงของโรคเรื้อรังหลายชนิดรวมถึงปั ปัจจัยที่ส่งผลต่อการสร้าง TMO ด้วยครับ
00:22:1400:22:19จัดการความเครียดความเครียดส่งผลเสียต่อ ระบบทางเดินอาหารและจุลินทรีย์ในลำไส้ได้
00:22:1900:22:26ครับการหาวิธีจัดการความเครียดที่เหมาะสม เช่นการทำสมาธิโยคะหรือการพักผ่อนให้
00:22:2600:22:32เพียงพอก็เป็นสิ่งสำคัญครับงดสู่บุหรี่ และจำกัดแอลกอฮอล์พฤติกรรมเหล่านี้ส่งผล
00:22:3200:22:35เสียต่อสุขภาพหลอดเลือดและสุขภาพโดยรวม
00:22:3500:22:38ครับ ฟังดูแล้วก็ไม่ได้ยากเกินไปสำหรับสาย
00:22:3800:22:40เนื้อที่อยากดูแลสุขภาพนะคะแค่ปรับ
00:22:4000:22:43เปลี่ยนบางอย่างไม่ได้ต้องงดทั้งหมด ถูก
00:22:4300:22:49ต้องเลยครับหัวใจสำคัญคือความสมดุลและการ รับรู้ครับเราไม่ได้บอกว่าห้ามกลิ่นเนื้อ
00:22:4900:22:54สัตว์หรือไข่แดงโดยเด็ดขาดเพราะอาหาร เหล่านี้ก็ยังเป็นแหล่งของสารอาหารสำคัญ
00:22:5400:23:00เพียงแต่เมื่อเราทราบถึงความเสี่ยงจากo แล้วเราก็จะสามารถเลือกบริโภคได้อย่างมี
00:23:0000:23:06สติมากขึ้นและปรับสมดุลในจานอาหารของเรา ให้เหมาะสมเพื่อลดภาระการทำงานของร่างกาย
00:23:0600:23:12และลดความเสี่ยงโรคเรื้อรังในระยะยาวครับ จำไว้เสมอนะคะว่าการมีสุขภาพที่ดีไม่ได้
00:23:1200:23:17มาจากการงดสิ่งที่เราชอบทั้งหมดแต่มาจาก การเลือกอย่างฉลาดและปรับสมดุลให้เหมาะสม
00:23:1700:23:20กับร่างกายของเราค่ะ ครับการเปลี่ยนแปลง
00:23:2000:23:26เล็กๆน้อยๆในวันนี้อาจนำไปสู่สุขภาพที่ดี กว่าในวันข้างหน้าอย่างยั่งยืนครับคุณผู้
00:23:2600:23:32ฟังและคุณผู้ชมทุกท่านวันนี้เราได้เจาะ ลึกเรื่อง TMA และความเกี่ยวข้องกับ
00:23:3200:23:38อันตรายสายเนื้อกันแบบครบทุกแง่มุมเลยนะ ครับตั้งแต่ทำความรู้จักว่า TMA คืออะไร
00:23:3800:23:44ไปจนถึงกลไกการสร้างสารนี้ในร่างกายโดย จุลินทรียในลำไส้และแหล่งอาหารสำคัญที่มี
00:23:4400:23:50สารตั้งต้นอย่างเนื้อแดงไข่แดงและ ผลิตภัณฑ์จากสัตว์รวมถึงผลกระทบที่น่า
00:23:5000:23:53กังวลต่อสุขภาพโดยเฉพาะโรคหัวใจและหลอด
00:23:5300:23:56เลือดโรคไตและเบาหวานครับ และที่สำคัญที่
00:23:5600:24:01สุดเราก็ได้เรียนรู้ถึงแนวทางการปรับ เปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดความเสี่ยงจาก TMA
00:24:0100:24:07กันไปแล้วนะคะไม่ว่าจะเป็นการลดปริมาณ เนื้อแดงการเลือกแหล่งโปรตีนทางเลือกจาก
00:24:0700:24:13พืชและปลาการดูแลสุขภาพลำไส้ด้วยใยอาหาร แล้วโปรไบโอติกรวมถึงการดูแลไลฟ์สไตล์โดย
00:24:1300:24:15รวมค่ะ หวังว่าข้อมูลในวันนี้จะเป็น
00:24:1500:24:21ประโยชน์และช่วยให้คุณเข้าใจถึงภัยเงียบ ที่อาจซ่อนอยู่ในจานอาหารของสายเนื้อและ
00:24:2100:24:27สามารถนำความรู้นี้ไปปรับใช้ในชีวิตประจำ วันได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพนะ
00:24:2700:24:30ครับ จำไว้เสมอค่ะว่าการมีสุขภาพดีที่ยั่ง
00:24:3000:24:35ยืนนั้นเริ่มต้นจากความเข้าใจในร่างกาย ของเราและการดูแลตัวเองแบบองค์รวมไม่ใช่
00:24:3500:24:41แค่เรื่องของไขมันแต่ยังรวมถึงสารอื่นๆ ที่ร่างกายสร้างขึ้นจากอาหารที่เรากิน
00:24:4100:24:43ด้วยค่ะ ก่อนจากกันวันนี้ถ้าคุณชอบเนื้อหา
00:24:4300:24:50ดีๆแบบนี้อย่าลืมกดไลค์คลิปนี้และแชร์ไป ให้เพื่อนๆหรือคนที่คุณรักได้รู้ข้อมูลดี
00:24:5000:24:55ๆไปพร้อมกันนะครับเพื่อให้ทุกคนได้ ตระหนักถึงภัยเงียบของ TMA และร่วมกัน
00:24:5500:24:57สร้างสุขภาพที่ดีครับ และที่สำคัญที่สุด
00:24:5700:25:03อย่าลืมกดติดตามช่องสุขภาพสนทนาของเรา พร้อมกดกระดิ่งแจ้งเตือนไว้ด้วยนะคะจะได้
00:25:0300:25:06ไม่พลาดทุกเรื่องราวสุขภาพดีๆที่เรานำมา
00:25:0600:25:09ฝากกันในทุกสัปดาห์ค่ะ หากมีคำถามหรือข้อ
00:25:0900:25:14สงสัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับ TMA หรือหัวข้อ สุขภาพอื่นๆสามารถคอมเมนต์ไว้ใต้คลิปนี้
00:25:1400:25:18ได้เลยนะครับทีมงานสุขภาพสนทนายินดีตอบ
00:25:1800:25:21ทุกคำถามครับ สำหรับวันนี้ดิฉันต้องขอลาไป
00:25:2100:25:27ก่อนขอให้ทุกท่านมีสุขภาพกายและสุขภาพใจ ที่แข็งแรงนะคะแล้วพบกันใหม่ในตอนต่อไป
00:25:2700:25:31ของสุขภาพสนทนาค่ะ สวัสดี R