- คำถาม:
- ยาเคตามีนคืออะไร และใช้ในทางการแพทย์เพื่อวัตถุประสงค์ใดบ้าง?
- คำตอบ:
- ยาเคตามีนหรือที่เรียกภาษาอังกฤษว่า Ketamine เป็นยาระงับความเจ็บปวดและใช้เป็นยาสลบ โดยมีจุดประสงค์หลักในการลดความเจ็บปวด เช่น ในการดึงข้อสะโพกให้เข้าที่ หรือใช้ร่วมกับยาอื่นในการผ่าตัด และยังใช้ในห้องไอซียู เพื่อทำให้ผู้ป่วยไม่รู้สึกเจ็บปวดขณะใส่ท่อช่วยหายใจ นอกจากนี้ยังมีการศึกษาใช้ในทางการแพทย์เพื่อรักษาโรคซึมเศร้าที่ดื้อยา โดยฉีดเข้าเส้นเลือดดำภายใต้การดูแลของจิตแพทย์ หรือใช้ในรูปแบบลูกอมที่สูดดมเข้าจมูก
"ยาเค"ไม่ได้ติด...หรือแค่หลอกตัวเอง? -- ยาเคทำสมองเสื่อม #Ketamine #เคนมผง #พอตเค
จากช่อง:Doctor Tany
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:01:29เรื่องเกี่ยวข้องกับยาเคตามีนมันเป็นยัง
00:01:31ไงบ้างนะครับพบกับผมนะครับนายแพทย์ธนี
00:01:33ธนียวเป็นอาจารย์แพทย์อยู่ที่ประเทศสหรัฐ
00:01:35อเมริกาเชี่ยวชาญโรคปอดการปลูกถ่ายปอดและ
00:01:38วิกฤตบำบัดนะครับยาเคหรือภาษาอังกฤษเรียก
00:01:42ว่าเคตามีนนะครับมันผลิตมานานแล้วล่ะครับ
00:01:45เพื่อที่จะใช้ปัญญาลดความเจ็บปวดแล้วก็
00:01:47เป็นยานำสลบนะครับมันถูกผลิตมาทดแทนยาอีก
00:01:51ตัวหนึ่งชื่อว่า
00:01:53เenไซคideหรือชื่อย่อคือ PCP ซึ่งย่อมา
00:01:57จากตัวเต็มว่าเฟนี่
00:01:59ไซลกซิลไพidีนนะครับยาตัวนี้เนี่ยมันมีมา
00:02:03ก่อนยา K เพราะว่ามันใช้ในการนำสลดลดความ
00:02:06เจ็บปวดได้แต่มันมีผลเสียร้ายแรงก็คือมัน
00:02:09ทำให้คนไข้เนี่ยบ้าคลั่งนะครับจะทำร้ายคน
00:02:13นั้นคนนี้นะครับเวลาที่ยามันออกฤทธิ์ผิด
00:02:16ปกติเกินไปนะครับเราเรียกภาวะบ้าคลั่ง
00:02:18เนี่ยว่านะครับซึ่งที่อเมริกาเนี่ยมีคน
00:02:23เอามาใช้เป็นยาเสพติดแบบผิดเยอะมากเลยนะ
00:02:26ครับเราจะเรียกเป็นชื่อว่า Angel Dust
00:02:31นะครับหรือฝุ่นนางฟ้าคนพวกเนี้ยเวลามาถึง
00:02:34ห้องฉุกเฉินจะแบบมีพลังเยอะมากบ้ามากนะ
00:02:37ครับจะต่อยจะขว้างของจะมีเรื่องกับเขาไป
00:02:40ทั่วก็ต้องอาศัยอ่ารปพ.ของอเมริกานะครับ
00:02:44ซึ่งตัวใหญ่บเริ่ม 4-5 คนมาช่วยกันจับนะ
00:02:47ครับเนี่ยคือฤทธิ์ของเฟนไซคลีนนะครับคน
00:02:50เขาเห็นว่ามันมีปัญหาแบบนี้ก็เลยคิดค้นยา
00:02:54ตัวใหม่ขึ้นมานั่นก็คือเคสตามีนเพื่อมาทำ
00:02:56หน้าที่ในการลดความเจ็บปวดแล้วก็นำสลบแต่
00:03:01ไม่ได้เกิดผลข้างเคียงรุนแรงขนาดนั้นนะ
00:03:04ครับยาเคสตามีนเนี่ยมันเข้าไปทำอะไรใน
00:03:07ร่างกายนะครับก็ต้องบอกอย่างนี้ว่ายา
00:03:09เคสตามีนมันสามารถเข้าไปละลายในไขมันได้
00:03:12ดีและไขมันที่เยอะๆของเรานั่นก็คือสมอง
00:03:16ของเรานั่นเองนะครับมันจะไปออกฤทธิ์
00:03:18บริเวณนั้นโดยสิ่งที่มันทำก็คือมันจะไป
00:03:21ต่อต้านยับยั้งตัวรับตัวหนึ่งชื่อว่า NMDA
00:03:25นะครับ
00:03:27Nmpat นะครับตัวรับตัวนี้เนี่ยโดยปกตินะ
00:03:30ครับมันจะจับกับสารตัวนึงชื่อว่ากลูตาเม
00:03:33ทำให้เกิดการกระตุ้นของประสาทแล้วยาKคเ
00:03:37เนี่ยมันจะไปแย่งจับกับตรงนี้ครับทำให้
00:03:40ไม่เกิดการกระตุ้นของประสาท
00:03:42แล้วพอเป็นแบบนั้นนะครับมันจะทำให้เราลด
00:03:45ความเจ็บปวดนะครับเกิดภาวะหนึ่งที่เรียก
00:03:48ว่า dissociation หมายความว่าร่างกายกับ
00:03:52ความรู้สึกมันแยกออกจากกันเหมือนวิญญาณ
00:03:54เราออกจากร่างอ่ะเราเราเหมือนเราโดนเรา
00:03:57โดนมีดกรีดอยู่เราไม่รู้สึกเราสบายเรา
00:04:00เคลิบเคลิ้มนะยาเคจะทำให้เรารู้สึกแบบ
00:04:03นั้นจะล่องรอยบางคนก็จะหลอนขึ้นมานะครับ
00:04:06และไม่เพียงแค่นั้นครับมันยังไปทำให้สาร
00:04:10โดปามีนกับเซโรโทนินเพิ่มขึ้นในสมองของ
00:04:13เรานะครับทำให้เรารู้สึกมีอารมณ์ดีและการ
00:04:16เพิ่มโดปามีนมันก็จะทำให้เราติดและถ้า
00:04:19เพิ่มโดปามีนมากๆมันจะทำให้เราหลอนครับจะ
00:04:22เห็นภาพหลอนนะแต่ก็ไม่จบแค่นั้นครับมัน
00:04:26ยังมีหน้าที่ไปเพิ่มตัวนึงก็คือตัว BDNF
00:04:30นะครับ Brain Derive Neurotrophic
00:04:33Factor และไปเพิ่มการทำงานของ Mtor นะ
00:04:36ครับ Mamalan Target of Rapain นะครับ
00:04:39ซึ่งตัวนี้บางคนอาจจะเคยได้ยินเวลาที่เรา
00:04:42ให้ยาเข้าไปยับยั้งนะฮะก็จะเป็นยาชื่อว่า
00:04:45ไซโรไลมัสนะครับหรือไมซินนั่นเองนะครับ
00:04:48อ่ะแต่วันนี้เราไม่พูดถึงตรงนั้นนะครับ
00:04:50ถ้าใครยังจำตรงนั้นได้ผมเคยพูดไปในเรื่อง
00:04:52ของการย้อนไวแบบที่เราจะยับยั้งเอ็ทอนะ
00:04:56ครับแต่เป็นสิ่งที่ไม่คุ้มเพราะว่าการใช้
00:04:58ยาในกลุ่มยับยั้งเอทอมันจะไปกดภูมิต้าน
00:05:00ทานของร่างกายเราแล้วก็เกิดผลเสียต่างๆ
00:05:03ตามมามากมายนะครับอ่ะนี่คือสิ่งที่ยา
00:05:06Kคเนี่ยมันทำที่สมองของเรานะครับอ่าแล้ว
00:05:10นอกเหนือจากนั้นมันยังสามารถไปบล็อกตัว
00:05:12นึงก็คือ mu opil receptor นะครับซึ่ง
00:05:16พอมันไปจับกับตัว mu opil receptor
00:05:18เนี่ยมันจะลดความเจ็บปวดในร่างกายได้อีก
00:05:21วิธีหนึ่งด้วยนะครับนี่คือทั้งหมดที่มัน
00:05:24ไปยุ่งกับสมองของเรานะและเราใช้ในทางการ
00:05:27แพทย์เพื่อข้อ 1 นะครับลดความเจ็บปวดเช่น
00:05:30สมมุติว่าคุณมาด้วยข้อสะโพกมันหลุดออกมา
00:05:33ด้วยเหตุผลอะไรสักอย่างมันเจ็บมากเลยการ
00:05:36ที่จะดึงข้อสะโพกให้มันเข้าที่ได้เนี่ย
00:05:38ถ้าคุณยังเจ็บคุณก็จะเกรงกล้ามเนื้อนะ
00:05:40ครับแล้วคุณก็จะไม่สามารถดึงมันได้ดัง
00:05:42นั้นจึงมีการให้ยาลดความเจ็บปวดให้ยา
00:05:45เคเนี่ยเพื่อที่จะทำให้คุณรู้สึกไม่เจ็บ
00:05:47ปวดนะครับจำความเจ็บปวดไม่ได้รู้สึกตัว
00:05:50เนี่ยแยกออกจากความเจ็บปวดนะครับดังนั้น
00:05:52ก็จะสามารถที่จะดึงข้อเข้าที่ได้นะครับ
00:05:55อันนี้ก็จะใช้อันหนึ่งอีกอันนึงก็จะใช้ใน
00:05:58การผ่าตัดนำสลบนะครับใช้เสริมไปกับยาตัว
00:06:01อื่นๆหรือที่ผมใช้ใน ICU เนี่ยก็จะมีคน
00:06:04ไข้บางคนที่เราจำเป็นจะต้องให้ยาเพื่อที่
00:06:08จะให้เค้าอ่าสลบนะครับหรือไม่มีความเจ็บ
00:06:11ปวดแต่อย่างใดเวลาใส่ท่อชั่วหายใจหรือ
00:06:13อะไรแบบเนี้ยนะครับเราก็จะใช้ยาเคสตามีน
00:06:15แล้วเราจะใช้ในคนที่เค้ามีภาวะความดันต่ำ
00:06:19นะครับเพราะว่ายาตุ่นอื่นที่ทำให้เขา้า
00:06:21นอนหลับหรือสลบเนี่ยมันมักจะกดความดันได้
00:06:24แต่ยาเคสตามีนเนี่ยตรงกันข้ามมันจะไม่กด
00:06:27ความดันแต่มันจะเพิ่มความดันและเพิ่ม
00:06:29อัตราการเต้นของหัวใจนะครับอันเนี้ยเป็น
00:06:33สิ่งที่เราใช้ในทางการแพทย์และมีอีกอย่าง
00:06:36นึงซึ่งเดี๋ยวเนี้ยเริ่มมีการใช้เพิ่มมาก
00:06:38ขึ้นก็คือการใช้เคตามีนในการรักษาโรคซึม
00:06:41เศร้าซึ่งดื้อยานะครับก็จะมีวิธี 2 แบบ
00:06:44แบบแรกก็คือการฉีดแคตามินเข้าเส้นเลือดดำ
00:06:48นะครับภายใต้การดูแลของจิตแพทย์อย่างใกล้
00:06:51ชิดและแบบที่ 2 ก็คือจะเป็นยาเคตามีนชนิด
00:06:55ที่ใช้สูตรเข้าไปในจมูกเราจะเรียกว่า
00:06:58sคตามีนนะครับมีแบบเนี้ยเท่านั้นที่ใช้ใน