หากต้องการบรรเทาอาการปวดหัวหลังดื่มเหล้าควรทำอย่างไรแทนการกินยาพาราเซตามอล?

กินพาราเซตามอลหลังดื่มเหล้า เสี่ยงตับวาย อันตรายถึงชีวิต!

จากช่อง : เรื่องเล่าสุขภาพ : Health Stories


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0100:00:04[เพลง]
00:00:0400:00:06You're listening to Sad X channel
00:00:0600:00:07podcast
00:00:0700:00:10>> สวัสดีครับและนี่คือรายการพcastสุขภาพดี
00:00:1000:00:13ชีวิตดีสร้างได้พื้นที่แบ่งปันความรู้
00:00:1400:00:20สำหรับคนรักสุขภาพทุกท่าน
00:00:2000:00:24ผมเชื่อว่าหลายคนคงเคยอยู่ในสถานการณ์แบบ
00:00:2400:00:27นี้คืนก่อนปาร์ตี้อย่างหนักเพราะตื่นเช้า
00:00:2700:00:31มาก็มีอาการปวดหัวตึ๊บๆจากอาการแฮงโอว
00:00:3100:00:34สิ่งแรกที่หลายคนนึกถึงคืออะไรครับใช่
00:00:3400:00:38ครับยาพาราเซตามอลยาสามัญประจำบ้านที่หา
00:00:3800:00:42ซื้อง่ายราคาถูกและคุ้นเคยกันดีแต่คุณรู้
00:00:4200:00:45มั้ครับว่าการตัดสินใจที่ดูเหมือนจะช่วย
00:00:4500:00:48บรรเทาอาการได้ชั่วคราวนี้กำลังสร้างความ
00:00:4800:00:50เสียหายอย่างเงียบๆให้กับอวัยวะที่สำคัญ
00:00:5100:00:54ที่สุดในร่างกายของเรานั่นก็คือตับครับ
00:00:5400:00:57วันนี้ผมจะพาคุณไปเจาะลึกถึงเบื้องหลัง
00:00:5700:01:00ทางวิทยาศาสตร์ของปัญหาหานี้เพื่อให้คุณ
00:01:0000:01:04เข้าใจว่าทำไมการรวมกันของ 2 สิ่งนี้จึง
00:01:0400:01:06เป็นระเบิดเวลาสำหรับตับของคุณและที่
00:01:0700:01:10สำคัญกว่านั้นคือผมจะบอกวิธีป้องกันและ
00:01:1000:01:13ทางเลือกที่ปลอดภัยกว่าเพื่อให้คุณยังคง
00:01:1300:01:16สนุกกับชีวิตในแบบของคุณได้โดยไม่ต้องเอา
00:01:1600:01:19สุขภาพไปเสี่ยงครับถ้าพูดถึงยาที่หลายคน
00:01:1900:01:23คุ้นเคยที่สุดคงหนีไม่พ้นพาราเซตามอลยา
00:01:2300:01:27แก้ปวดลดไข้ที่มีติดบ้านแทบทุกครัวเรือน
00:01:2700:01:30หลายคนอาจคิดว่านี่คือยาที่ปลอดภัยใช้ยัง
00:01:3000:01:34ไงก็คงไม่มีปัญหาแต่จริงๆแล้วพาราเซตามอล
00:01:3400:01:37ก็มีข้อควรระวังที่สำคัญมากโดยเฉพาะเมื่อ
00:01:3700:01:40ต้องเกี่ยวข้องกับตับตับของเราเปรียบ
00:01:4000:01:43เสมือนโรงงานบำบัดขนาดใหญ่ของร่างกายทำ
00:01:4300:01:47หน้าที่กรองและจัดการสารเคมีสารอาหารรวม
00:01:4700:01:50ถึงสารพิษต่างๆที่เรารับเข้ามาไม่ว่าจะ
00:01:5000:01:52เป็นยาที่กินเข้าไปหรือแม้กระทั่ง
00:01:5200:01:55แอลกอฮอล์ที่เราดื่มตับต้องทำงานอย่าง
00:01:5500:01:57หนักเพื่อเปลี่ยนสิ่งเหล่านี้ให้เป็นรูป
00:01:5700:02:01แบบที่ร่างกายสามารถกำจัดออกได้ในภาวะ
00:02:0100:02:05ปกติเวลาที่เรากินพาราซตามอลเข้าไปยาส่วน
00:02:0500:02:07ใหญ่จะถูกเปลี่ยนเป็นสารที่ปลอดภัยและถูก
00:02:0700:02:10ขับออกทางไต่แต่ก็มีบางส่วนเล็กๆประมาณ
00:02:1100:02:145-10% ที่จะถูกเปลี่ยนเป็นสารพิษที่มี
00:02:1400:02:20ชื่อว่า NAQ Nิ Penkin อซึ่งมีฤทธิ์ทำลาย
00:02:2000:02:24เซลล์ตับโดยตรงฟังดูน่ากลัวใช่มั้ยครับ
00:02:2400:02:27แต่โชคดีที่ร่างกายเรามีกลไกป้องกันอยู่
00:02:2700:02:30แล้วโดยใช้สารต้านอนุมูลอิสระที่เรียกว่า
00:02:3000:02:33กลูต้าไทโอนมาทำหน้าที่เหมือนตัวดับพิษ
00:02:3400:02:36คอยจับเจ้า NAQ แล้วเปลี่ยนมันให้หมด
00:02:3700:02:40ฤทธิ์ก่อนที่จะสร้างความเสียหายต่อตับแต่
00:02:4000:02:43ปัญหาคือถ้าเรากินพาราเซตามอลมากเกินไป
00:02:4300:02:46หรือกินติดต่อกันเป็นเวลานานกลไกป้องกัน
00:02:4700:02:50นี้ก็อาจไม่พอเพราะปริมาณ NAQ มากเกิน
00:02:5000:02:53กว่าที่กลูต้าไทโอนจะจัดการได้ทันส่งผล
00:02:5300:02:57ให้เซลล์ตับเริ่มถูกทำลายและอาจนำไปสู่
00:02:5700:03:00ภาวะตับวายเฉียบพลันได้เลยครับยิ่งไปกว่า
00:03:0000:03:03นั้นถ้าเราดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำตับก็
00:03:0300:03:06ต้องทำงานหนักอยู่แล้วเพราะแอลกอฮอล์เอง
00:03:0600:03:08ก็ถูกเปลี่ยนเป็นสารพิษที่ต้องกำจัด
00:03:0800:03:11เหมือนกันเมื่อทั้งพาราเซตามอลและ
00:03:1100:03:14แอลกอฮอล์มุ่งเป้าไปที่ตับพร้อมกันก็
00:03:1400:03:17เหมือนกับการเพิ่มภาระซ้ำๆให้โรงงานที่
00:03:1700:03:20กำลังทำงานเต็มกำลังอยู่ผลลัพธ์คือความ
00:03:2000:03:22เสี่ยงของการเกิดพิษต่อตับยิ่งสูงขึ้นไป
00:03:2300:03:26อีกพูดง่ายๆคือพาราเซตามอลอาจจะเป็นยาที่
00:03:2600:03:30ปลอดภัยไทยถ้าใช้ถูกวิธีถูกขนาดและไม่
00:03:3000:03:32เกินความจำเป็นแต่เมื่อรวมเข้ากับ
00:03:3200:03:35แอลกอฮอล์ความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่จะเพิ่ม
00:03:3500:03:37ขึ้นอย่างมหาศาล
00:03:3700:03:40ปัญหาจะใหญ่โตขึ้นทันทีหากคุณเลือกที่จะ
00:03:4000:03:42รับประทานพาราเซตามอลพร้อมกับดื่ม
00:03:4200:03:45แอลกอฮอล์โดยเฉพาะถ้าคุณเป็นคนที่ดื่ม
00:03:4500:03:48เป็นประจำหรือดื่มหนักเพราะสิ่งที่เกิด
00:03:4800:03:51ขึ้นจริงๆก็คือคุณกำลังสั่งให้โรงงานตับ
00:03:5100:03:54ของคุณต้องทำงานหนักเกินกำลังลองนึกภาพ
00:03:5400:03:57โรงงานบำบัดน้ำเสียที่มีท่อสารพิษไหลเข้า
00:03:5800:04:01มาพร้อมกัน 2 สายทั้งจากแอลกอฮอล์และจาก
00:04:0100:04:04พาราเซตามอลตับต้องพยายามจัดการกับทั้ง 2
00:04:0400:04:07ฝั่งในเวลาเดียวกันผลลัพธ์ก็คือความ
00:04:0700:04:09เครียดและความเสียหายที่จะสะสมในโรงงาน
00:04:0900:04:13แห่งนี้อย่างต่อเนื่องแอลกอฮอล์เมื่อเข้า
00:04:1300:04:15สู่ร่างกายจะถูกตับเปลี่ยนเป็นสารพิษชื่อ
00:04:1500:04:19ว่าอาซิตาไคดสารนี้เองเป็นตัวการที่ทำให้
00:04:1900:04:22เกิดอาการมึนเมาแสบกระเพาะและเป็นพิษต่อ
00:04:2200:04:26ตับโดยตรงแต่ความซับซ้อนอยู่ตรงที่การเผา
00:04:2600:04:28เขาผลาญแอลกอฮอล์นี้ต้องอาศัยเอนไซม์
00:04:2800:04:32สำคัญที่ชื่อว่า CYP2E1
00:04:3200:04:35และนี่แหละครับคือจุดเชื่อมโยงสำคัญเพราะ
00:04:3500:04:38เอนไซม์ CYP 2E1 ไม่ได้ทำงานกับ
00:04:3800:04:40แอลกอฮอล์เพียงอย่างเดียวแต่ยังเป็น
00:04:4000:04:43เอนไซม์ตัวเดียวกันที่เร่งการเปลี่ยน
00:04:4300:04:47พาราเซตามอลให้กลายเป็น NAP ซึ่งเป็นสาร
00:04:4700:04:50พิษร้ายแรงต่อเซลล์ตับด้วยดังนั้นเมื่อ
00:04:5000:04:53คุณดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำร่างกายจะถูก
00:04:5300:04:56กระตุ้นให้สร้างเอนไซม์ CYP 2E1 หนมาก
00:04:5600:04:58ขึ้นเรื่อยๆเปรียบเสมือนการเพิ่มเครื่อง
00:04:5800:05:01จักรในโรงงานให้ทำงานได้เร็วขึ้นแต่แทน
00:05:0100:05:04ที่จะช่วยกำจัดสารพิษมันกลับเร่งกระบวน
00:05:0400:05:08การสร้างสารพิษ NAPQ จากพาราเซตามอลให้
00:05:0800:05:11มากขึ้นไปอีกลองจินตนาการดูนะครับเมื่อ
00:05:1100:05:14เครื่องจักรผลิตสารพิษทำงานเต็มกำลัง
00:05:1400:05:17ปริมาณ NAQ ในร่างกายก็จะสูงขึ้นจนเกิน
00:05:1700:05:20กว่าที่กลูต้าไทโอนซึ่งเป็นหน่วยดับเพลิง
00:05:2000:05:24ภายในโรงงานจะสามารถเข้ามาดับพิษได้ทันผล
00:05:2400:05:27ที่ตามมาคือสารพิษเหล่านี้จะเริ่มทำลาย
00:05:2700:05:30โครงสร้างและเซลล์ตับอย่างต่อเนื่องหาก
00:05:3000:05:33การทำลายนี้เกิดขึ้นเพียงเล็กน้อยตับอาจ
00:05:3300:05:35ยังพอซ่อมแซมตัวเองได้แต่ถ้าเกินจุดที่
00:05:3500:05:39รับไหวเซลล์ตับจะเริ่มตายเป็นวงกว้างนำไป
00:05:3900:05:42สู่ภาวะที่ร้ายแรงมากเช่นตับอักเสบเฉียบ
00:05:4200:05:45พลันตับวายหรือแม้กระทั่งเสียชีวิตได้เลย
00:05:4500:05:48ครับที่น่ากลัวกว่านั้นคืออาการเริ่มต้น
00:05:4800:05:51ของพิษต่อตับจากการใช้พาราเซตามอลร่วมกับ
00:05:5100:05:55แอลกอฮอล์มักไม่ชัดเจนในทันทีอาจมีเพียง
00:05:5500:05:58อาการคลื่นไส้อ่อนเพลียปวดท้องเล็กน้อย
00:05:5800:06:01ซึ่งหลายคนอาจมองข้ามไปคิดว่าเป็นเพียง
00:06:0100:06:04อาการเมาค้างธรรมดาแต่ความจริงแล้วเบื้อง
00:06:0400:06:06หลังนั้นอาจเป็นสัญญาณเตือนของตับที่
00:06:0600:06:10กำลังถูกทำลายอยู่ก็ได้ดังนั้นการใช้
00:06:1000:06:13พาราเซตามอลร่วมกับแอลกอฮอล์จึงไม่ใช่แค่
00:06:1300:06:16เรื่องของยาแก้ปวดธรรมดาแต่เป็นเหมือนการ
00:06:1600:06:20กดดันให้ตับของคุณทำงานเกินขีดจำกัดจน
00:06:2000:06:22เสี่ยงที่จะเสียสมดุลและพังทลายลงในที่
00:06:2200:06:26สุดหลายคนอาจมองว่าแค่พาราเซตามอลเม็ด
00:06:2700:06:30เดียวจะเป็นอะไรได้แต่ความจริงก็คือความ
00:06:3000:06:32เสียหายต่อตับไม่ได้เกิดขึ้นแบบฉับพลัน
00:06:3200:06:36ทันทีเสมอไปมันสามารถค่อยๆก่อตัวขึ้นโดย
00:06:3600:06:39ที่คุณไม่รู้ตัวเพราะอาการระยะแรกมักดู
00:06:3900:06:42ไม่รุนแรงและมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นอาการ
00:06:4200:06:46ธรรมดาหลังดื่มเหล้าในช่วง 24 ช่มงแรก
00:06:4600:06:48หลังจากที่ร่างกายได้รับพาราเซตามอลเกิน
00:06:4800:06:51ขนาดหรือได้รับพร้อมกับแอลกอฮอล์คุณอาจมี
00:06:5100:06:55อาการคลื่นไส้อาเจียนเบื่ออาหารปวดท้อง
00:06:5500:06:58เล็กน้อยหรือเหงื่อออกมากอาการเหล่านี้
00:06:5800:07:01แทบจะไม่ต่างจากเมาค้างธรรมดาทำให้หลายคน
00:07:0100:07:05ชะล่าใจและคิดว่าเดี่ยวพักผ่อนก็คงหายโดย
00:07:0500:07:07ที่ไม่รู้เลยว่าในร่างกายของตัวเองกำลัง
00:07:0800:07:11เกิดกระบวนการทำลายตับอย่างเงียบๆเมื่อ
00:07:1100:07:15เข้าสู่ช่วง 24-48 ชมงต่อมาอาการจะเริ่ม
00:07:1500:07:18รุนแรงขึ้นตับที่ถูกทำลายจะส่งสัญญาณออก
00:07:1800:07:21มาชัดเจนมากขึ้นเช่นอาการปวดท้องบริเวณ
00:07:2100:07:24ชายโครงขวาตำแหน่งของตับเคลื่อนไส้
00:07:2400:07:28อาเจียนซ้ำๆร่างกายอ่อนเพลียมากผิดปกติ
00:07:2800:07:31และในบางรายอาการตาเหลืองผิวเหลืองซึ่ง
00:07:3100:07:34เป็นสัญญาณของโรคดีซ่านที่เกิดจากการที่
00:07:3400:07:38ตับไม่สามารถทำหน้าที่ได้เต็มที่แล้วหาก
00:07:3800:07:42ปล่อยให้เข้าสู่ระยะ 48-72 ชมงอันตรายจะ
00:07:4200:07:45ทวีความรุนแรงขึ้นไปอีกตับจะเข้าสู่ภาวะ
00:07:4500:07:48อักเสบเฉียบพลันและถ้าเซลล์ตับถูกทำลาย
00:07:4800:07:51อย่างต่อเนื่องสารพิษที่ควรถูกตับกำจัดจะ
00:07:5100:07:54สะสมในร่างกายจนไปกระทบกับสมองทำให้เกิด
00:07:5400:07:58ภาวะที่เรียกว่าเpatic encephaly หรือ
00:07:5800:08:01สมองเสื่อมจากโรคตับผู้ป่วยจะเริ่มมี
00:08:0100:08:04อาการสับสนพูดไม่รู้เรื่องมือสั่นและใน
00:08:0400:08:08รายที่รุนแรงอาจหมดสติได้ที่น่ากลัวกว่า
00:08:0800:08:11นั้นคือหากไม่ได้รับการรักษาทันท่วงทีตับ
00:08:1100:08:14อาจเข้าสู่ภาวะตับวายเฉียบพลันซึ่งมีความ
00:08:1400:08:16เสี่ยงสูงต่อการเสียชีวิตแม้แต่ในคนที่
00:08:1700:08:20สุขภาพแข็งแรงก็ตามครับสำหรับคนที่ดื่ม
00:08:2000:08:23แอลกอฮอล์เป็นประจำความเสี่ยงนี้จะยิ่ง
00:08:2300:08:26สูงขึ้นแบบทวีคูณเพราะตับของคุณต้องเผชิญ
00:08:2600:08:29กับความเสียหายสะสมอยู่แล้วการดื่มร่วม
00:08:2900:08:32กับการใช้พาราเซตามอลซ้ำๆจะเหมือนกับการ
00:08:3200:08:35ซ้ำเติมบาดแผลที่ตับเผชิญอยู่ทุกวันผล
00:08:3500:08:37ลัพธ์ที่ตามมาในระยะยาวอาจไม่ใช่แค่ตับ
00:08:3800:08:41อักเสบเรื้อรังแต่ยังลุกลามไปสู่ตับแข็ง
00:08:4100:08:44ที่เป็นโรคเรื้อรังรักษายากและท้ายที่สุด
00:08:4400:08:46อาจนำไปสู่มะเร็งตับซึ่งเป็นหนึ่งใน
00:08:4600:08:50มะเร็งที่พบได้บ่อยที่สุดในคนไทยและอย่า
00:08:5000:08:53คิดว่ามีแค่พาราเซตามอลที่น่ากลัวนะครับ
00:08:5300:08:55ยาอีกหลายชนิดก็ไม่ควรใช้ร่วมกับ
00:08:5500:09:00แอลกอฮอล์เหมือนกันเช่นไบูโพฟenแินหรือยา
00:09:0000:09:03กลุ่มแก้ปวด NSID เพราะถ้าใช้คู่กับเหล้า
00:09:0300:09:06อาจทำให้เกิดแผลและเลือดออกในกระเพาะ
00:09:0600:09:09อาหารได้ง่ายขึ้นรวมไปถึงยาแก้แพ้ยานอน
00:09:0900:09:12หลับหรือยาคลายกังวลบางชนิดก็เสริมฤทธิ์
00:09:1200:09:16กันจนทำให้เกิดอันตรายถึงชีวิตได้เลยครับ
00:09:1600:09:18แล้วถ้าเราตื่นเช้ามาพร้อมกับอาการปวดหัว
00:09:1800:09:22แห้งหนักๆจะทำยังไงดีจริงๆวิธีที่ดีที่
00:09:2200:09:25สุดไม่ใช่การคว้ายามากินทันทีนะครับแต่
00:09:2500:09:27เป็นการให้ร่างกายฟื้นตัวด้วยตัวเองดื่ม
00:09:2700:09:31น้ำเปล่าเยอะๆเพื่อชดเชยการขาดน้ำดื่มน้ำ
00:09:3100:09:33ผลไม้หรือน้ำเกลือแร่เพื่อเติมน้ำตาลและ
00:09:3300:09:36เกลือแร่ที่หายไปทานอาหารที่ช่วยฟื้นฟู
00:09:3600:09:39ร่างกายอย่างเช่นกลวยหอมที่มีโพแทสเซียม
00:09:3900:09:42สูงหรือผลไม้ที่มีน้ำเยอะๆและที่สำคัญที่
00:09:4300:09:46สุดคือการพักผ่อนครับการนอนหลับคือยาฟื้น
00:09:4600:09:50ฟูที่ดีที่สุดที่ธรรมชาติให้เรามาแล้ว
00:09:5000:09:53ท่านผู้ฟังครับการดูแลสุขภาพที่ดีเริ่ม
00:09:5300:09:55ต้นจากการที่เราตระหนักรู้และเข้าใจถึง
00:09:5500:09:58ความเสี่ยงที่อยู่รอบตัวเราอย่างในวันนี้
00:09:5800:10:01ที่เราได้เรียนรู้ถึงความอันตรายของการ
00:10:0100:10:04กินยาพาราเซตามอลกับแอลกอฮอล์ผมหวังว่า
00:10:0400:10:06ข้อมูลเหล่านี้จะไม่ใช่แค่ความรู้ที่ผ่าน
00:10:0600:10:09หูไปแต่เป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้คุณหัน
00:10:0900:10:13กลับมาใส่ใจสุขภาพตับของตัวเองมากขึ้นบาง
00:10:1300:10:15ครั้งทางเลือกที่ดีที่สุดอาจไม่ใช่ทาง
00:10:1500:10:17เลือกที่สะดวกที่สุดแต่เป็นทางเลือกที่
00:10:1700:10:20ปลอดภัยและคุ้มค่าที่สุดในระยะยาว
00:10:2000:10:23หากคุณต้องเลือกระหว่างการหายปวดหัวชั่ว
00:10:2300:10:26คราวกับการปกป้องตับของคุณไปตลอดชีวิตคำ
00:10:2600:10:30ตอบน่าจะชัดเจนแล้วนะครับก่อนจะปิดรายการ
00:10:3000:10:33ในวันนี้ขอเรียนให้คุณผู้ฟังทราบว่าเนื้อ
00:10:3300:10:36หาในพcสนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ทั่ว
00:10:3600:10:39ไปเท่านั้นและหากมีข้อสงสัยหรือปัญหาด้าน
00:10:3900:10:42สุขภาพควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญทาง
00:10:4200:10:46การแพทย์ทุกครั้งนะครับหากคุณชื่นชอบพcส
00:10:4600:10:49นี้อย่าลืมกดติดตามและแชร์ให้เพื่อนๆหรือ
00:10:4900:10:51คนในครอบครัวตัวที่คุณรักนะครับเพราะการ
00:10:5100:10:54แบ่งปันความรู้เป็นสิ่งที่มีคุณค่าอย่าง
00:10:5400:10:57ยิ่งขอบคุณที่รับฟังแล้วพบกันใหม่ในตอน
00:10:5700:11:01หน้าสวัสดีครับ