สาเหตุหลักที่ทำให้ผู้สูงอายุล้มและเกิดกระดูกสะโพกหักได้ง่ายคืออะไร

วิธีป้องกันผู้สูงอายุล้ม กระดูกสะโพกหัก | พบหมอมหิดล

จากช่อง : Mahidol Channel มหิดล แชนแนล


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0100:00:02จากข้อมูลในประเทศไทย
00:00:0200:00:05พบว่าผู้ป่วยสูงอายุที่มีกระดูกสะโพกหัก
00:00:0500:00:07ถ้าไม่ได้รับการผ่าตัดรักษาภายใน 1 ปี
00:00:0700:00:10เขามีโอกาสเสียชีวิตประมาณ 30-40%
00:00:1000:00:13เมื่อเทียบกับคนไข้ที่มีกระดูกสะโพกหัก แล้วได้รับการผ่าตัดรักษา
00:00:1300:00:16โอกาสการเสียชีวิตใน 1 ปี อยู่ที่ประมาณ 10-20%
00:00:1600:00:21[เสียงดนตรี]
00:00:2100:00:24ปัจจุบันผู้ป่วยสูงอายุ ที่มีภาวะกระดูกสะโพกหัก
00:00:2400:00:26ก็พบมากขึ้นเรื่อย ๆ นะครับ
00:00:2600:00:28เกิดจากเมื่ออายุมากขึ้น
00:00:2800:00:32ความคล่องแคล่วในการเคลื่อนไหว การทรงตัวก็ลดลงตามอายุที่มากขึ้น
00:00:3200:00:37จะเกิดจากสาเหตุเพียงแค่อุบัติเหตุที่ล้ม ด้วยอุบัติเหตุที่ไม่รุนแรงมากนัก
00:00:3700:00:40ร่วมกับกระดูกที่มีภาวะกระดูกพรุนครับ
00:00:4000:00:41โดยเฉพาะผู้หญิง
00:00:4100:00:45เมื่อเกิดภาวะการล้ม อุบัติเหตุเพียงเล็ก ๆ น้อย ๆ
00:00:4500:00:48ก็ทำให้เกิดภาวะกระดูกสะโพกหักได้
00:00:4800:00:51[เสียงดนตรี]
00:00:5100:00:53กระดูกสะโพกหักที่เรามักจะพบกันบ่อย ๆ
00:00:5300:00:56ก็ตรงอยู่ที่ตำแหน่งของบริเวณของคอกระดูก
00:00:5600:00:57เพราะว่าทุกครั้งเวลาที่เราล้ม
00:00:5700:00:59เรามักจะเอาด้านข้างของลำตัวลง
00:01:0000:01:02มักจะเป็นส่วนที่ลงไปกระแทกพื้น
00:01:0200:01:05ก็อาจจะทำให้เกิดปัญหาเรื่อง กระดูกสะโพกหักได้
00:01:0500:01:06แม้แต่ข้อมือก็เช่นกัน
00:01:0600:01:08ถ้าเราล้มแล้วเอามือยันพื้น
00:01:0800:01:11ก็อาจจะทำให้เกิดข้อมือหักได้ ถ้ามีภาวะกระดูกพรุนครับ
00:01:1100:01:13แต่เนื่องจากว่ากระดูกสะโพกหัก
00:01:1300:01:17มักจะเป็นภาวะที่ทำให้คนไข้ มีอาการเจ็บปวดที่รุนแรง
00:01:1800:01:20และไม่สามารถที่จะขยับเขยื้อน เคลื่อนไหวได้
00:01:2000:01:23บางคนแม้แต่ลุกขึ้นยืน ก็ยังลุกไม่ไหวครับ
00:01:2300:01:26[เสียงดนตรี]
00:01:2600:01:28กระดูกสะโพกหักมักจะมีอาการที่ชัด
00:01:2800:01:30ก็คือเรื่องของอาการปวด
00:01:3000:01:33ขยับบริเวณต้นขาข้างนั้นไม่ได้
00:01:3300:01:35ลุกขึ้นยืน เดินลงน้ำหนักไม่ได้ครับ
00:01:3500:01:37บางคนถ้ามีการเคลื่อนที่เยอะ
00:01:3700:01:40ก็อาจจะทำให้มีความผิดรูปเกิดขึ้น เวลามองเห็น
00:01:4000:01:42ขาสั้นยาวไม่เท่ากันได้ครับ
00:01:4200:01:43เมื่อผู้สูงอายุล้ม
00:01:4300:01:45ถ้าเกิดเขาลงน้ำหนักไม่ได้
00:01:4500:01:47ปวดบริเวณขาหนีบ หรือปวดบริเวณสะโพก
00:01:4700:01:50ต้องสงสัยแล้วครับว่า อาจจะมีปัญหาเรื่องกระดูกสะโพกหัก
00:01:5000:01:52ผู้ป่วยที่ไม่สามารถเคลื่อนไหวได้
00:01:5200:01:54ก็มักจะเป็นภาวะติดเตียง
00:01:5400:01:56ทำให้มีภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ ตามมา
00:01:5600:01:57ไม่ว่าจะเป็นการติดเชื้อ
00:01:5800:02:00การระบบทางเดินปัสสาวะติดเชื้อในปอด
00:02:0000:02:01แผลกดทับ ไม่ขยับ
00:02:0100:02:04จนทำให้เกิดเป็นภาวะลิ่มเลือดอุดตัน ในหลอดเลือดดำ
00:02:0400:02:08ภาวะต่าง ๆ เหล่านี้ ส่งผลบางครั้งอันตรายถึงกับชีวิต
00:02:0800:02:10[เสียงดนตรี]
00:02:1000:02:14ปัจจัยที่ทำให้ผู้ป่วยสูงอายุ มีการล้มได้ง่ายขึ้น
00:02:1400:02:17ปัจจัยภายนอกก็เกิดจาก เช่น บ้านที่มืด
00:02:1700:02:19แสงสว่างไม่เพียงพอ พื้นลื่น
00:02:1900:02:22สิ่งของเกะกะ เวลาเดินแล้วสะดุด
00:02:2200:02:24สัตว์เลี้ยงที่วิ่งไปมาในบ้าน
00:02:2400:02:26พวกนี้เรียกว่าเป็นปัจจัยภายนอกครับ
00:02:2600:02:29อีกปัจจัยหนึ่งก็คือเรื่องของปัจจัยภายใน
00:02:2900:02:33เป็นปัจจัยภายในตัวของผู้ป่วยเอง เช่น การเดินที่ไม่คล่องแคล่ว
00:02:3300:02:34การทรงตัวที่ไม่ดี
00:02:3400:02:37หรือมีโรคประจำตัวอย่างอื่นอยู่ก่อน เช่น
00:02:3700:02:38โรคอัมพฤกษ์
00:02:3800:02:40เดินได้ไม่คล่องแคล่วเหมือนเดิม
00:02:4000:02:42ใช้งานได้เพียงซีกใดซีกหนึ่งของร่างกาย
00:02:4200:02:45ก็ทำให้เกิดโอกาสที่จะล้มได้ง่ายขึ้น
00:02:4500:02:46คนไข้ที่ทานยาลดความดัน
00:02:4600:02:49หรือมีปัญหาเรื่องของเบาหวาน
00:02:4900:02:53ที่ทานยาลดน้ำตาล แล้วไม่สามารถที่จะทานอาหารได้เพียงพอ
00:02:5300:02:55ก็ทำให้เกิดภาวะน้ำตาลต่ำ
00:02:5500:02:57ก็เสี่ยงกับการล้มได้เช่นเดียวกันครับ
00:02:5700:02:59[เสียงดนตรี]
00:02:5900:03:01การป้องกันการล้มในผู้สูงอายุ
00:03:0100:03:03อย่างแรก หลีกเลี่ยงปัจจัยภายนอกก่อน
00:03:0300:03:06การจัดบ้านให้เหมาะสม มีแสงสว่างเพียงพอ
00:03:0600:03:08จัดบ้านให้เป็นระเบียบเรียบร้อย
00:03:0800:03:11มีการแยกส่วนเปียก ส่วนแห้งของห้องน้ำ
00:03:1100:03:14ก็จะลดความเสี่ยงจากการล้ม จากปัจจัยภายนอกได้
00:03:1400:03:15ส่วนปัจจัยภายใน
00:03:1500:03:19เราสามารถที่จะป้องกันการล้มได้ โดยการฝึกการทรงตัว
00:03:1900:03:22ไม่ว่าจะเป็นรำมวยจีนต่าง ๆ
00:03:2200:03:24การฝึกการทรงตัว สร้างกำลังกล้ามเนื้อ
00:03:2400:03:27ก็จะเป็นเรื่องของกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว
00:03:2700:03:28กล้ามเนื้อสะโพก กล้ามเนื้อขาครับ
00:03:2800:03:31ก็สามารถที่จะทำให้เราป้องกันการล้มได้
00:03:3100:03:35แต่อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยสูงอายุอาจจะมีโรคบางอย่าง
00:03:3500:03:37ข้อห้ามในการออกกำลังกายในบางท่า
00:03:3700:03:39เช่น การแกว่งแขน
00:03:3900:03:41ในผู้ป่วยบางคน ที่มีปัญหาเส้นเอ็นข้อไหล่อยู่เดิม
00:03:4100:03:43การแกว่งแขนมาก ๆ
00:03:4300:03:45อาจจะไม่เป็นผลดีกับเขาเช่นเดียวกันครับ
00:03:4500:03:49เพราะฉะนั้น อาจจะต้องปรึกษากับแพทย์ ที่ดูแลหรือว่านักกายภาพบำบัด
00:03:4900:03:52ในการที่จะหา วิธีการออกกำลังกายที่เหมาะสม
00:03:5200:03:54[เสียงดนตรี]
00:03:5400:03:56สำหรับการวินิจฉัยเรื่องกระดูกสะโพกหัก
00:03:5600:03:59มักจะใช้ภาพเอกซเรย์เป็นการวินิจฉัย
00:03:5900:04:03จากเอกซเรย์แล้ว แพทย์มักจะวินิจฉัย ภาวะของกระดูกสะโพกหักได้
00:04:0300:04:05ควรจะรักษาด้วยการเปลี่ยนข้อสะโพก
00:04:0500:04:09หรือว่าการใช้การผ่าตัด ดามข้อสะโพก
00:04:0900:04:11ในปัจจุบัน การผ่าตัดมีบทบาทมากขึ้น
00:04:1100:04:13มักจะได้ประโยชน์ ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนข้อสะโพก
00:04:1300:04:15หรือว่าการดามข้อสะโพกครับ
00:04:1500:04:19ยกเว้นแต่ในรายที่ผ่าตัด แล้วมีความเสี่ยงมากจริง ๆ ครับ
00:04:1900:04:21เราถึงจะเลือกวิธีการรักษาโดยการไม่ผ่าตัด
00:04:2100:04:23ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับความพร้อมของคนไข้
00:04:2300:04:26และความพร้อมของทีมแพทย์ผู้ดูแลด้วย
00:04:2600:04:28การรักษาด้วยการผ่าตัด ได้ประโยชน์ก็จริงครับ
00:04:2800:04:30แต่ว่าต้องเตรียมความพร้อมผู้ป่วยก่อน
00:04:3000:04:34ว่าผู้ป่วยมีภาวะที่เสี่ยงต่อการผ่าตัด เช่น หลอดเลือดสมองตีบ
00:04:3400:04:36เกิดอัมพฤกษ์แล้วเขาเลยล้ม
00:04:3600:04:38หลอดเลือดหัวใจอุดตัน เขาเจ็บหน้าอก เขาเลยล้ม
00:04:3800:04:40ถ้ามีภาวะต่าง ๆ
00:04:4000:04:42เราอาจจะเลือกวิธีการ ชะลอการผ่าตัดไปก่อน
00:04:4200:04:44ในรายที่ผู้ป่วยแข็งแรง
00:04:4400:04:46การผ่าตัดมักจะได้ประโยชน์ครับ
00:04:4600:04:49คนไข้กลุ่มนี้ หลังผ่าตัดแล้ว มักจะฟื้นตัวได้เร็ว
00:04:4900:04:51สามารถจะกลับไปใช้ชีวิตในสังคมได้
00:04:5100:04:58[เสียงดนตรี]
00:04:5800:05:01ถ้าคุณมีปัญหาสุขภาพ อย่าลืมมาพบหมอกันนะครับ
00:05:0100:05:03ความรู้ทำให้ทุกอย่างเป็นไปได้
00:05:0400:05:05มหาวิทยาลัยมหิดล
00:05:0500:05:06ปัญญาของแผ่นดิน