ทำไมการเรียนประวัติศาสตร์จึงควรเริ่มจากความเข้าใจในกระบวนการเขียนประวัติศาสตร์ หรือ historiography

ลดปัญหาเห็นต่างในสังคม กับการวิเคราะห์ประวัติศาสตร์ | #หมอชวนคุย ft. ผศ. ดร.ณัฐนารี โพธิ์ศรีทอง

จากช่อง : โรคปอดและทางเดินหายใจ หมอวินัยโบเวจา


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:02ประวัติศาสตร์เนี่ยจริงๆผมก็ยังเชื่อว่า
00:00:0200:00:05ยังไม่มีใครรู้จริงหรอกครับรู้มากรู้น้อย
00:00:0500:00:08แค่นั้นที่มันเกิดระหว่าง 2 ขั้วตอนนี้นะ
00:00:0900:00:12ค่ะก็คือรุ่นรุ่นเจนก่อนๆที่คิดว่ารู้
00:00:1200:00:16ประวัติศาสตร์ผ่านมาแล้วกับเจนปัจจุบัน
00:00:1600:00:19ที่เสพประวัติศาสตร์ได้มากกว่าผ่านทาง
00:00:1900:00:20สื่อ
00:00:2000:00:25โซเชียลผ่านทางข้อมูลเยอะแยะไปหมดเลยค่ะ
00:00:2500:00:28ปัญหาสังคมอันนึงรุ่นนึงก็ดู
00:00:2800:00:31ประวัติศาสตร์มาในอีกมุมนึงรุ่นใหม่ก็เสพ
00:00:3100:00:35ประวัติศาสตร์มาอีกมุมนึงต่างคนต่างมอง
00:00:3500:00:38ต่างคนต่างมีข้อมูลไม่เหมือนกันค่ะแล้วก็
00:00:3800:00:40อย่างที่คุณครูบอกว่ามันมันไม่มีอะไรถูก
00:00:4000:00:43ผิดแต่มันขึ้นอยู่ว่าแต่ละคนวิเคราะห์
00:00:4300:00:46อย่างไรค่ะทีนี้ปัญหาคือว่าพอ 2 ขั้ว
00:00:4600:00:49เนี่ยมันเห็นต่างหรือเสพข้อมูลมาไม่ค่อย
00:00:4900:00:51คล้ายกันหรือวิเคราะห์มาไม่ค่อยตรงกัน
00:00:5100:00:55เนี่ยมันเกิดการปะทะกันการเห็นต่างมันก็
00:00:5500:01:00เลยเกิดปัญหาการแก้ปัญหาไม่ไม่จบเพราะ
00:01:0000:01:03ต่างเจนเห็นต่างมุมในฐานะครูสอน
00:01:0300:01:09ประวัติศาสตร์อยากจะแนะนำอย่าง
00:01:0900:01:14ไรการเป็นนักประวัติศาสตร์ที่ดีคือต้อง
00:01:1400:01:19ฟังต้องค้นหาต้องเอ่อ
00:01:1900:01:25เปิดทุกมุมไม่ใช่ว่าเจนเจนรุ่นใหม่หรือ
00:01:2500:01:29เจนรุ่นเก่าเ่าจะผิดนะคะแต่หมายความว่า
00:01:2900:01:34ทั้ง 2 เจนเนี่ยอ่าอาจจะรับข้อมูลในด้าน
00:01:3400:01:39เดียวก็คือการแก้ไขก็น่าจะต้องพยายามเปิด
00:01:3900:01:43การรับข้อมูลในทุกๆด้านเจนใหม่ก็ต้องกลับ
00:01:4300:01:48กลับมาดูถึงเหตุผลที่มาที่ไปของการเอ่อ
00:01:4800:01:52ของของความคิดของรุ่นเก่าว่าทำไมเขาถึง
00:01:5200:01:55คิดอย่างนั้นเอ่อการเรียนถ้าในฐานะนัก
00:01:5500:01:59ประวัติศาสตร์ก็คือความคิดของคนมันก็ถูก
00:01:5900:02:04เชฟไปกับสถานการณ์ที่เค้า
00:02:0400:02:08เอิ่ที่เขาถูกลายล้อมณณตอนนั้นในเมื่อ
00:02:0800:02:12สถานการณ์ในช่วงนั้นของคนยุคนึงเขาหล่อ
00:02:1200:02:16หลอมให้เขามีความคิดเป็นแบบนึงเราก็ต้อง
00:02:1600:02:19treat เ with respect แต่ว่าถ้าคนรุ่น
00:02:1900:02:24ใหม่เราเรามีมุมมองใหม่เราได้เสพอย่างที่
00:02:2400:02:27อย่างที่หมอบอกเราได้เสพข้อมูลใหม่ๆที่
00:02:2700:02:28มัน
00:02:2800:02:33เอ่อที่เคิดว่ามันคือข้อมูลที่ถูกต้องแต่
00:02:3300:02:36อย่าลืมว่าสถานการณ์มันเปลี่ยนไปในยุคที่
00:02:3600:02:40เขายืนอยู่กับยุคของคนรุ่นเก่าที่เขาก่อน
00:02:4000:02:43หน้านี้เขาเป็นยังไงก็คือถ้ากับนักศึกษา
00:02:4300:02:47ที่ที่ที่ได้สอนอยู่ณปัจจุบันก็ค่อนข้าง
00:02:4700:02:50มีความมั่นใจว่าเขาจะตระหนักถึงความแตก
00:02:5000:02:54ต่างนี้อไม่ได้มองว่ามันจะต้องแชไม่ได้
00:02:5400:02:59มองว่ามันคือสิ่งที่อ่าโอ้คนรุ่นกล่าวผิด
00:02:5900:03:02อถ้าถ้าพูดในมุมของของนักศึกษาที่ได้
00:03:0200:03:06สัมผัสณปัจจุบันนะคะเอิ่มที่ได้ที่ได้สอน
00:03:0600:03:09เอิไม่ได้ว่านักศึกษาเราจะดีจะดีกว่าที่
00:03:0900:03:12อื่นแต่ว่าเราคิดว่าเขามีความเข้าใจว่า
00:03:1200:03:16โ้อ้เหตุผลที่มาที่ไปของความคิดที่เขาบอก
00:03:1600:03:19ที่เขาเลเบลว่ามันเป็นแบบเก่าเนี่ยมันก็
00:03:1900:03:23มีเหตุผลมีที่มาที่ไปมีว่าเาทำไมถึงคิด
00:03:2300:03:27อย่างนั้นแล้วทำไมต้องแสดงออกแบบนั้นอือ
00:03:2700:03:31นี่ก็คือการการเปิดใจอย่างในการรับข้อมูล
00:03:3100:03:35อือคือเราก็มองแบบนี้เรา criticize ได้อ
00:03:3500:03:37แต่ไม่จำเป็นต้อง
00:03:3700:03:40แชครับค่ะ
00:03:4000:03:44อืครับเห็นภาพเลยแล้วก็ก็คืออีกอย่างนึง
00:03:4400:03:46ก็คือก็ต้องเอาข้อมูลทั้ง 2 ด้านนี่แหละ
00:03:4600:03:49มา Balance มารวมกัน
00:03:4900:03:54เอิมอีกพอย์นึงที่ที่อยากจะเสนอไว้ด้วย
00:03:5400:03:57ตรงนี้ก็คือว่าเวลาเราเราเรียน
00:03:5700:04:01ประวัติศาสตร์อ่ะค่ะในในในในในระบบไทย
00:04:0100:04:03ซึ่งไม่รู้ว่าตอนนี้ได้เปลี่ยนแปลงไปบ้าง
00:04:0300:04:07หรือยังนะคะเราจะเราจะเรียนถึงแค่ข้อมูล
00:04:0700:04:10แต่เราไม่ได้เรียนรู้ว่าการเขียน
00:04:1000:04:12ประวัติศาสตร์นั้นเกิดขึ้นอย่างไรหรือที่
00:04:1200:04:16ฝรั่งเภาษาอังกฤษก็คือ historiography อื
00:04:1600:04:19มันก็แปลว่าการเขียนประวัติศาสตร์อือคือ
00:04:1900:04:22เวลาเราเรียนประวัติศาสตร์สิ่งที่สำคัญ
00:04:2200:04:25กว่าประวัติศาสตร์จริงๆแล้วคือการเขียน
00:04:2500:04:28ประวัติศาสตร์เพราะว่าถ้าเรารู้ว่าเค้า
00:04:2800:04:30เขียนมายังไง
00:04:3000:04:34เช่น motive อย่างที่บอกอ่ะค่ะสมมุติคนๆ
00:04:3400:04:38นี้เป็นคนร่างประวัติศาสตร์ของประเทศนี้
00:04:3800:04:42ขึ้นมาเราต้องดูว่าคนๆนั้นเป็นใครเขา
00:04:4200:04:47เขียนขึ้นสมัยไหนอแล้วเขามีเต้องการที่จะ
00:04:4700:04:52สื่ออะไรกับคนอ่านอาฮะซึ่งในตอนนั้นอาจจะ
00:04:5200:04:57เป็นการสร้างชาติอืนน่าจะพูดได้ถึงอย่าง
00:04:5700:05:00เช่นประวัติศาสตร์ชาติไทยอือฮึความเป็น
00:05:0000:05:05ชาติชาติไทยเนี่ยมันเกิดขึ้น
00:05:0500:05:10อ่าเมื่อกรมพยาดำรงราชานุภาพเป็นคนร่าง
00:05:1000:05:13ประวัติศาสตร์ขึ้นมาที่บอกว่าเอ่อเมือง
00:05:1300:05:17หลวงของประเทศไทยที่แรกคือสุโขทัยแล้วก็
00:05:1700:05:20ย้ายมาอยุธยาแล้วก็อะไรพวกเค่ะมันก็คือ
00:05:2000:05:23ตอบโจทย์เตอนนั้นว่าเราต้องการจะสร้าง
00:05:2300:05:26ชาติสร้างชาติไทยให้เกิดขึ้น
00:05:2600:05:30เอ่อ define ว่าคนไทยคือคือใครอะไรอย่าง
00:05:3000:05:34เงี้ยค่ะแต่ว่าเราเราเราก็รู้แล้วว่า
00:05:3400:05:37motive ของท่านณตอนนั้นคือเรื่องนี้แต่
00:05:3700:05:40ถามว่าถ้าเรามองในมุมของฝรั่งที่มองไทย
00:05:4000:05:44เราไปอ่านหนังสือของเอ่อบันทึกของ
00:05:4400:05:49missionary เคก็อาจจะมองอีกมุมนึงว่าไม่
00:05:4900:05:51ใช่แบบนี้หรือนักหรือนักประวัติศาสตร์
00:05:5100:05:55สมัยใหม่เขาก็จะมองกันว่ามันไม่ใช่ประเทศ
00:05:5500:05:58ไทยไม่ได้สร้างมาแบบนั้นถามว่ามันต้องแช
00:05:5800:06:01มั้ยอืโอ้เราต้องไปต่อสู้เพื่อจะรื้อฟื้น
00:06:0100:06:04ประวัติศาสตร์เขียนใหม่มันก็ไม่ใช่ค่ะแต่
00:06:0400:06:07เราน่าจะสอดแทรกการความเข้าใจของการเขียน
00:06:0700:06:09ประวัติศาสตร์เข้าไป
00:06:0900:06:14โอ้โหสุดยอดคุณครูขนลุกเลยนะฮะแล้วก็สุด
00:06:1400:06:19ยอดครับเห็นภาพคุณครูกำลังจะบอกว่ามัน
00:06:1900:06:22ต่างกันได้อยู่แล้วแต่อย่าไปแชกันแนนนอัน
00:06:2200:06:25ที่ 1 อันที่ 2 คือเปิดข้อมูลของแต่ละ
00:06:2500:06:28ด้านแล้วมาวิเคราะห์แล้วรวบรวมข้อมูลให้
00:06:2900:06:33มากที่สุดแลอันที่ 3 คุณครูเสนอว่านอกจาก
00:06:3300:06:36จะดูที่มาที่ไปของคนที่เขียนแล้วหรือ
00:06:3600:06:39เรียก history ให้ดูจากคนนอก his
00:06:3900:06:43historiography ค่ะ historiography นอก
00:06:4300:06:47จากจะดูของคนในเขียนให้กับตนเองแล้วให้ดู
00:06:4700:06:50คนนอกที่เขามองเราหรือเขียนให้กับเรามา
00:06:5100:06:55โผมมันเป็นมันเป็นการวิเคราะห์มากๆเลยนะ
00:06:5500:06:57ผมเพิ่งเข้าใจว่าการเรียนประวัติศาสตร์
00:06:5700:07:01จริงๆมันมันคือการวิวิเคราะห์แล้วมันมัน
00:07:0100:07:04ต้องรวบรวมหลักฐานมากๆเลยนะเพื่อที่จะค่ะ
00:07:0400:07:07นำมาสู่การสรุปแล้วหลักฐานพวกนี้มันไปหา
00:07:0700:07:10ได้จากไหนมันยมีคนเก็บเหรอฮะคุณครูค่ะ
00:07:1000:07:14อันเนี้ยค่ะเป็นเป็นข้อสำคัญที่จริงๆแล้ว
00:07:1400:07:17อาจจะเชื่อมไปถึงคำถามของคุณหมอด้วยว่า
00:07:1700:07:20อนาคตของการเรียนประวัติศาสตร์มันควรจะ
00:07:2000:07:22พัฒนาที่อะไร
00:07:2200:07:25เอิมตามหลักการแล้วการเรียนประวัติศาสตร์
00:07:2500:07:29เอกาเอกสารประวัติศาสตร์ที่เป็นเอกสาร
00:07:2900:07:33official หรือเอกสารทางทางเอ่อทางราชการ
00:07:3300:07:37เนี่ยจะถูกเก็บที่ที่เราเรียกว่าหอจดหมาย
00:07:3700:07:40เหตุอือฮึเคยเคยได้ยินมยคะไม่เคยครับ
00:07:4000:07:42เนี่ยแหละค่ะก็เป็นคำถามที่ถามนักศึกษา
00:07:4200:07:45อยู่ทุกอยู่ทุกเทอมค่ะว่าอ๋อจดหมายเหตุหอ
00:07:4500:07:48จดหมายเหตุแห่งชาติมีใครรู้มว่าอยู่ที่
00:07:4800:07:53ไหนไม่รู้เลยครับก็อยู่ที่หอสมุทรแห่ง
00:07:5300:07:55ชาติค่ะอซึ่งก็อีกค่ะนักศึกษาเราก็ไม่รู้
00:07:5500:07:59เหมือนกันค่ะว่าอยู่ที่ไหนเิมแต่ถ้าเราถ
00:07:5900:08:03เราไปเมืองนอกถ้าเราไป
00:08:0300:08:06ยุโรปทุกคนไปเที่ยว National Library
00:08:0600:08:09ของประเทศนั้นๆใช่มั้ยคะใช่เพราะมันสวยไป
00:08:0900:08:13ถ่ายรูปไปนู่นไปนี่แต่เราไม่รู้ว่าหอ
00:08:1300:08:16สมุทรแห่งชาติประเทศเราอยู่ที่ไหน
00:08:1700:08:20เย่ะผมรู้สึกผิดทันทีเลยครับคุณุจริงๆ
00:08:2000:08:23ต้องรู้สึกผิดแล้วค่ะมันก็ไม่ใช่ความผิด
00:08:2300:08:30ของของใครมันก็น่าจะเป็นก็ถ้าจะถ้าจะให้
00:08:3000:08:33ให้ให้คิดถึงอนาคตของการเรียน
00:08:3300:08:36ประวัติศาสตร์เราก็ต้องมาดูถึง
00:08:3600:08:40facilities ว่ามันอำนวยต่อการเรียนหรือ
00:08:4000:08:42ไม่ค่ะอย่างเช่นอย่างที่บอกค่ะหอจดหมาย
00:08:4200:08:45เหตุแห่งชาติคือที่ที่จริงๆแล้วสำคัญที่
00:08:4500:08:48สุดสำหรับชาติเราเลยเป็นที่ที่เก็บเอกสาร
00:08:4800:08:52ทั้งเป็นความลับและไม่เป็นความลับเอิ่ม
00:08:5200:08:56ตั้งแต่สมัยที่เราเริ่มมีการเขียนเ่อ
00:08:5600:08:58อย่างประเทศไทยนะคะก็คือหอจดหมายเหตุแห่ง
00:08:5800:09:01ชาติก็อยู่ในรั้วเดียวกันกับหอสมุดรแห่ง
00:09:0100:09:05ชาติที่อยู่สามเสนอยู่ตรงสามเศนอ่ามก็จะ
00:09:0500:09:09เป็นที่เก็บเอกสารถ้าเอาแบบเก่าที่สุดก็
00:09:0900:09:14คือตั้งแต่ร 4 อือฮึเพราะถึงจะเริ่มมีการ
00:09:1400:09:18เขียนบันทึกอือเอ่อแล้วก็จนเอ่อก็จะเป็น
00:09:1800:09:21เอกสารทั้งราชการต่างๆอ่ะค่ะ
00:09:2100:09:25สนธิสัญญาประกาศที่เป็นในเช official
00:09:2500:09:27ต่างๆอ่ะค่ะก็คือก็ถ้าเป็นนัก
00:09:2700:09:29ประวัติศาสตร์เราก็จะต้องไปที่นั่นเพื่อ
00:09:2900:09:32ไปค้นขวาคุณหมอรู้มยคะว่าถ้าเกิดเราอยาก
00:09:3200:09:35ไปดูหนังสือพิมพ์เก่าๆอืสมมุติเรา
00:09:3500:09:41รีเสิร์ชเรื่องสมัยจอมพลปอือแล้วเรารู้
00:09:4100:09:43แล้วว่าบ้านเรามีหนังสือพิมพ์ใช่มั้ยคะ
00:09:4300:09:47เราจะไปหาที่ไหนจริงๆหอสมุดรแห่งชาติมีมี
00:09:4700:09:51ห้องที่เก็บหนังสือพิมพ์โดยเฉพาะอืหรือ
00:09:5100:09:53แม้กระทั่งใหม่กว่านั้นเช่นสมมุติว่ายุค
00:09:5300:09:59ต้มยำกุ้งยุคเอ่อ 1997 เอ่ออยากไปดูดูว่า
00:09:5900:10:02เรียนรู้ว่าเอ๊ะสมัยนั้นมันรุนแรงขนาดไหน
00:10:0200:10:04เพราะเด็กสมัยนี้ก็เกิดไม่ทันแล้วเรียน
00:10:0400:10:06มหาลัยก็เกิดยุค 2,000 กันหมดแล้วใช่มั้ย
00:10:0600:10:10คะอเอิ่มไม่มีใครรู้ว่าต้มยำกุ้งสมัยเรา
00:10:1000:10:13เป็นเด็กๆเนี่ยว่ามันมันกระทบกับสังคม
00:10:1300:10:16ขนาดไหนไปดูเลยค่ะมีหนังสือพิมพ์ที่เก็บ
00:10:1600:10:20ไว้ตั้งแต่สมัยนั้นมันมีอยู่แต่ว่าไม่มี
00:10:2000:10:25ใครรู้เท่าไหร่เพราะอะไรอ่ะก็น่าจะเป็น
00:10:2600:10:28เป็นมันก็ต้องพัฒนาจากการจากการเรียน
00:10:2800:10:31ประวัติศาสตร์ค่ะอย่างเช่นที่บอกว่ามัน
00:10:3100:10:34เป็นความเข้าใจผิดและก็อาจจะระบบก็ไม่ได้
00:10:3500:10:39อำนวยให้เกิดการพัฒนาเท่าไหร่เอ่อการเข้า
00:10:3900:10:42ใจผิดที่ที่ว่าเราเราครูผู้สอนเสอนตาม
00:10:4200:10:46textbook เขียนมายังไงก็สอนตามนั้นเด็ก
00:10:4600:10:49ก็อ่านตามนั้นแต่ว่าถ้าเกิดมันมีการสอด
00:10:4900:10:52แทรกอย่างเช่นเราได้เอ่อคุณหมอได้สรุป
00:10:5200:10:57ก่อนหน้านี้ว่ามีิทริป eld ทริปไปดูหอ
00:10:5800:11:00สมุทรแห่งชาติไปดูว่าเคเก็บอะไรกันบ้าง
00:11:0000:11:03อย่างเงี้ยมันก็สก็เด็กก็จะรู้มากขึ้น
00:11:0300:11:06แล้วก็รู้ว่าอ๋อจริงๆแล้วเราไม่ต้องไป
00:11:0600:11:09อ่านหนังสืออย่างเดียวอือเราไปเราไปดูจาก
00:11:0900:11:12ของจริงๆก็ได้นะแล้วมันก็จะเกิดความตื่น
00:11:1200:11:16เต้นค่ะเหมือนเหมือนตัวตัวนั้นเองที่ได้
00:11:1600:11:20ได้เจอเอกสารบันทึกครั้งแรกอุ๊ยลงชื่อร 5
00:11:2000:11:24อย่างเงี้ยค่ะเฮ้ยมันเก่ามากนะมันเป็นรปี
00:11:2400:11:28แล้วเราได้จับอ่ะไม่รู้มันมันรู้สึกว่า
00:11:2800:11:31มันมันปารจอยมันมันรู้สึกตื่นเต้นมันรู้
00:11:3100:11:34สึกมีความสุขก็อาจจะไม่ใช่เกิดขทุกคนน่ะ
00:11:3400:11:37ค่ะแต่ว่ามันก็มันก็สสามารถสนับสนุนการ
00:11:3700:11:40การเรียนรู้ได้ถ้าเราได้มีโอกาสแต่แต่ก็
00:11:4000:11:42คือไม่ได้มีโอกาสเหมือนกันตอนเด็กๆก็ไม่
00:11:4200:11:46รู้เหมือนกันค่ะว่าเอิ่ม National
00:11:4600:11:49archive หรือหรือหรือหอจดไหยเหตุแห่ง
00:11:4900:11:53ชาตินี่อยู่ที่ไหนจนกระทั่งจนกระทั่งโต
00:11:5300:11:55แล้วค่ะแต่ว่าก็คิดว่าถ้ามีโอกาสได้ไป
00:11:5500:11:58ตั้งแต่เด็กๆเนี่ยก็น่าจะยิ่งสนุกสนุก
00:11:5800:12:02กว่านี้อืแต่ในขณะเดียวกันในต่างประเทศ
00:12:0300:12:07เนี่ยเค้าเคทำให้มันสนุกในการเรียนรู้เค
00:12:0700:12:08ทำให้
00:12:0800:12:12มันสะดวกด้วยซ้ำค่ะไป
00:12:1200:12:15เวลาเวลาเราไปขอดูเอกสารอย่างเช่นที่ที่
00:12:1500:12:19ลอนดอนที่อังกฤษคือเราจองไปออนไลน์แล้ว
00:12:1900:12:21เขาก็เอามาตั้งไว้ให้เราเลยเป็นเป็นการ
00:12:2100:12:24จองเป็นการจองที่นั่งเขาก็จะรู้ว่าเรา
00:12:2400:12:27seat Number นี้แล้วก็เราไปถึงปุ๊บ
00:12:2700:12:29เอกสารจะอยู่ตรงหน้าเราเลย
00:12:2900:12:34อืก็มันก็เป็นความแตกต่างนะคะแต่ในขณะ
00:12:3400:12:38เดียวกันประเทศไทยคือออนไลน์ก็ไม่ค่อยมี
00:12:3800:12:43เอ่อเราต้องไปดูแคตาลอกเอ่อไล่ไล่ไล่ดูไป
00:12:4300:12:45อ่ะค่ะว่าเราจะหาเอกสารอะไรแล้วเราก็ไป
00:12:4500:12:49Request รอให้เขาเอาเอกสารมาวางให้บางที
00:12:4900:12:53ก็ฝุ่นจับอืเอกสารคือไม่ได้ธนุบำรุงหรือ
00:12:5300:12:56บางทีก็หายไปแล้วอยู่ในแคตาลอกแต่พอ
00:12:5600:12:59Request ไปเอกสารจริงไม่มีอย่าเงี้ยค่ะ
00:12:5900:13:04อืมันก็คือการทำทานุบำรุง
00:13:0400:13:09เอ่อเอกสารประวัติศาสตร์อืคุณครูคิดว่า
00:13:0900:13:11เด็กเราล้าหลังมครับถ้าเทียบกับเด็กคน
00:13:1100:13:15อื่นไม่ล้าหลังหรอกค่ะคุณหมอแต่ว่าไอล้า
00:13:1500:13:18หลังนี่ไม่ลไม่ล้าหลังแน่นอนเด็กเรามี
00:13:1800:13:22ศักยภาพที่มันขาดน่าจะเป็นความใฝ่รู้
00:13:2200:13:27อืคือเค้าน่าจะ expect ว่าทุกอย่างเป็น
00:13:2700:13:33การตอนให้แต่ไม่ได้ไปใฝ่รู้เรียนเองเอ่อ
00:13:3300:13:36เอกสารประวัติศาสตร์หลายๆอย่างมันไม่ได้
00:13:3600:13:40จำเป็นที่จะต้องไปที่สถานที่เดี๋ยวนี้
00:13:4000:13:43ยิ่งๆยิ่งหลังจากยุคโควิดเนี่ยทุกอย่าง
00:13:4300:13:50มันก็ออนไลน์มากขึ้นอเอ่อเราสามารถดูโอ
00:13:5000:13:53สนธิสัญญาอะไรก็ตามอ่ะค่ะที่มันสำคัญใน
00:13:5300:13:56ประวัติศาสตร์หาออนไลน์ได้ทันทีเลยอืแต่
00:13:5600:14:01ว่าถามว่าเด็กจะอยากไปอ่านมอืก็ไม่เค้า
00:14:0100:14:04บอกว่าจะอก็อ่านอ่านไปทำไมถ้าไม่ถ้าไม่
00:14:0400:14:07ถ้าไม่ต้องสอบแต่เ้าอ่านเอ่ออ่านเพื่อ
00:14:0700:14:10ความสนใจมั้ยก็อาจจะมีบ้างบางคนอืถ้าจะ
00:14:1000:14:15ขาดก็ขาดความใฝ่รู้มากกว่าค่ะอืถ้าคุณครู
00:14:1500:14:19อยากจะเปลี่ยนระบบการเรียนการสอนของ
00:14:1900:14:23ประวัติศาสตร์ของเมืองไทยสมมุติค่ะคุณครู
00:14:2300:14:26อยากจะเปลี่ยนอะไรครับ
00:14:2600:14:29[เพลง]