ทำไมคนที่มีภาวะสมองเสื่อมถึงอาจพูดว่า 'ของฉันหายไป มีคนเอาไปไหม'

ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:03สวัสดีค่ะวันนี้เราจะมาสำรวจข้อมูลที่น่า
00:00:0300:00:06สนใจกันนะคะเป็นเรื่องเกี่ยวกับเอ่อ
00:00:0600:00:09สัญญาณเตือนของภาวะสมองเสื่อมค่ะที่เรา
00:00:0900:00:12อาจจะพอสังเกตได้จากคำพูดติดปากของคนใกล้
00:00:1200:00:15ตัวเรานี่เองครับผมซึ่งข้อมูลชุดนี้เรา
00:00:1500:00:18กลั่นมาจากบทสัมภาษณ์ของคุณหมอกัวจี้เฟิง
00:00:1800:00:21นะคะท่านเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านปราสาทวิทยา
00:00:2100:00:24จากจีนค่ะก็เหมือนเป็นทางลัดให้เราเข้าใจ
00:00:2400:00:27สัญญาณที่อาจจะซ่องอยู่จะได้ใส่ใจคนรอบ
00:00:2700:00:31ข้างได้ทันนะคะครับคือภาวะสมองเสื่อมหรือ
00:00:3100:00:35มนเชียเนี่ยนะครับถ้าจะอธิบายสั้นๆก็คือ
00:00:3500:00:38กลุ่มอาการที่ความสามารถทางสมองโดยรวมมัน
00:00:3800:00:42ลดลงไปมันก็จะกระทบหลายอย่างครับทั้งความ
00:00:4200:00:46จำการคิดการตัดสินใจการรับรู้ต่างๆแล้วก็
00:00:4600:00:50จากข้อมูลของคุณหมอกลัวที่น่าสนใจคือมัน
00:00:5000:00:53ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในผู้สูงอายุนะครับอ้อ
00:00:5300:00:56ค่ะบางทีความเครียดเรื้อรังหรือความวิตก
00:00:5600:00:59กังวลหรือแม้แต่ภาวะซึมเศร้าในคนวัยทำงาน
00:00:5900:01:02เนี่ยก็เอ่ออาจจะเป็นปัจจัยกระตุ้นได้
00:01:0200:01:05เหมือนกันครับค่ะจุดสำคัญที่คุณหมอกลัว
00:01:0500:01:08เน้นย้ำเลยก็คือมีอยู่ 4 ประโยคที่ถ้าเรา
00:01:0800:01:12ได้ยินบ่อยๆจากคนใกล้ตัวนะคะอาจจะเป็น
00:01:1200:01:15สัญญาณว่าเอ๊ะเราควรจะต้องหันมาให้ความสน
00:01:1500:01:17ใจเป็นพิเศษแล้วล่ะเพราะว่ามันอาจจะ
00:01:1700:01:20สะท้อนปัญหาเกี่ยวกับความจำระยะสั้นที่
00:01:2000:01:24เอ่อเริ่มถดถอยครับผมเรามาดูกันเลยดีกว่า
00:01:2400:01:28ค่ะประโยคแรกที่น่าสังเกตนะคะคืออะไรนะ
00:01:2800:01:31พูดอีกครั้งคือจริงๆเราทุกคนก็มีลืมกัน
00:01:3100:01:33บ้างนะคะแต่เมื่อไหร่ที่มันจะกลายเป็นแบบ
00:01:3300:01:37ว่ารูปแบบที่น่ากังวลค่ะครับประโยคนี้
00:01:3700:01:39จริงๆมันสะท้อนปัญหาคลาสสิคเลยนะครับของ
00:01:3900:01:41ภาวะของหมองเสื่อมโดยเฉพาะเอ่ออัลไซเมอร์
00:01:4100:01:44ในระยะเริ่มต้นก็คือว่าความจำระยะสั้น
00:01:4400:01:47เนี่ยมันทำงานได้แย่ลงเหมือนข้อมูลที่เรา
00:01:4700:01:51เพิ่มมามันบันทึกไม่ติดนะครับอ๋อค่ะอาจจะ
00:01:5100:01:53เกี่ยวกับส่วนที่เรียกว่าฮิปโปแคampัสใน
00:01:5300:01:56สมองที่ทำหน้าที่เหมือนปุ่มเซฟความจำใหม่
00:01:5600:01:58ๆพอส่วนนี้เริ่มทำงานไม่ดีมันก็เลยลืม
00:01:5800:02:01สิ่งที่เพิ่งได้ยินไปเกือบจะทันทีเลยแล้ว
00:02:0100:02:03ก็รวมไปถึงเรื่องสมาธิที่สั้นลงด้วยครับ
00:02:0300:02:06อ๋อเหมือนข้อมูลมันยังไม่ทันได้จัดเก็บ
00:02:0600:02:09เรียบร้อยก็หายไปซะแล้วน่าคิดนะคะแล้วมัน
00:02:0900:02:12ก็คงไม่ใช่แค่ลืมคำพูดอย่างเดียวใช่มั้คะ
00:02:1200:02:15บางทีมันอาจจะไปไกลกว่านั้นสัญญาณที่ 2
00:02:1500:02:18ที่คุณหมอกลัวพูดถึงคือที่นี่ที่ไหนทำไม
00:02:1800:02:21ฉันมาอยู่ที่นี่อันเนี้ยฟังดูแบบว่าสับสน
00:02:2100:02:25ลึกขึ้นไปอีกนะคะใช่เลยครับอันนี้มันชี้
00:02:2500:02:28ไปที่ความสามารถในการรับรู้เรื่องเวลา
00:02:2800:02:31แล้วก็สถานที่ที่มันลดลงหรือที่เราเรียก
00:02:3100:02:33ว่า disorientation นะครับค่ะคนที่มี
00:02:3300:02:36อาการเนี่ยอาจจะหลงทางในที่ที่คุ้นเคยมาก
00:02:3600:02:40ๆเลยก็ได้นะครับหรือบางทีไปถึงที่ไหนสัก
00:02:4000:02:42แห่งแล้วก็นึกไม่ออกจำไม่ได้ว่าตัวเองมา
00:02:4200:02:47ทำไมหรือกำลังจะไปไหนต่ออืมันเป็นผลจาก
00:02:4700:02:49ที่สมองส่วนที่ควบคุมการรับรู้เชิงพื้น
00:02:4900:02:52ที่แล้วก็การลำดับเหตุการณ์ต่างๆเนี่ยมัน
00:02:5200:02:55เริ่มได้รับผลกระทบครับโอ้โหฟังดูน่า
00:02:5500:02:58สับสนแล้วก็คงทำให้รู้สึกไม่มั่นคงมากๆ
00:02:5800:03:01เลยนะคะเนี่ยแล้วการลืมแบบนี้มันก็นำไป
00:03:0100:03:04สู่อีกพฤติกรรมที่น่าสังเกตในประโยคที่ 3
00:03:0400:03:08ที่คุณหมอพูดถึงคือของฉันหายไปมีคนเอาไป
00:03:0800:03:11เหรออันเนี้มันเกิดจากอะไรคะเป็นความหวาด
00:03:1100:03:13ระแวงหรือว่ามีอะไรมากกว่านั้นค่ะจริงๆ
00:03:1300:03:15แล้วจุดเริ่มต้นมันมักจะมาจากอาการหลงลืม
00:03:1500:03:18พื้นฐานก่อนนะครับอย่างเช่นการวางของผิด
00:03:1800:03:22ที่แบบแปลกๆที่เราอาจเคยได้ยินเช่นเอามือ
00:03:2200:03:26ถือไปเผลอเก็บในตู้เย็นค่ะหรือวางกุญแจแจ
00:03:2600:03:29ไว้ในโหลน้ำตาลอะไรแบบนั้นพอหาไม่เจอ
00:03:2900:03:32เนี่ยด้วยความที่ความจำระยะสั้นแล้วก็
00:03:3200:03:35ความสามารถในการย้อนคิดลำดับเหตุการหรือ
00:03:3500:03:38retracing steps มันบกไปก็เลยนึกไม่ออก
00:03:3800:03:41ว่าเอ๊ะตัวเองเอาไปวางไว้ไหนกันแน่อ๋อ
00:03:4100:03:44สมองก็เลยพยายามหาคำอธิบายครับซึ่งบาง
00:03:4400:03:47ครั้งก็นำไปสู่ความคิดที่ว่าเอ๊ะหรือมีคน
00:03:4700:03:50เอาไปมันอาจจะไม่ได้เริ่มจากความไม่ไว้ใจ
00:03:5000:03:52คนอื่นตั้งแต่แรกเสมอไปนะครับแต่เป็นการ
00:03:5200:03:55ที่สมองพยายามหาเหตุผลมาเติมช่องว่างนั้น
00:03:5500:03:59อ๋อเข้าใจแล้วค่ะคือสมองพยายามจะเติมช่อง
00:03:5900:04:02ว่างของความทรงจำที่มันหายไปเลยสร้างคำ
00:04:0200:04:06อธิบายขึ้นมาเองอืมน่าสนใจค่ะมาถึงประโยค
00:04:0600:04:09สุดท้ายนะครับซึ่งดูจะต่างออกไปหน่อยจะ
00:04:0900:04:11เน้นไปที่เรื่องของอารมณ์ความรู้สึกคือ
00:04:1100:04:15ประโยคที่ว่าไม่มีใครสนใจฉันเลยครับ
00:04:1500:04:17ประโยคนี้มันสะท้อนการเปลี่ยนแปลงทาง
00:04:1700:04:20อารมณ์แล้วก็บุคลิกภาพได้เลยครับซึ่งมัน
00:04:2000:04:23สัมพันธ์กับการทำงานของสมองส่วนหน้าหรือ
00:04:2300:04:26ที่เรียกว่าเปลียกสมองเbralร Cortex ส่วน
00:04:2600:04:29นี้เป็นเหมือนศูนย์ควบคุมความคิดขั้นสูง
00:04:2900:04:32บุคลิกภาพแล้วก็การเข้าสังคมของเรานะครับ
00:04:3200:04:35ค่ะพอสมองส่วนนี้ได้รับผลกระทบเนี่ยการ
00:04:3500:04:38แสดงออกทางอารมณ์ก็อาจจะผิดปกติไปได้
00:04:3800:04:40อย่างเช่นอาจจะไวต่อสิ่งกระตุ้นง่ายขึ้น
00:04:4000:04:43เศร้าหรือหงุณหิตโดยไม่มีเหตุผลชัดเจน
00:04:4300:04:47หรือรู้สึกเหงารู้สึกโดดเดี่ยวอืพฤติกรรม
00:04:4700:04:50ทางสังคมก็อาจจะเปลี่ยนไปเลยครับจากคนที่
00:04:5000:04:53เคยชอบเข้าสังคมอาจจะกลายเป็นคนเก็บตัว
00:04:5300:04:56หรือบางทีก็กลับกันเลยก็มีแล้วพออาการมาก
00:04:5600:05:00ขึ้นก็อาจจะแยกตัวจากสังคมพูดคุยน้อยลง
00:05:0000:05:03หรือบางทีก็หยุดพูดกลางครืมว่าจะพูดอะไร
00:05:0300:05:06ต่อแสดงว่าตัวโรคนี้มันส่งผลกระทบได้
00:05:0600:05:09กว้างขวางมากเลยนะคะเปลี่ยนแปลงได้ทั้ง
00:05:0900:05:13วิธีที่คนๆนึงมีปฏิสัมพันธ์กับโลกรอบตัว
00:05:1300:05:16แล้วก็ความรู้สึกที่เขามีต่อตัวเองด้วย
00:05:1600:05:19เอาล่ะค่ะข้อมูลทั้งหมดนี้ก็ชี้ให้เรา
00:05:1900:05:21เห็นถึง 4 รูปแบบคำพูดที่น่าสังเกตมากๆ
00:05:2200:05:24เลยนะคะแต่ก็ต้องย้ำตามที่คุณหมอกลัวแนะ
00:05:2400:05:28นำนะคะว่านี่เป็นเพียงสัญญาณที่เราควรใส่
00:05:2800:05:31ใจนะไม่ใช่ข้อวินิจฉัยทางการแพทย์โดยตรง
00:05:3100:05:34ใช่ครับเพราะฉะนั้นถ้าเราสังเกตเห็นคน
00:05:3400:05:37ใกล้ชิดมีอาการเหล่านี้เกิดขึ้นบ่อยๆหรือ
00:05:3700:05:40มีพฤติกรรมที่เปลี่ยนไปจากเดิมก็ควรจะแนะ
00:05:4000:05:42นำให้ไปพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านสมองและ
00:05:4200:05:45ระบบประสาทเพื่อประเมินอย่างละเอียดจะดี
00:05:4500:05:48ที่สุดค่ะถูกต้องเลยครับการตระหนักรู้
00:05:4800:05:50สัญญาณแต่เนิ่นๆแล้วก็การไปปรึกษาแพทย์
00:05:5100:05:53เนี่ยเป็นเรื่องสำคัญมากๆเพราะการ
00:05:5300:05:56วินิจฉัยที่รวดเร็วมันก็จะนำไปสู่การวาง
00:05:5600:05:59แผนดูแลป้องกันหรือการเริ่มการรักษาได้
00:05:5900:06:02ทันท่วงทีซึ่งอาจจะช่วยชะลอการดำเนินไป
00:06:0200:06:05ของโรคได้นะครับโดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณี
00:06:0500:06:08ของอัลไซเมอร์เนี่ยการปรับพฤติกรรมแล้วก็
00:06:0800:06:11การรักษาตั้งแต่ระยะแรกๆสามารถช่วยลดความ
00:06:1100:06:13เสี่ยงหรือชะลออาการได้อย่างมีนัยยะสำคัญ
00:06:1300:06:17เลยครับจริงด้วยค่ะก็น่าคิดนะคะว่าบาง
00:06:1700:06:19ครั้งการเปลี่ยนแปลงที่ดูเหมือนเล็กน้อย
00:06:2000:06:23มากๆแล้วก็เกิดขึ้นเงียบๆในบทสนทนาประจำ
00:06:2300:06:25ประจำวันของเราเนี่ยอาจจะเป็นสัญญาณที่
00:06:2500:06:28บอกอะไรเราได้มากมายเลยการใส่ใจในราย
00:06:2800:06:32ละเอียดเล็กๆน้อยๆของคำพูดและพฤติกรรมที่
00:06:3200:06:35เปลี่ยนไปของคนที่เรารักนะคะจึงอาจเป็น
00:06:3500:06:37กุญแจสำคัญในการดูแลพวกเขาได้อย่างดีที่
00:06:3700:06:41สุดค่ะถ้าชอบเนื้อหาแบบนี้ฝากกดติดตามกด
00:06:4100:06:44ไลก์กดแชร์ให้คนที่คุณห่วงใยและเป็นกำลัง
00:06:4400:06:47ใจให้กับช่องสุขภาพสนทนาได้มีแรงสร้าง
00:06:4700:06:51สรรค์เรื่องราวดีต่อไปนะครับ