อาการของโรค Hoarding Disorder มีอะไรบ้าง

รู้จักโรคชอบเก็บของ (Hoarding Disorder) เป็นเพียงนิสัย หรือ โรคจิตเวช? | พบหมอมหิดล

จากช่อง : Mahidol Channel มหิดล แชนแนล


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:03เคยสังเกตกันไหมคะว่า ในบางครอบครัวหลาย ๆ บ้านนี่
00:00:0300:00:06อาจจะมีผู้ใหญ่ในบ้านที่ชอบเก็บสะสมของ
00:00:0600:00:07แล้วก็เก็บเอาไว้เยอะ ๆ
00:00:0700:00:10จนบางครั้งเราเอง ก็อาจจะรู้สึกรำคาญใจ
00:00:1000:00:12หรือว่ารู้สึกว่ามันไม่เรียบร้อย หรือว่าสกปรก
00:00:1200:00:16ที่ผู้ใหญ่ในบ้านของเราชอบเก็บสะสมของ
00:00:1600:00:17อาจจะไม่ได้เกิดจากความชอบ
00:00:1700:00:20หรือไม่ได้เกิดจากความจำเป็น ที่ท่านจำเป็นจะต้องใช้จริง ๆ
00:00:2000:00:23บางครั้งอาจจะเป็นอาการของโรค Hoarding Disorder
00:00:2300:00:25หรือโรคชอบเก็บของก็ได้ค่ะ
00:00:2500:00:33[เสียงดนตรี]
00:00:3300:00:37บางครั้งเวลาที่เจอผู้ป่วยที่มี อาการของ Hoarding Disorder
00:00:3700:00:40แล้วอธิบายเรื่องอาการของโรค ให้ญาติผู้ป่วยฟัง
00:00:4000:00:42บางครั้งญาติผู้ป่วย ก็จะประหลาดใจเหมือนกัน
00:00:4200:00:44ว่า เอ๊ะ…มันมีโรคแบบนี้ด้วยหรือ
00:00:4400:00:47เพราะว่าเข้าใจว่า จริง ๆ แล้วมันเป็นนิสัย ของคน ๆ หนึ่งมากกว่า
00:00:4700:00:50แต่จริง ๆ แล้ว ในหลาย ๆ ราย มันเป็นโรคจริง ๆ
00:00:5000:00:52หรืออย่างที่เราอาจจะได้ยินตามข่าวว่า
00:00:5200:00:54คนบ้านข้าง ๆ เก็บของไว้เยอะ
00:00:5400:00:56จนมีงู มีสัตว์เลื้อยคลาน
00:00:5600:00:59จนต้องตามเทศบาลมาช่วยกันเก็บของ
00:00:5900:01:03[เสียงดนตรี]
00:01:0300:01:05โรค Hoarding Disorder หรือโรคชอบเก็บของ
00:01:0500:01:08ก็จะเป็นโรคในกลุ่มของโรคย้ำคิดย้ำทำ
00:01:0800:01:12ปัจจุบันเราพบว่า ส่วนใหญ่นี่ จะพบในคนที่อายุเกิน 55 ปีขึ้นไป
00:01:1200:01:15ก็มักจะสัมพันธ์กับโรคในคนที่อายุเยอะ
00:01:1500:01:17เช่น โรคสมองเสื่อม เส้นเลือดในสมองมีปัญหา
00:01:1800:01:20หรือว่าอาจจะพบร่วมกับ โรคทางจิตเวชอย่างอื่น
00:01:2000:01:22เช่น โรคย้ำคิดย้ำทำ
00:01:2200:01:26โรคซึมเศร้า หรือว่าอาจจะพบใน โรคจิตเภทด้วยก็ได้เหมือนกัน
00:01:2600:01:29ซึ่งโรคกลุ่มนี้ อาการเด่น ๆ ของมันก็คือ
00:01:2900:01:31ผู้ป่วยมักชอบเก็บของ
00:01:3100:01:33แล้วก็ไม่สามารถที่จะทิ้งของ
00:01:3300:01:34ที่คนส่วนใหญ่เขามักจะทิ้ง
00:01:3400:01:37พอเก็บไว้เยอะ ๆ บางทีมันก็รกบ้าน
00:01:3700:01:38ทำให้บ้านเลอะเทอะ
00:01:3800:01:40หรือว่าเกิดความสกปรกเกิดขึ้น
00:01:4000:01:43แล้วก็จะทำให้มีปัญหากับ คนที่อยู่อาศัยร่วมกัน
00:01:4300:01:46จริง ๆ แล้ว ผู้ป่วยอาจจะเป็นนักสะสมก็ได้
00:01:4600:01:48แต่ว่ามันจะต่างกัน หนึ่ง ในแง่ว่า
00:01:4800:01:50การเก็บของของนักสะสม
00:01:5000:01:53ก็จะโดนเก็บอย่างเป็นระเบียบเรียบร้อย มีการจัดหมวดหมู่
00:01:5300:01:55ในขณะที่ผู้ป่วยที่เป็นโรค Hoarding Disorder
00:01:5500:01:57มักจะเก็บแบบไม่เป็นระเบียบค่ะ
00:01:5700:02:00หรือว่ายากมาก ๆ ที่มันจะเป็นระเบียบได้
00:02:0000:02:03เพราะมันจะงอกเพิ่มพูนมาอย่างมหาศาล
00:02:0300:02:07[เสียงดนตรี]
00:02:0700:02:10ในทางการแพทย์ เราก็มีข้อวินิจฉัย 4 อย่าง
00:02:1000:02:16ข้อแรก ผู้ป่วยก็จะยึดติดกับสิ่งของ ที่จริง ๆ แล้ว มันควรจะจำเป็นต้องทิ้ง
00:02:1600:02:19แล้วก็ไม่สามารถที่จะทิ้ง ของที่ไม่มีค่าเหล่านั้นไปได้
00:02:1900:02:21อย่างเช่น หลอดน้ำใช้แล้ว
00:02:2100:02:25หรือว่าถ้วยพลาสติก ที่มันเอาไป reuse หรือใช้ซ้ำไม่ได้
00:02:2500:02:29ข้อที่ 2 ก็คือเหตุผลที่ผู้ป่วยไม่สามารถ ทิ้งของที่ควรจะต้องทิ้งเหล่านั้นได้
00:02:3000:02:32เพราะว่าเขากังวลอยู่ลึก ๆ ว่า
00:02:3200:02:34ถ้ามันมีความจำเป็นที่จะต้องใช้ขึ้นมานี่
00:02:3400:02:37เขาจะไม่สามารถที่จะมีสิ่งของนั้นมาใช้ได้
00:02:3700:02:39แต่ว่าของของผู้ป่วยโรค Hoarding
00:02:3900:02:42มันจะเป็นของที่เรารู้สึกว่า เดี๋ยวมันก็ได้มาใหม่
00:02:4300:02:44คือ ขวดน้ำอย่างนี้
00:02:4400:02:46ไปซื้อน้ำมาขวดนึง เราก็ได้ขวดน้ำมาใหม่แล้ว
00:02:4600:02:50เพราะฉะนั้นโอกาสที่มันจะหายไป แล้วไม่ได้ใช้นี่
00:02:5000:02:52มันก็จะน้อยมาก ๆ เลย
00:02:5200:02:55ส่วนข้อที่ 3 พอผู้ป่วยเก็บของมาเยอะ ๆ นี่
00:02:5500:02:56ของที่เก็บเหล่านั้นนี่
00:02:5600:02:59โดยมากผู้ป่วยจะไม่สามารถ ที่จะจัดเรียงให้มันเป็นระเบียบได้
00:02:5900:03:01ฉะนั้น มันก็จะรก เลอะเทอะไปหมด
00:03:0100:03:04แล้วก็ห่วงว่า คนอื่นจะมาเอาของตัวเองไปทิ้งด้วย
00:03:0400:03:06ข้อสุดท้าย อันนี้เป็นข้อที่สำคัญก็คือ
00:03:0600:03:08การเก็บสะสมของของผู้ป่วยนี่
00:03:0800:03:11มันจะส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิต
00:03:1100:03:14ไม่ว่าจะเป็นในแง่มุมของความสัมพันธ์ ระหว่างคนในครอบครัว
00:03:1400:03:16ระหว่างเพื่อนบ้าน หรือว่าในชุมชน
00:03:1600:03:19หรือว่าการเก็บนี่ อาจจะส่งผลต่อสุขภาวะ
00:03:1900:03:22ในแง่มุมของความสะอาด หรือสุขอนามัยของผู้ป่วยเอง
00:03:2200:03:24ผู้ป่วยต้องมีอาการทั้งหมด 4 ข้อเลย
00:03:2400:03:27ถึงจะสามารถวินิจฉัยว่า เป็นโรค Hoarding Disorder ได้
00:03:2700:03:29ถ้าสมมุติว่าผู้ป่วยมีอาการแค่ ข้อ 1 ข้อ 2 ข้อ 3
00:03:3000:03:32โดยที่มันไม่ได้กระทบการใช้ชีวิตของผู้ป่วย
00:03:3200:03:33ไม่ได้เดือดร้อนคนอื่น
00:03:3300:03:34ไม่ได้กระทบสุขภาวะ
00:03:3400:03:37เราก็จะไม่ได้วินิจฉัย ว่าเป็นโรค Hoarding Disorder ค่ะ
00:03:3700:03:41[เสียงดนตรี]
00:03:4100:03:43การรักษาก็อาจจะมีหลัก ๆ อยู่ประมาณ 2 ข้อ
00:03:4300:03:47ในปัจจุบัน การใช้ยา ยังไม่ได้มีรายงานมากนักว่า
00:03:4700:03:48ใช้ยาชนิดไหนแล้วดีที่สุด
00:03:4800:03:50เนื่องจากว่าโรค Hoarding
00:03:5000:03:53มันโดนจัดเป็นกลุ่มโรคเดียวกับ โรคย้ำคิดย้ำทำ
00:03:5300:03:54ฉะนั้น ยาส่วนใหญ่ที่ใช้นี่
00:03:5400:03:57ก็จะเป็นยาที่เอาไว้รักษา ในผู้ป่วยโรคย้ำคิดย้ำทำ
00:03:5700:04:01แล้วก็มีการรักษาอีกแบบหนึ่ง เรียกว่า การทำจิตบำบัด
00:04:0100:04:04ก็คือเป็นการทำจิตบำบัดเพื่อปรับความคิด แล้วก็ปรับพฤติกรรม
00:04:0400:04:07ให้ผู้ป่วยสามารถที่จะยับยั้งชั่งใจ
00:04:0700:04:10สามารถจำแนก หรือลำดับความสำคัญของสิ่งต่าง ๆ ได้
00:04:1000:04:14เพียงแต่ว่า เนื่องจากว่าข้อมูลของผู้ป่วยนี่ มันมีไม่เยอะมากนัก
00:04:1400:04:15มันทำให้ไม่สามารถที่จะบอกได้ว่า
00:04:1500:04:18การรักษาวิธีไหนเป็นวิธีที่ดีที่สุดค่ะ
00:04:1800:04:19การที่ชอบเก็บของนี่ค่ะ
00:04:2000:04:23บางทีมันก็อาจจะบอกว่า เป็นโรค Hoarding ไม่ได้เสมอไป
00:04:2300:04:25ฉะนั้น ถ้าสมมุติว่า คุณพ่อ คุณแม่ คุณตา คุณยายอยู่
00:04:2500:04:27แล้วท่านชอบเก็บสะสมของ
00:04:2700:04:29อาจจะค่อย ๆ มาเช็กก่อนว่า
00:04:2900:04:31จริง ๆ แล้ว อาการมันเข้าได้กับ โรค Hoarding หรือเปล่า
00:04:3100:04:34หรือว่าสาเหตุ หรือเหตุผลที่ท่านเก็บของเหล่านั้นไว้
00:04:3400:04:35มันเป็นจากอะไร
00:04:3500:04:37ถ้าสมมุติว่าจัดการไม่ได้ หรือคุยกันไม่รู้เรื่องจริง ๆ
00:04:3700:04:39ก็อาจจะพามาพบแพทย์ก็ได้ค่ะ
00:04:3900:04:46[เสียงดนตรี]