- คำถาม:
- ทำไมคนไข้เบาหวานต้องระวังแผลที่เท้าเป็นพิเศษ?
- คำตอบ:
- คนไข้เบาหวานมักมีภาวะเส้นประสาทปลายเสื่อม ทำให้ไม่รู้สึกเจ็บหรืออุณหภูมิที่เท้า จึงอาจเกิดแผลจากการใส่รองเท้าที่ไม่เหมาะสมหรือเดินนานโดยไม่รู้ตัว แผลเหล่านี้อาจติดเชื้อและลุกลามจนต้องตัดนิ้วหรือขา จึงจำเป็นต้องดูแลเท้าอย่างใกล้ชิดและใช้รองเท้าเฉพาะทางที่ออกแบบมาเพื่อลดแรงกด
ศิริราช The Life [by Mahidol] ตอน นกเขาไม่ขัน เรื่องไม่ขำของท่านชาย และ เบาหวาน
จากช่อง:Mahidol Channel มหิดล แชนแนล
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:26:57ให้มาปรับรองเท้าพอใส่แล้วมันเป็นแผลคน
00:27:00เป็นเบาหวานต้องระวังเรื่องแผลเพราะเราจะ
00:27:02ไม่รู้สึกมันจะชามันจะไม่รู้สึกขนาดแผล
00:27:06เยอะๆยังไม่รู้
00:27:07[เพลง]
00:27:11สึกสวัสดีครับสวัสดีค่ะสวัสดีคุณชัชวาลนะ
00:27:14ครับแล้วก็อาจารย์บรักปรากฏมงคลนักกาย
00:27:18อุปกรณ์ที่นี่นะครับหรืออาจารย์จิ๊บนะฮะ
00:27:20วันนี้คุณชัชวาลมาที่นี่เนี่ยมาเพื่อทำ
00:27:23อะไรครับปรับรองเท้าปรับรองเท้ามันทำให้
00:27:28ใส่แล้วมันเป็นแผลใส่แล้วเป็นแผลเหรอฮะ
00:27:31หมายถึงรองเท้าทั่วไปใส่แล้วเป็นแผลไม่
00:27:33ใช่รองเท้ารองเท้าที่ได้ไปใหม่ที่ได้ไป
00:27:36ใหม่อ๋อคือมีอาการโรคอะไรอยู่ฮะเบาหวาน
00:27:40เป็นเบาหวานเบาหวานเราต้องมาปรับรองเท้า
00:27:44มาใส่รองเท้านี่ทำไมถึงต้องมาปรับมาใส่
00:27:46รองเท้าเพราะอะไรฮะค่ะก็ในคนไข้กลุ่มที่
00:27:49เป็นเบาหวานนะคะก็จะมีปัญหาเรื่องของปลาย
00:27:52ปราสาทเสื่อมนะคะเพราะว่าหลอดเลือดเนี่ย
00:27:54มันไม่ไปเลี้ยงทำให้เส้นปราสาทเนี่ยมัน
00:27:56ใช้ไม่ใช้ไม่ดีนะคะแล้วก็คนไข้เนี่ยจะไม่
00:28:00มีความรู้สึกที่เท้านะคะทำให้เท้าเนี่ย
00:28:02เวลาไปใส่รองเท้าหรือว่าไปเดินเท้าเปล่า
00:28:04เนี่ยอาจจะเกิดแผลแล้วก็ไม่รู้ตัวค่ะที
00:28:07นี้งานของกายอุปกรณ์ก็จะช่วยคนไข้ใน
00:28:10เรื่องของการหารองเท้าที่เหมาะสมกับเท้า
00:28:13ของคนไข้นะคะให้เหมาะสมกับเอ่อโรคเบาหวาน
00:28:16นะคะแล้วก็จะมีแผ่นรองที่ใส่ในรองเท้านะ
00:28:19คะช่วยเรื่องการกระจายน้ำหนักนี่หมายถึง
00:28:22ตัดเฉพาะบุคคลเลยใช่มไม่ใช่ว่ามีมีขนาดมี
00:28:26แบบให้เลือกแต่ว่าจะเป็นสำหรับแต่ละคนน
00:28:29เลยใช่เพราะว่าเท้าเบาหวานจะมีอาการผิด
00:28:32รูปด้วยซึ่งใส่รองเท้าธรรมดาอาจจะไม่ได้
00:28:35ครับเป็นของคุณชัชวาลใส่รองเท้าที่แบบ
00:28:39เนี้ฮะที่ที่นี่ตัดให้เนี่ยมานานแค่ไหน
00:28:41แล้วครับก็ 3-4 ปีประมาณ 3-4 ปีแล้วนะฮะ
00:28:45ก่อนหน้านั้นเสร็จรองเท้าธรรมดาแล้วมันมี
00:28:47แผลที่นิ้วเท้าหรือที่บริเวณเท้ามยฮะมัน
00:28:51มันเป็นไงมันเป็นอยู่ใช่มในตอนนั้นเรา
00:28:54เป็นเยอะแค่ไหนต้องถึงขั้นต้องตัดมั้ยฮะ
00:28:58มันต้องนิ้วมันดำหมอที่เจริญกรุงก็ตัดไป
00:29:02อ๋อดำหมายถึง
00:29:04ว่านิ้วนิ้วมันดำมันเน่าเน่าไปเลยเราไม่
00:29:08รู้สึกเลยใช่มไม่รู้สึกมีมีมีแผลเกิดขึ้น
00:29:12แล้วก็ไม่รู้สึกก็เลยต้องตัดออกไปครับ
00:29:14แล้วเท้ามันมีการผิดรูปอะไรยังไงบ้างมี
00:29:17ครับเวลาตัดไปแล้วมันมันตัดเอ็นไปอ่ะแล้ว
00:29:20มันนิ้วมันงออ๋อตัดนิ้วไหนไปฮะนิ้วโป้ง
00:29:23อ๋อนิ้วโป้งทาแล้วใบใบใบตรงนี้มันเส้น
00:29:27เอ็นมันอืมันนานมันแผลมันไม่ปิดครับมันก็
00:29:31เลยตัดเอ็นไปแล้วนิ้วมันก็ค่อยๆงออ๋อก็
00:29:35ผิดรูปไปคนไข้แต่ละคนมาที่นี่เนี่ยจะมี
00:29:40ลักษณะของเท้าเหมือนกันกันแล้วเจะมีแบบ
00:29:43เท้าของตัวเองอะไรอย่างเงี้มั้ยฮะใช่ค่ะ
00:29:46เราใช้วิธีไหนฮะเราก็จะมีการดูรูปเท้าวัด
00:29:49ขนาดแล้วก็จะมีการพิมพ์แบบเท้าเป็นแล้ว
00:29:53เราก็จะสร้างเป็นปูนพลาสเตอร์ที่เป็นรูป
00:29:55เท้าของคนไข้แต่ละทันโดยเฉพาะเลยของคุณ
00:29:58ชัชว์ก็จะมีรูปเท้าของตัวเองใช่ค่ะแล้ว
00:30:02เวลาผ่านไปหลายๆเดือนหรือเป็นปีนี้รูป
00:30:04เท้าจะเปลี่ยนไปมีโอกาสฮะสำหรับคนไข้เบา
00:30:07หวานเนี่ยต้องดูแลอย่างต่อเนื่องค่ะเพราะ
00:30:09ว่าเท้าเนี่ยเปลี่ยนรูปได้ผิดรูปบางคน
00:30:12เนี่ยมากขึ้นหรือว่าบางคนมีแผลเยอะแล้วดู
00:30:15แลไม่ดีอาจจะต้องตัดนิ้วหรือว่าตัดบาง
00:30:18ส่วนออกอะไรเงี้ยค่ะก็จะเปลี่ยนเพ่มอะไร
00:30:21ใช่ค่ะอ๋อแล้ววันนี้คุณชัชวาลมาพบอาจารย์
00:30:24วรักเพื่อจะทำอะไรฮะค่ะคือปกติคนคนไข้เบา
00:30:27หวานก็จะมีนัด Follow up นะคะมาติดตามผล
00:30:30ค่ะแล้วก็ถ้าเอ่อวันนี้เนี่ยก็ทางแพทย์
00:30:33เห็นว่าคนไข้เนี่ยอุปกรณ์รองเท้าเก่าแล้ว
00:30:36นะคะแผ่นรองในรองเท้าเนี่ยมันยุบหมดแล้ว
00:30:38นะคะเราก็เลยจะมีการทำอุปกรณ์ใหม่ให้คนไข
00:30:41ค่ะแต่ว่าก็เดี๋ยวจะดูก่อนว่าของเดิมเป็น
00:30:44สภาพอย่างไรบ้างครับเชครับค่ะสภาพภายนอก
00:30:48ก็เริ่มขาดนะฮะค่ะรองเท้านี้ใช้มานา
00:30:51เรี่ยงคะ 2 ปี 3 ปี 2 ปี 3 ปีแล้วนะคะใส่
00:30:55เดินทุกวันเลยรือเปล่าคะใสทวโทนนะวัสดุ
00:30:58มันจะต้องเป็นอย่าไงต้องเป็นนิ่มๆค่ะรอง
00:31:01เท้าของคนไข้เบาหวานก็คือจะมีพื้นที่นิ่ม
00:31:04นะคะรองรับแรงกระแทกด้านล่างนะคะแล้วก็มี
00:31:06การประคองข้อเท้าให้มั่นคงเวลาที่เดิน
00:31:10อย่างอันนี้ก็จะมียืดๆแบบให้มันเข้ากับ
00:31:13เท้าของคนไขด้วยอ๋อยืดได้นะฮะใช่ค่ะอัน
00:31:16นี้ของเดิมก็ยุบจนบางมากแล้วโฟมมันไม่
00:31:21นิ่มแล้วเงี้คือแผ่นรองลักษณะนี้เนี่ยของ
00:31:24คนไข้แต่ละคนหน้าตาจะเหมือนกันมยครับเอ่อ
00:31:26ก็ก็คือจะเป็นแผ่นรองที่เป็นโฟมแล้วก็ใส่
00:31:29ในรองเท้านะคะแต่ว่ารูปของบางอย่างเนี่ย
00:31:32อาจจะไม่เหมือนกันเนื่องจากว่ามีแผลคนละ
00:31:34จุดการกระจายน้ำหนักก็จะเราก็จะมีเทคนิค
00:31:37ในการทำที่ไม่เหมือนกันครับเห็นเห็นมี
00:31:40ทั้งสีขาวสีดำมีความหมายอะไรมั้ยฮะอ๋อค่ะ
00:31:43ก็คือตรงบริเวณสีโฟมสีขาวๆเหลืองๆตรงนี้
00:31:47ก็จะเป็นตรงที่คนไข้มีน้ำหนักลงที่เท้า
00:31:49เยอะซึ่งเสียงที่จะเกิดแผลหรือว่ามีแผล
00:31:52แล้วเงี้ยค่ะเราก็จะกระจายน้ำหนักไปจุด
00:31:55อื่นที่เป็นโฟมสีดำออืฮะเอ๊ถอรองเท้าออก
00:31:59มาตรงถุงเท้ามันแปลกๆไงไม่รู้ฮะคือเหมือน
00:32:03ใส่ใส่กลับด้านอันนี้คือคือบังเอิญใส่ผิด
00:32:07หรือว่าตั้งใจกลับด้านหรือว่ายังไงฮะเป็น
00:32:10เพราะอะไรอ๋อในคนไข้เบาหวานนะคะเราจะแนะ
00:32:12นำให้คนไข้ใส่ถุงเท้าแบบกลับด้านอ๋ออเหรอ
00:32:15เอาด้านผิวที่เรียบๆเนี่ยให้มันอยู่กับ
00:32:18เท้าเราอ่ะค่ะทำไมฮะทำไมต้องเอาด้านนอก
00:32:20เนี่ยใส่เข้าไปด้านในแทนค่ะก็ดูสังเกตจาก
00:32:23ถุงเท้าเวลาที่เเย็บเทอด้านในมันจะมีเศ
00:32:27ได้มีก้อนได้เยอะมากเลยใช่เป็นปมได้อะไร
00:32:30อย่างงี้เสแล้วมันจะมีผลยังไงฮะในคนไข้
00:32:33เบาหวาดเนี่ยจะไม่รู้สึกว่าเท้าเนี่ยโดน
00:32:36ปมได้นี่เบียดเท้าอยู่บางทีก็ถูไปถูมา
00:32:39เกิดแผลเกิดหนังด้านพวกเยค่ะอใช่ถ้าเรา
00:32:42ไม่ใส่แบบนี้ฮะใส่เหมือนปกติที่ทั่วไปคือ
00:32:45เอาด้านด้านเนี้ยไปไว้ข้างในแทนอย่างของ
00:32:47คุณชัชวาลมันอาจะเกิดอะไรได้ฮะมันจะทำให้
00:32:50เป็นแผลได้ครับไอ้ด้ายพวกนี้มันบางทีมัน
00:32:53ไปพันนิ้วแล้วมันแล้วเวลาเดินแล้วมันดึง
00:32:57ดึงๆให้ให้เป็นให้เป็นข้อเลือดเราก็ไม่
00:33:00รู้สึกอื
00:33:02ฮะทำให้เป็นแผลตั้งใจเจารูได้มั้ฮะเป็นรู
00:33:06นี่เพราะอะไรฮะนิ้วมันนิ้วมันมันเอียงมัน
00:33:10บังคับแล้วมันไปแทงแทงถุงเท้าคู่ใหม่จิก
00:33:14ไปเรื่อยๆตำแหน่งที่นิ้วเวลาเราเดินเดิน
00:33:17มันเดินมันก็เป็นเพราะมันต้องจิกสังเกต
00:33:20ว่าจะเป็นฝั่งเดียวอีกฝั่งนึงยังไม่เป็น
00:33:22รูนะใช่สับสับข้างกันเป็นมันก็เป็นอ๋อพอ
00:33:25สลับข้างก็เป็นอืฝั่งนี้คือเดิมเอาคู่นี้
00:33:29มาใส่ฝั่งนี้ก็เป็นแล้วข้างๆนี่ก็เป็นรู
00:33:32ด้วยนะฮะตรงนี้เป็นจุดที่ลงน้ำหนักแล้ว
00:33:35ใช่ค่ะเป็นจุดที่เอ่อมีเพชเชอร์เยอะอ่ะ
00:33:38ค่ะอ๋องั้นดูจากสภาพถุงเท้าก็พอจะรู้เลย
00:33:41ว่าตรงไหนที่กดมากที่สุดใช่ม้ใช่งั้นน้ำ
00:33:45หนักร่างกายที่กดลงไปที่เท้าก็จะเปลี่ยน
00:33:48ตำแหน่งไปใช่ใช่ค่ะอืคุณคนไข้ก็จะมีเอ่อ
00:33:53เท้าบิดผิดรูปนะคะจะเห็นได้ว่าจะมีนิ้ว
00:33:56นิ้วที่หงิกแล้วนะคะแล้วก็เอ่อตอนนี้
00:33:59เนี่ยตัดนิ้วโป้งออกไปแล้วนะคะเมื่อหลาย
00:34:02เอ่อเป็น 10 ปีแล้วเนาะค่ะฝาเท้านะคะเรา
00:34:05ก็จะสังเกตเห็นได้ว่าคนไข้เมีการใช้ผ้า
00:34:08พันธุแผพันเอาไว้นะคะเนื่องจากตรงบริเวณ
00:34:11ปลายของส่วนที่เคยถูกตัดนิ้วป้องออกไปมี
00:34:13แผลเรื้อรังนะคะเป็นเวลานานแล้วก็จะมี
00:34:16หนังด้านนะคะแล้วก็มีเลือดออกหรือว่ามี
00:34:19น้ำเหลืองนะคะก็จะต้องมีการขูดเอาหนัง
00:34:22ด้านออกแล้วก็มีการทายานะคะแล้วก็ปิดแผล
00:34:26นะคะในส่วนของนิ้วเท้าก็จะมีนิ้วที่หงิก
00:34:30งอนะคะเนื่องจากการทำงานของกล้ามเนื้อที่
00:34:33ไม่สัมพันธ์กันนะคะแล้วก็นิ้วโป้งเนี่ย
00:34:36หายไปแล้วด้วยนะคะตอนนี้เราก็มาดูแล
00:34:38เรื่องของว่าจะทำยังไงให้เท้าเนี่ยมัน
00:34:41กระจายน้ำหนักได้ดีแล้วก็ไม่เป็นแผลเพราะ
00:34:44ว่าตอนนี้มีแผลอยู่ตรงใต้นิ้วตรงนิ้วโกงอ
00:34:48ใช่ฮะอย่างงี้ต้องพันไว้ตลอดเวลาใช่ค่ะ
00:34:51อันนี้ว่าต้องเปลี่ยนเองมยฮะคนไขทำแผลยัง
00:34:53ไงคะตอนนี้ตอนนี้ทำเองทำเองที่บ้านใช่มคะ
00:34:58อ่ะเดี๋ยวดูอีกข้างนึงเทียบกันนะคะว่า
00:35:00เหมือนกันไอสังเกตว่านิ้วเท้าของข้างซ้าย
00:35:04เนี่ยจะมีแบบว่าบิดแล้วก็หงิกเข้ามานะคะ
00:35:08ค่ะแต่ว่าข้างขวาเก็จะตรงเป็นปกติค่ะอัน
00:35:12นี้นิ้วมันหายไปแล้วพอนิ้วอื่นก็จะเลยเบน
00:35:15มาหาทางที่ว่างๆที่ยังมีที่ว่างอยู่เป็น
00:35:19เพราะว่าทำไมถึงเอียงมาอีกฝั่งหนที่ถูก
00:35:22ตัดเพราะว่าตรงนี้มีที่ว่างอยู่เท้ามัน
00:35:24อิสระเคลื่อนที่ได้มันก็จะเลยิเข้ามาด้วย
00:35:27อืจากการเดินมั้ยฮะค่ะเป็นไปได้แล้วก็มี
00:35:30เรื่องของมัสเซิลเอ่อกล้ามเนื้อที่มันไม่
00:35:32ไม่บาลานซ์กันเวลามันทำงานบางอันมันทำงาน
00:35:35เยอะกว่ามันก็เลยหงิกเข้ามาบางมัดมันไม่
00:35:37ทำงานมันก็เลยอทำไม่ได้มันก็จะกลายเป็น
00:35:40ติดอยู่ท่านี้ครับคนที่ต้องถูกตัดนิ้วไป
00:35:44หรือว่าตัดส่วนของเท้าไปเนี่ยนะฮะค่ะการ
00:35:47ลงน้ำหนักของเท้าจากร่างกายทั้งตัวของคน
00:35:51ไข้เนี่ยจะเปลี่ยนไปยังไงบ้างฮะขึ้นอยู่
00:35:53กับสภาพเท้านะคะว่าบิดไปทางไหนครับแล้วก็
00:35:57แรงที่กระแทกเวลาคนไข้เดินเนี่ยแต่ละคนจะ
00:36:00ไม่เหมือนกันแต่ว่าในอย่างคนไข้เคสนี้นะ
00:36:03คะก็คือจะไม่มีหัวแม่โป้งที่นิ้วเท้าใช่
00:36:06ไหมคะเวลาที่เราเดินปกติเนี่ยเราต้องถีบ
00:36:09เท้าเราต้องใช้นิ้วโป้งเพื่อถีบตัวออกไป
00:36:12ใช่ไหมมคะแต่ว่าคนไข้ไม่มีนิ้วโป้งแล้ว
00:36:15เวลาเดินแทนที่จะไปดันตรงปลายนิ้วโป้งก็
00:36:18จะมาดันตรงตำแหน่งตรงนี้แทนออแล้วก็เป็น
00:36:21แผลอืค่ะแล้วก็จะเดินทำให้บางทีก็เดินแบบ
00:36:25เหมือนเอียงๆเดิก็เพลกอะไรอย่าเงี้ยค่ะ
00:36:28งั้นเดี๋ยวเราต้องทดสอบใหม่มั้ยฮะว่า
00:36:30อย่างเวลาผ่านไป 1 เดือน 2 เดือนหรือว่า
00:36:33หลายๆเดือนเนี่ยการเดินเจะเหมือนเดิมมั้ย
00:36:35กนค่ะเราจะดูเน้นไปที่การกระจายน้ำหนักใน
00:36:38ฝ่าเท้าค่ะอ๋องั้นวันนี้ก็ต้องทดสอบด้วย
00:36:41ใช่
00:36:42[เพลง]
00:36:44ค่ะการดูแลสุขภาพเท้าสำหรับผู้ป่วยเบา
00:36:47หวานเป็นเรื่องที่ควรใส่ใจอย่างยิ่งครับ
00:36:49ปัญหาสุขภาพเท้าของผู้ป่วยเบาหวานจะมีการ
00:36:52แก้ไขและรักษาอย่างไรติดตามชมช่วงหน้า
00:36:55ครับ
00:36:58[เพลง]
00:37:04ผู้ป่วยโรคเบาหวานมักมีความรู้สึกที่เท้า
00:37:06ลดลงขณะเดินก็จะเกิดแผลได้ง่ายจะรู้ตัว
00:37:10อีกทีแผลก็ติดเชื้อลุกลามไปมากมักมีความ
00:37:14เสี่ยงต่อการตัดนิ้วตัดขา
00:37:17ทิ้งขั้นตอนนี้เรากำลังจะทำอะไรครับ
00:37:20อาจารย์ค่ะก็เดี๋ยวเราจะทำแผ่นรองเท้า