อัตราความชุกของโรคสมาธิสั้นในประเทศไทยเป็นเท่าไร และทำไมยังมีเด็กจำนวนมากที่ไม่ได้รับการวินิจฉัย

โรคสมาธิสั้น | Re-Mind : อารมณ์ ความคิด พฤติกรรม [Mahidol Channel]

จากช่อง : Mahidol Channel มหิดล แชนแนล


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:02อัตราความชุกของโรคสมาธิสั้นในประเทศไทย
00:00:0200:00:05เราจะพบได้อยู่ที่ประมาณ 5-8%
00:00:0500:00:08แต่ในพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศยังถูกมองข้าม
00:00:0800:00:09ยังไม่มีใครเหลียวแล
00:00:0900:00:11เพราะฉะนั้น โดยภาพรวมของประเทศ
00:00:1100:00:14เด็กที่เป็นโรคสมาธิสั้นส่วนใหญ่ ยังไม่ได้รับการวินิจฉัย
00:00:1400:00:17และยังไม่ได้รับการรักษา เท่าที่เขาควรจะได้รับ
00:00:1700:00:23[เสียงดนตรี]
00:00:2300:00:27สงสัยว่าน้องป่วยตอนประมาณ 2 ขวบครึ่งค่ะ
00:00:2700:00:31อาการคือ เขาไม่อยู่นิ่ง วิ่งไปวิ่งมา
00:00:3100:00:35และเรื่องอารมณ์ เวลาขัดใจนี่จะหยิกแขนแม่
00:00:3500:00:36อาการนี้แบ่งเป็น 3 กลุ่ม
00:00:3600:00:39กลุ่มแรก กลุ่มอาการขาดสมาธิ
00:00:3900:00:41เด็กกลุ่มนี้ก็จะมีอาการขาดสมาธิ
00:00:4100:00:42ทำอะไรแป๊บ ๆ ก็เบื่อ
00:00:4200:00:45กลุ่มที่สอง เป็นกลุ่มอาการไฮเปอร์ อยู่ไม่นิ่ง
00:00:4500:00:48เด็กที่นั่งติดที่ไม่ได้ ก็อาจจะชอบลุกเดิน
00:00:4800:00:50หรือวิ่งปรูดปราดไปมา
00:00:5000:00:53กลุ่มที่สาม เป็นกลุ่มอาการหุนหันพลันแล่น วู่วาม
00:00:5300:00:57กลุ่มนี้ก็จะเป็นกลุ่มที่โพล่ง พูดแทรก ไม่อดทนรอคอย
00:00:5700:00:58มักจะชอบแซงคิว
00:00:5800:01:02อาการเหล่านี้จำเป็นที่จะต้องเกิดขึ้น ก่อนอายุ 12 ปี
00:01:0200:01:07[เสียงดนตรี]
00:01:0700:01:10พ่อแม่หลายคนเมื่อรู้ว่าลูกเป็นสมาธิสั้น
00:01:1000:01:14ก็จะคิดว่า อ๋อ ลูกสมาธิสั้นนะ ก็ต้องไปฝึกอะไรที่มันสร้างสมาธิ
00:01:1400:01:17ก็นึกถึงการนั่งสมาธิเป็นอันดับแรก
00:01:1700:01:19จริง ๆ แล้ว การนั่งสมาธิเป็นสิ่งที่ดี
00:01:2000:01:22แต่การฝึกสติเป็นสิ่งที่ดีกว่า
00:01:2200:01:26การนั่งสมาธิ มันเหมาะกับเด็กที่ เขาพอจะคุมตัวเองได้ระดับหนึ่ง
00:01:2600:01:29แต่การจะฝึกกับเด็กเล็ก ๆ เด็ก 2-3 ขวบ
00:01:2900:01:30อาจจะยากหน่อย
00:01:3000:01:35แต่การฝึกสติให้เด็กรู้ว่าตัวเอง กำลังคิดอะไร กำลังจะทำอะไร
00:01:3500:01:37ยั้งก่อนที่จะต่อยเพื่อน
00:01:3700:01:43รู้สึกว่าเป็นกังวลมากเพราะว่า เขาเล่นกับเพื่อนไม่เป็น
00:01:4300:01:45เหมือนว่าจะแกล้งเพื่อน
00:01:4500:01:46ก็มาปรึกษาคุณหมออีก
00:01:4600:01:50คุณหมอบอกว่า จริง ๆ แล้ว เขาไม่ได้แกล้งเพื่อน
00:01:5000:01:52เขาไม่รู้น้ำหนักมือตัวเอง
00:01:5200:01:57โรคสมาธิสั้นสามารถเริ่มสังเกตเห็นได้ ตั้งแต่วัยเล็ก ๆ เลย
00:01:5700:02:01พ่อแม่บางคนมาบอกหมอว่า เห็นได้ตั้งแต่ 1-2 ขวบ
00:02:0100:02:04หรือบางคนหนักกว่านั้นอีก บอกว่าตั้งแต่อยู่ในท้องเลย
00:02:0400:02:07ว่าทำไมเตะถีบรุนแรงบ่อยเหลือเกิน
00:02:0700:02:12แต่โดยมาก เราก็จะบอกด้วยความมั่นใจ ว่าเด็กคนไหนเป็นสมาธิสั้นหรือไม่เป็นนี่
00:02:1300:02:15ก็ต่อเมื่อเด็กเข้าสู่วัยเรียน
00:02:1500:02:18โดยมากก็คือประมาณสัก 3 ขวบ ก็จะพอบอกได้
00:02:1800:02:22[เสียงดนตรี]
00:02:2200:02:25การรักษาผู้ป่วยโรคสมาธิสั้นนี่นะครับ
00:02:2500:02:27อันดับแรกคือ ด้านการใช้ยา
00:02:2700:02:29อันดับสองคือ ด้านการปรับพฤติกรรม
00:02:2900:02:32อันดับสามคือ ด้านการปรับสิ่งแวดล้อม
00:02:3200:02:36เด็กที่เป็นโรคสมาธิสั้น อาการยังไม่เยอะ เป็นเล็กน้อย
00:02:3600:02:40อาจจะยังไม่ต้องถึงขั้นรับประทานยานะครับ
00:02:4000:02:43อาจจะรับการรักษาเพียงแค่การปรับพฤติกรรม
00:02:4300:02:45แล้วก็ปรับสิ่งแวดล้อมหรือปรับการเลี้ยงดู
00:02:4500:02:49แต่เด็กสมาธิสั้นที่เป็นอาการ ค่อนข้างรุนแรงขึ้นมานะครับ
00:02:4900:02:52ระดับปานกลางหรือถึงขั้นรุนแรงนะครับ
00:02:5200:02:55เด็กกลุ่มนี้ก็ควรที่จะรับการรักษาด้วยยา
00:02:5500:02:57พอพูดถึงเรื่องการใช้ยา
00:02:5700:02:59พ่อแม่หลายคนก็จะกังวล
00:02:5900:03:01กลัวว่ายานี่ กินเข้าไปแล้วนี่
00:03:0100:03:02มันจะไปกดสมองเด็กหรือเปล่า
00:03:0200:03:04จะไปบีบสมองเด็กหรือเปล่า
00:03:0400:03:07เพราะว่า เด็กที่ซน ๆ พอกินยาไปแล้วนิ่ง
00:03:0700:03:08ด้วยความเข้าใจของคนทั่วไปก็คือว่า
00:03:0800:03:10ยามันต้องเข้าไปกดสมองไว้แน่ ๆ เลย
00:03:1000:03:13ตรงนี้หมออยากจะขออธิบายใหม่ว่า
00:03:1300:03:15กลไกการออกฤทธิ์ของยา
00:03:1500:03:18ยามันจะเข้าไปกระตุ้นสมอง ให้ผลิตสารสื่อประสาท
00:03:1800:03:20ให้สมองหลั่งออกมาดีขึ้น
00:03:2000:03:23สารสื่อประสาทเหล่านี้ทำหน้าที่เหมือนกับเบรก ให้กับร่างกายของเด็ก
00:03:2400:03:27เพราะฉะนั้น ยาออกฤทธิ์โดยการกระตุ้นสมอง ไม่ใช่กดสมอง
00:03:2700:03:30[เสียงดนตรี]
00:03:3000:03:34ก็อยากจะให้กำลังใจครอบครัวที่เป็นแบบเรานะคะ
00:03:3400:03:38ก็อยากจะบอกว่า เด็กแบบนี้ เราต้องเข้าใจเขา
00:03:3800:03:39แล้วก็ต้องยอมรับด้วย
00:03:3900:03:42คือพ่อแม่บางคน เขาไม่ยอมรับว่าลูกเป็น
00:03:4200:03:43ก็จะช้าในการรักษา
00:03:4300:03:45พอทิ้งเวลาไปเนิ่นนาน
00:03:4500:03:48การเรียนของเด็กมันจะหยุดลง
00:03:4800:03:51สมาธิสั้นหายขาดได้ไหมนะครับ คำตอบคือ ได้
00:03:5100:03:53แต่เปอร์เซ็นต์มีไม่มาก
00:03:5300:03:58โดยมากเราจะพบได้ในเด็กที่เป็นไม่เยอะ แล้วพ่อแม่รู้เร็ว
00:03:5800:04:00แต่โชคไม่ดีแบบนั้นนะครับ
00:04:0000:04:03เด็กสมาธิสั้นส่วนใหญ่ พ่อแม่อาจจะไม่ได้รู้เร็ว
00:04:0300:04:07จนกระทั่งผลจากภาวะสมาธิสั้น กระทบต่อจิตใจเด็กที่เป็น
00:04:0700:04:11ทำให้เด็กเขารู้สึกตัวเองไร้ค่า ไม่เหมือนเพื่อน ๆ
00:04:1100:04:12ตัวเองเป็นตัวประหลาด
00:04:1200:04:15ซึ่งเมื่อเกิดผลกระทบด้านจิตใจแล้วนี่
00:04:1500:04:19การจะฟื้นฟู การจะเยียวยาสภาพจิตใจ ให้กลับมาเป็นปกติเหมือนเดิมนี่
00:04:1900:04:21จะยากแล้วนะครับ
00:04:2100:04:23แล้วการที่รักษาตอนโต
00:04:2300:04:26นั่นจะทำให้การหายจากภาวะสมาธิสั้น
00:04:2700:04:28ลดต่ำลงไปด้วย
00:04:2800:04:34[เสียงดนตรี]