- คำถาม:
- ไอเรื้อรังในผู้สูงอายุอาจเกิดจากสาเหตุอะไรที่แพทย์ต้องสงสัยเป็นพิเศษ?
- คำตอบ:
- ไอเรื้อรังในผู้สูงอายุอาจเกิดจากวัณโรคหลอดลม ซึ่งเป็นภาวะที่เชื้อวัณเจาะเข้าไปในหลอดลมทำให้เกิดอาการไอเรื้อรัง ไข้ หายใจเหนื่อย และมีเสียงวีดหรือเสียงทึบในปอด โดยเฉพาะเมื่อตรวจร่างกายพบเสียงผิดปกติหรือภาพเอ็กซ์เรย์ไม่ชัดเจน แต่การสแกน CT หรือการส่องกล้องหลอดลมถึงจะสามารถเห็นลักษณะเม็ดใสคล้ายสาคูตามเยื่อบุหลอดลมได้ ซึ่งเป็นจุดสังเกตสำคัญของโรคนี้
วัณโรคหลอดลม | ไอเรื้อรัง3ปี ซื้อยากินเองไม่หาย | นพ.วินัย โบเวจา
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:00:00วันนี้ผมมีผู้สูงอายุนะฮะมาปรึกษาด้วย
00:00:03เรื่องไอเรื้อรังมาประมาณ 3 ปี 3 ปีไอ
00:00:06ค็อกๆแคกๆแต่ไม่ได้ตรวจเนื่องจากกลัว
00:00:10โควิดหาซื้อยากินนะครับแต่อาการไอเหมือน
00:00:14จะดีแต่ก็ไม่ดีจนในที่สุด 5 วันก่อนมาโรง
00:00:17พยาบาลเริ่มรู้สึกว่าตัวเองเนี่ยมีอาการ
00:00:20ไข้เหนื่อยแล้วก็ได้ยินเสียงวีซอยู่ในลำ
00:00:23คอจึงตัดสินใจมาหาหลังจากซักประวัติตรวจ
00:00:27ร่างกายเนี่ยก็พบว่ามีเสียงวสจริงนะครับ
00:00:30แต่ว่ามีเสียงทึบด้านขวากลางกลีบกลาง
00:00:34เซเรย์ไปก็เจอเป็นฝ้าแต่ฝ้าของเขาเนี่ยมี
00:00:38หน้าตาไม่เหมือนกับฝ้าปอดบวมทั่วไปฝ้าของ
00:00:41เขามีหน้าตาเหมือนภาวะปอดแฟบภาวะปอดแฟบ
00:00:46คืออะไรก็สามารถดูในลิงก์ YouTube หรือ
00:00:48รูปนี้ที่ผมสรุปไว้ให้ปอดแฟบโดยเฉพาะกลีบ
00:00:52กลางก็จะมีเอกลักษณ์และมีมีโรคบางโรคที่
00:00:55ชวนให้นึกถึงบางอย่างสำหรับหมอโรคปอดและ
00:00:59ทางเดินแในใจโดยเฉพาะประเทศไทยสิ่งหนึ่ง
00:01:02ที่ต้องมองและใส่ใจเป็นพิเศษคือวัณโรคคุณ
00:01:05ลุงท่านนี้ก็นอนโรงพยาบาลนะฮะให้ยาฆา
00:01:08เชื้อแต่ทิศทางไม่ดีขึ้นเก็บเสมหะก็เก็บ
00:01:11ไม่ได้จนในที่สุดตัดสินใจไป CT สแกนพบ
00:01:15ลักษณะคล้ายก้อนและหินปูนอุดอยู่ที่หลอด
00:01:19ลมกลีบกลางของปอดขวาตัดสินใจส่องกล้อง
00:01:22เข้าไปเพื่อจะไปประเมินรูของหลอดลมในกลีบ
00:01:26กลางหรือเพื่อจะไปตัดหรือไปเปิดแต่สิ่ง
00:01:29ที่เห็นจากในวีีดีโอนี้จะเห็นอะไรครับ
00:01:32หลอดลมของคุณลุงโดยเฉพาะตั้งแต่ต้นทางนะ
00:01:35ฮะปอดขวาจนกระทั่งลงไปถึงปอดด้านล่าง
00:01:38เนี่ยจะเห็นลักษณะเม็ดใสหรือเราเรียกว่า
00:01:41เม็ดคล้ายสาคูติดอยู่ตามเยื่อบุหลอดลม
00:01:45เต็มไปหมดเลยฮะพอเห็นอย่างนี้เนี่ยอันดับ
00:01:49แรกที่เราต้องมองเลยคือวัณโรคหลอดลม
00:01:52วรรณโรคหลอดลมจะไม่เหมือนวัณโรคเนื้อปอด
00:01:55หรือวัณโรคที่เรารู้จักกันวัณโรคหลอดลม
00:01:58เนี่ยค่อนข้างดุค่อนข้างมีผลแทรกซ้อนเยอะ
00:02:02เพราะเพราะมันเล่นที่หลอดลมวรรณรูกหลอดลม
00:02:06เนี่ยเวลามันเล่นในหลอดลมแล้วเนี่ยส่วน
00:02:08ใหญ่อันดับ 1 เลยมักจะตรวจไม่ค่อยเจอนะฮะ
00:02:12โดย xray ปอดเพราะมันจะหลบในหลอดลมมันจะ
00:02:15มองไม่เห็นด้วยภาพ xray 2 คนไข้ก็จะมา
00:02:18ด้วยเรื่องไอเรื้อรังแบบนี้แหละครับแล้ว
00:02:20ก็ 3 บางครั้งและบ่อยครั้งก็เก็บเสมหะไม่
00:02:23เจอ 4 มักจะตรวจร่างกายได้มีเสียงวีดหลบ
00:02:27อยู่ซึ่งอันนี้เนี่ยต้องอาศัยประสบการณ์
00:02:31หรือเอ่อการสังเกตมากของแพทย์ๆท่านนั้น
00:02:35โดยเฉพาะแพทย์ที่เป็นหมอปอดหรือเราเรียก
00:02:38ว่า High index of suspicion ก็คือจะ
00:02:41ต้องสงสัยมากๆหรือเฝ้าระวังมากๆนะฮะเรา
00:02:44ถึงจะใส่ใจโรคนี้เพราะมันจะวดหลบอยู่ข้าง
00:02:46ใดข้างนึงลองไปดูในเพจผมก็เคยมีคนไข้นะ
00:02:49ครับที่ผมเอามาเล่าให้ฟังอยู่เรื่อยๆนะ
00:02:52ครับสุดท้ายแล้วสิ่งที่จะช่วยจริงๆก็คือ
00:02:54การ CT สแกน CT สแกนถ้าเห็นจุดหรือเห็น
00:02:58รอยตีบก็เพิ่มเพิ่มความสงสัยมากขึ้น
00:03:01เรื่อยๆแล้วก็สุดท้ายคือนำไปสู่การส่อง
00:03:03กล้องนะครับสุดท้ายคุณลุงคนนี้ก็เริ่มการ
00:03:06รักษาวัณโรคนะครับทั้งหมดนี้เป็นตัวอย่าง
00:03:11ที่ดีนะครับผมย้ำอีกทีการที่เราไอเรื้อ
00:03:15รังโดยเฉพาะผู้สูงอายุควรจะเข้าปรึกษาอย
00:03:18ซื้อยากินเองวรรณโรคปอดอย่างผมพูดเสมอ
00:03:21รักษาหาย 100% ถ้า 1 ผู้ป่วยไม่ดื้อไม่
00:03:25หยุดยาเองหรือ 2 ตัววัณโรคเองก็ไม่ดื้อนะ
00:03:28ครับสุดท้ายนี้วัณโรคหลอดลมเนี่ยที่ผมพูด
00:03:31ว่าทำไมมันมีความซับซ้อนเพราะว่าตัวมัน
00:03:33เองจะทอบชอบทำให้หลอดลมตีบอันเนื่องมาจาก
00:03:37เอ่อแผลเป็นหรือแผลพังผืนนะครับงั้นคนนี้
00:03:40หลังจากรักษาวัณโรคเสร็จต้องมาประเมินว่า
00:03:42หลอดลมตีบมากน้อยแค่ไหนถ้าตีบมากถึงเอ่อ
00:03:46รบกวนชีวิตประจำวันก็อาจจะต้องส่องกล้อง
00:03:49ไปท่างหลอดลมซึ่งยาวครับนะมีความซับซ้อน
00:03:52มีภาวะแทรกซ้อนได้เเรื้อรังอย่างเช่นกรณี
00:03:55ผู้สูงอายุอย่างที่ผมยกตัวอย่างไปคืออะไร
00:03:57ฮะสิ่งที่เราได้เรียนรู้คือ 1 แทนที่เรา
00:04:00จะซื้อยานะฮะ 2 เราอาจจะหาความรู้ก่อนว่า