ทำไมเราถึงต้องทำโดปามีนดีท็อกซ์ และมันเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมอย่างไร

Dopamine detox ในมุมมองการแพทย์

จากช่อง : หมอเปรมใส่ไข่


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:02ทำคลิปโดปามีนดีท็อกซ์ในมุมมองของการ
00:00:0200:00:05แพทย์หน่อยครับนะฮะได้ฮะจัดไปก็จะพยายาม
00:00:0500:00:08ทำให้เข้าใจง่ายแล้วกันนะครับก็โดปามีนนะ
00:00:0800:00:11ฮะจริงๆเป็นสารที่ผลิตอยู่หลายๆที่ในร่าง
00:00:1100:00:13กายนะไม่ใช่แค่ที่สมองจะมีอยู่ที่ไตต่อม
00:00:1300:00:16หมวกไตแล้วก็ลำไส้ด้วยในคลิปนี้เราจะพูด
00:00:1600:00:19ถึงโดามีนที่อยู่ในสมองและที่เกี่ยวข้อง
00:00:2000:00:21กับเรื่องของโดปามีนดีท็อก์เท่านั้นนะ
00:00:2100:00:23ครับโดปามีนส่วนอื่นเราจะไม่พูดถึงในคลิป
00:00:2300:00:27นี้นะครับก็ตัวโดีนนะฮะต้องเข้าใจวงจรของ
00:00:2700:00:30ร่างกายเรียกว่า reward system หรือวงจร
00:00:3000:00:34ของรางวัลนะฮะมันคือสมองส่วนนะครับมันคือ
00:00:3400:00:37วงจรที่ทำให้เราเนี่ยอยากทำพฤติกรรมนั้น
00:00:3700:00:41ซ้ำๆยกตัวอย่างเช่นนะฮะเวลาเรากินชาไทยก็
00:00:4100:00:44ได้นี้ชาไทยฮิตนะฮะฉันจะกินชายเย็นทุกวัน
00:00:4400:00:47นะสมมุติกินเข้าไปแล้วอร่อยนะฮะอร่อยทำ
00:00:4700:00:50ให้เรามีความสุขนะพอมีความสุขปั๊บโดปามีน
00:00:5000:00:53ก็เลยหลั่งโดปามีนหลั่งเนี่ยทำให้เราอยาก
00:00:5300:00:55ทำพฤติกรรมนั้นซ้ำอีกก็คือเราอยากซื้อชา
00:00:5500:00:59ไทยกินอีกครับหรือถ้าเป็นแบบไกลๆหน่อย
00:00:5900:01:02สมมุติอ่านหนังสือเรียนแล้วได้เกรด A นะ
00:01:0200:01:05ฮะตอนได้เกรด A เราก็ภูมิใจเรามีความสุข
00:01:0500:01:07โดปามีนก็หลับทำให้เราอยากอ่านหนังสือ
00:01:0700:01:10เพิ่มขึ้นอีกในอนาคตนะครับอันนี้คือวงจร
00:01:1000:01:13ของร่างกายเรียกว่า Reward System มัน
00:01:1300:01:15คือการทำให้เราอยากทำพฤติกรรมนั้นซ้ำๆมาก
00:01:1500:01:18ขึ้นไปอีกจากโดปามีนที่หลักนะครับทีนี้
00:01:1800:01:21ปัญหาพอในปัจจุบันเนี่ยนะฮะมันมีกิจกรรม
00:01:2100:01:23ที่ทำแล้วโดมีนมันหลั่งเลยและหลั่งเร็ว
00:01:2300:01:27หลั่งเยอะนะครับเช่นอ่าเทคโนโลยีก็ตามนะ
00:01:2700:01:29มันทำให้สุดท้ายเนี่ยเนี่ยร่างกายเนี่ย
00:01:2900:01:31เราดื้อต่อโดพามีนนะฮะทำให้เราไม่สามารถ
00:01:3100:01:33ทำกิจกรรมที่อย่างเช่นอ่านหนังสือที่เรา
00:01:3300:01:37ควรจะทำนะฮะซึ่งมันreวอร์ดมันช้ากว่าการเ
00:01:3700:01:40กินข้าวอร่อยๆหรือว่าเล่นเทคโนโลยี
00:01:4000:01:42reวอร์ดมันเร็วกว่าเราไม่สามารถทำกิจกรรม
00:01:4200:01:45พวกอ่านหนังสือได้เพราะว่าเราชินกับโดมีน
00:01:4500:01:48ที่มันเยอะและหลั่งเร็วนะครับเราเลยต้อง
00:01:4800:01:51ทำโดปามีนดีท็อกซ์เพราะว่าตัวรับเนี่ยมัน
00:01:5100:01:54ดื้อต่อโดปามีนละนะครับยกตัวอย่างภาพให้
00:01:5400:01:57เห็นชัดๆเลยก็ได้นะฮะเช่นปกติของร่างกาย
00:01:5700:02:00นะฮะโดปามีนที่หลั่งออกมาคูณกับความไวของ
00:02:0000:02:04ตัวรับมันจะเท่ากับการส่งกระแสทั้งหมดนะ
00:02:0400:02:06ฮะยิ่งส่งกระแสประสาทเยอะมันยิ่งทำให้เรา
00:02:0600:02:09อยากทำพฤติกรรมนั้นๆซ้ำเยอะนะครับก็ถ้า
00:02:0900:02:11เป็นกิจกรรมปกติสมมุติเราไม่ได้มีอะไรเลย
00:02:1100:02:14นะฮะอ่าเรามีหลั่ง 5 หน่วยว่าหนังสือว่า
00:02:1400:02:18มีหลัง 5 หน่วยคูณกับความไวตัวรับที่เอ่อ
00:02:1800:02:215 หน่วยนะฮะทำให้ผลลัพธ์การส่งกระแส
00:02:2100:02:24เนี่ยคือ 25 หน่วยอันนี้ภาวะปกติเลยนะ
00:02:2400:02:26ครับทีนี้คุณไปเจอกิจกรรมที่โดมีนหลัง
00:02:2600:02:28เยอะเยอะตัวอย่างเช่นเล่น TikTok ก็ได้
00:02:2800:02:30เล่น TikTok เนี่ยมันเพลินนะโดมินก็หลั่ง
00:02:3000:02:33เยอะหลังมา 10 หน่วยสมมุติความไวตัวลับ
00:02:3300:02:35อยู่ที่ 5 หน่วยการส่งกระแสปราสาททั้งหมด
00:02:3500:02:38คือ 50 หน่วยช่วงแรกคุณก็จะรู้สึกว่ามี
00:02:3800:02:40ความสุขขึ้นอยากที่จะทำอยากที่จะทำ
00:02:4000:02:43พฤติกรรมนี้ซ้ำนะครับแต่ไปเรื่อยๆปั๊บ
00:02:4300:02:46เนี่ยร่างกายมันจะปรับตัวนะครับก็คือสไอ้
00:02:4600:02:49กระแสประสาทที่ออกมาโดปามีนเนี่ยคือ 10
00:02:4900:02:51หน่วยเหมือนเดิมจากการเลขติ๊อกแต่ว่าความ
00:02:5100:02:54ไวตัวลับจะถูกปรับเหลือ 2.5 5 หน่วยทำ
00:02:5400:02:58ให้ของการส่งสศาสตร์ก็คือ 25 หน่วยก็คือ
00:02:5800:03:00คุณก็จะเล่น TikTok แหละแต่ว่าจะไม่รู้
00:03:0000:03:02สึกว่ามันอยากมีความสุขขนาดนั้นและแต่ก็
00:03:0200:03:06ยังกำลังยังเล่นอยู่นะครับไอ้ความไวของ
00:03:0600:03:08ตัวรับที่เปลี่ยนไปเนี่ยนะครับนั่นมันคือ
00:03:0800:03:10การดื้อโดมีนหรือ tolerance นะครับทีนี้
00:03:1100:03:13คุณลองนึกภาพคุณไปทำกิจกรรมเดิมเช่นอ่าน
00:03:1300:03:16หนังสือที่มันเคยดั่งโดปามีน 5 หน่วยความ
00:03:1600:03:18วัยตัวลับอยู่ที่ 2.5
00:03:1800:03:22ของการส่งกับสปสัต์ก็คือ 12.5 5 การอ่าน
00:03:2200:03:25หนังสือมันเลยไม่ได้อยากที่จะทำอ่าน
00:03:2500:03:27หนังสือซ้ำอีกขนาดนั้นเพราะว่าความไวของ
00:03:2700:03:30ตัวรับโดปามีนเนี่ยมันเหลือแค่ 2.5 นะฮะ
00:03:3000:03:32นะฮะมันเลยต้องทำกิจกรรมที่หลังโดปามีน
00:03:3200:03:35เยอะมันถึงจะฟินและอยากทำซ้ำนะครับมันก็
00:03:3500:03:38เลยนำไปสู่การทำโดปามีนดีท็อกซึ่งมันคือ
00:03:3800:03:41การลดเอ้ยการเพิ่มความไวของตัวรับโดปามีน
00:03:4100:03:43นั่นแหละที่ทำให้เพิ่มขึ้นเพื่อให้เรา
00:03:4300:03:45สามารถทำกิจกรรมที่มันไม่ได้มีความสุข
00:03:4500:03:48ขนาดนั้นแต่ว่ามันเป็นกิจกรรมที่เราควรจะ
00:03:4800:03:51ทำแล้วมันreวอร์ดเราช้ากว่าพวกโซเชียลมี
00:03:5100:03:54เช่นการอ่านหนังสือการออกกำลังกายนะครับ
00:03:5400:03:56ทีนี้ไอ้วิธีการทำเนี่ยเดี๋เราจะบอกใน
00:03:5600:03:59คลิปหน้านะครับก็คือมันคือการลดการใช้พวก
00:04:0000:04:01กิจกรรมที่หลั่งตัวประเมินเยอะเช่น
00:04:0100:04:03เทคโนโลยีโซเชียล Media YouTube TikTok
00:04:0300:04:06Facebook อะไรประมาณนี้หรือว่าพวกเล่นยา
00:04:0600:04:09เสพติดยาบ้ายาไอก็ตามหรือว่าช้อปปิ้งอ่า
00:04:0900:04:12การพนันนะฮะก็ต้องลดกิจกรรมพวกนี้นะฮะ
00:04:1200:04:14เดี๋คลิปหน้าเราจะพูดกันว่าเราจะทำพวกนี้
00:04:1400:04:17ยังไงแล้วจะมีขั้นตอนยังไงบ้างและต้องมี
00:04:1700:04:21อุปสรรคอะไรที่เราต้องเจอบ้างนะครับ