สมุนไพรไทยที่ใช้รักษาโรคต้องพิจารณาอะไรบ้างเพื่อให้ได้ผลและปลอดภัย

คำถาม:
สมุนไพรไทยที่ใช้รักษาโรคต้องพิจารณาอะไรบ้างเพื่อให้ได้ผลและปลอดภัย?
คำตอบ:
ต้องพิจารณาให้ถูกต้น โดยตรวจสอบชื่อทางวิทยาศาสตร์ให้แน่ใจว่าตรงกับชนิดที่ต้องการ ใช้ส่วนที่ถูกต้อง เช่น เมล็ด ใบ หรือราก เพราะสารสำคัญในแต่ละส่วนอาจต่างกัน ใช้ขนาดหรือโดสที่เหมาะสมตามคำแนะนำ และใช้ในเวลาที่เหมาะ เช่น เวลาป่วย รวมถึงต้องใช้ให้ถูกวิธีตามตำรายา เช่น ต้ม ดองเหล้า หรือพอก ไม่ใช่กินทุกอย่างเหมือนกัน และต้องไม่คิดว่าสมุนไพรตัวเดียวจะรักษาหรือป้องกันโรคทุกชนิด เพราะโรคมีหลายสาเหตุและไม่มีสมุนไพรใดครอบจักรวาล

สมุนไพร ใช้ให้เป็น กินให้ถูก : คลิป MU [by Mahidol]

คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:00:50คำว่า ใช้ให้ถูกต้น
00:00:52ก็คือต้องให้แน่ใจก่อน
00:00:53สมมติเราไปดูสรรพคุณทางยาแล้ว
00:00:55มันจะมีชื่อทางวิทยาศาสตร์
00:00:56มีจีนัส มีสปีชีส์ถูกไหม
00:00:58บางทีเราดูรูปแล้ว หน้าตามันเหมือน ๆ กัน
00:01:00แต่จริง ๆ มันอาจจะไม่ใช่
00:01:06คำว่า ใช้ให้ถูกส่วน
00:01:08บางทีสรรพคุณบอกว่า มันอยู่ในเมล็ด
00:01:10เราก็เหมาไปเลย
00:01:11ว่าเรากินส่วนราก ส่วนใบ ส่วนเปลือก ผล
00:01:14ก็คงมีสรรพคุณเหมือนกัน
00:01:15จริง ๆ แล้วมันไม่ใช่
00:01:16อย่างในเมล็ด มันอาจจะมีสารสำคัญชนิดหนึ่ง
00:01:18ถูกไหมคะ
00:01:19ในใบ อาจจะมีสารสำคัญชนิดหนึ่ง
00:01:21ซึ่งมีผลต่อการรักษา หรือการป้องกันต่างกัน
00:01:24เพราะฉะนั้นก็ต้องใช้ให้ถูกส่วน
00:01:28ขนาด ก็คือ โดส
00:01:30ถ้ากินเพื่อการรักษา
00:01:32เรากินโดสต่ำ ขนาดต่ำ
00:01:35เราก็อาจจะต้องกินลายวันหน่อย
00:01:36แต่ถ้าเรากินขนาดที่สูง
00:01:38ก็ต้องเสี่ยงเหมือนกัน ต่ออันตราย
00:01:41มันก็เหมือนยา
00:01:42ถ้าเราเพิ่มโดสไปเรื่อย ๆ
00:01:44เรากินพาราเซตามอล
00:01:45ถ้าเรากินไปนาน ๆ มันก็มีผลต่อตับเหมือนกัน
00:01:48เพราะฉะนั้นถ้าใช้ให้ถูกขนาด
00:01:50ถ้าเป็นยา อันนี้ต้องปรึกษาแพทย์เลยค่ะ
00:01:56ใช้ให้ถูกวิธีเนี่ยนะคะ
00:01:57จริง ๆ แล้ว สมุนไพร เวลาเอามาเป็นยา
00:02:02มันมีกรรมวิธีในการเตรียม หลายวิธีมากเลย
00:02:04ตามตำรายาแผนโบราณ
00:02:05บางอย่างบอกว่าเอาไปต้มน้ำร้อน
00:02:07บางอย่างบอกว่ากินทั้งใบสดได้เลย
00:02:10บางอย่างก็บอกว่าเอาไปดองเหล้า
00:02:12หรือบางอย่างบอกว่า เขาให้เอาไปพอก
00:02:15ไม่ใช่เอาไปกิน
00:02:16คือเราก็ต้องมองด้วยว่า
00:02:17สมุนไพรที่เป็นยา
00:02:18ต้องดูว่าใช้ถูกวิธีไหม
00:02:20ไม่อย่างนั้น เราจะไม่ได้สรรพคุณ
00:02:22ตามที่บอกไว้
00:02:28คำว่า ใช้ให้ถูกกับโรค
00:02:29คือเวลาที่บอกว่า
00:02:31เป็นโรคนี้ แล้วกินสมุนไพรตัวนี้
00:02:32แสดงว่ามันมีตำรายา
00:02:35หรือว่ามันมีการศึกษาวิจัยรองรับ
00:02:37แต่มันไม่ได้มีสมุนไพรตัวไหน ที่มันครอบจักรวาล
00:02:40ที่ไม่ว่าจะเป็นโรคไหน ก็กินอันนี้ แล้วก็จะหาย
00:02:42มันคงไม่ใช่
00:02:43เพราะฉะนั้น เวลาที่เรากินยา หรือกินสมุนไพร
00:02:45เพื่อรักษาโรค หรือเพื่อป้องกันโรค
00:02:47โรคมันมีหลายสาเหตุ ที่มันหลากหลายใช่ไหมคะ
00:02:50เพราะฉะนั้นมันไม่ใช่ว่า
00:02:51กินสมุนไพรตัวหนึ่งแล้ว สามารถที่จะรักษาได้ทุกโรค
00:02:55เพราะสาเหตุมันไม่เหมือนกัน
00:02:57เพราะฉะนั้นมันก็คงไม่ใช่ ว่ารักษาที่จุดนี้แล้ว
00:03:00แล้วมันสามารถที่จะป้องกัน โรคทุกโรคได้ คงไม่ใช่
00:03:04ถ้าผู้บริโภคทั่วไป
00:03:05จะไปซื้อพวกสมุนไพร
00:03:06ที่อยู่ในรูปของ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
00:03:08สิ่งที่สำคัญก็คือ ให้ดูที่ฉลาก และขนาดการบริโภค
00:03:12เช่น ถ้าเขาบอกว่า
00:03:13ให้บริโภคหลังอาหาร วันละ 1 เม็ด
00:03:16เราก็ต้องบริโภค 1 เม็ด
00:03:17แล้วอีกอย่าง คนบอกให้กินเยอะ ๆ ซิ จะได้ดีขึ้น อะไรอย่างนี้
00:03:20ไม่ได้
00:03:21เพราะว่า ที่ได้อนุญาต
00:03:22ก็คือด้วยขนาด ต่อการบริโภคต่อวัน
00:03:24อันนั้นรับรองว่าปลอดภัย