00:00:00 → 00:00:04ขอต้อนรับสู่หมอพัทรพ talk ความรู้สุขภาพ
00:00:04 → 00:00:07ลึกและฟรีมีที่
00:00:07 → 00:00:11นี่สวัสดีค่ะกลับมาเจาะลึกข้อมูลสุขภาพ
00:00:11 → 00:00:14กันอีกครั้งนะคะวันนี้เรามีเคสผลตรวจ
00:00:14 → 00:00:17เลือดที่น่าสนใจมากค่ะค่าต่างๆนี้ดูน่า
00:00:17 → 00:00:21เป็นห่วงโดยเฉพาะค่าตับนี่เอ่อแดงเถือกไป
00:00:21 → 00:00:24หมดเลยค่ะครับเห็นแล้วก็ตกใจเหมือนกันนะ
00:00:24 → 00:00:27ครับใช่ค่ะวันนี้เราเลยจะมาคุยกันเรื่อง
00:00:27 → 00:00:32เอนไซมตับ AS กับ ALT แล้วก็ที่สำคัญเลย
00:00:32 → 00:00:35คืออัตราส่วนของมันค่ะครับอัตราส่วนนี่
00:00:35 → 00:00:38แหละครับกุญแจสำคัญเลยข้อมูลที่เราจะใช้
00:00:38 → 00:00:42คุยกันวันนี้ก็มาจากกรณีศึกษาเรื่องค่า
00:00:42 → 00:00:46AST กับภาวะตับแข็งของคุณหมอพัทรพุทธายะ
00:00:46 → 00:00:49ที่เรียบเรียงโดยแอดทัชนะครับค่ะเป้าหมาย
00:00:49 → 00:00:51ก็คืออยากทำความเข้าใจค่าพวกนี้จากเคส
00:00:51 → 00:00:54จริงว่ามันบอกอะไรเกี่ยวกับตับเราได้บ้าง
00:00:54 → 00:00:58ครับผมเคสตัวอย่างนี้นะคะค AS คือ 17
00:00:58 → 00:01:02ส่วน AL LT คือ 8 ค่ะครับถ้าดูแค่ตัวเลข
00:01:02 → 00:01:04เดี่ยวๆแบบนี้อาจจะยังอืไม่ชัดเจนเท่า
00:01:04 → 00:01:08ไหร่ใช่ค่ะต้องดูอัตราส่วน AS ต่อ ALT
00:01:08 → 00:01:11เสมอเอาล่ะค่ะเรามาลองดูรายละเอียดกันดี
00:01:11 → 00:01:15กว่าว่าทำไมอัตราส่วนนี้ถึงสำคัญครับคือ
00:01:15 → 00:01:19อย่างี้นะครับปกติแล้วเนี่ยอัตราส่วน AST
00:01:19 → 00:01:21เนี่ยควรจะมากกว่า 1 นิดหน่อยมากกว่า 1
00:01:21 → 00:01:24เหรอคะประมาณเท่าไหร่คะครับก็อยู่ในช่วง
00:01:24 → 00:01:28ประมาณ 1- 1.7 หรือ 1.8 8 บางทีในคน
00:01:28 → 00:01:31อ้วนอาจจะไปถึง 1.9 9 ได้แต่ไม่ควรเกิน
00:01:31 → 00:01:35นี้ครับอ๋อค่ะแล้วถ้ามันเท่ากับ 1 พอดี
00:01:35 → 00:01:39ล่ะคะถ้าเท่ากับ 1 เป๊ะๆเนี่ยอาจจะบอกว่า
00:01:39 → 00:01:42ตับเริ่มมีปัญหาแบบเฉียบพลันคือเพิ่ง
00:01:42 → 00:01:45เริ่มเป็นอาจจะจากยาสมุนไพรแอลกอฮอล์หรือ
00:01:45 → 00:01:48สารพิษบางอย่างอืมแล้วถ้ามันน้อยกว่า 1
00:01:48 → 00:01:51หรอคะถ้าน้อยกว่า 1 ก็แสดงว่าตับมีความ
00:01:51 → 00:01:54ผิดปกติเหมือนกันครับแต่มักจะเสียหายแค่
00:01:54 → 00:01:56ที่เยื่อหุ้มเซลล์หรือในไซโตพลาสึมอย่าง
00:01:56 → 00:01:59ไม่ถึงกับเอ่อลึกเข้าไปข้างในมากเข้าใจ
00:01:59 → 00:02:03แล้วค่ะทีนี้กลับมาที่เคสของเราที่ค่ามัน
00:02:03 → 00:02:07ค่อนข้างสูงคืออัตราส่วนมันเกิน 1 ไปเยอะ
00:02:07 → 00:02:10เลยใช่ครับนี่คือจุดที่น่าสนใจมากถ้า
00:02:10 → 00:02:13อัตราส่วนมันมากกว่า 1.9 9 หรือตั้งแต่ 2
00:02:13 → 00:02:15ขึ้นไปนะครับค่ะอันนี้เป็นสัญญาณที่ค่อน
00:02:15 → 00:02:19ข้างชัดว่าเซลล์ตับน่าจะเสียหายแบบรุนแรง
00:02:19 → 00:02:22แล้วก็เรื้อรังคือเสียหายลึกถึงข้างในอาจ
00:02:22 → 00:02:25จะถึงระดับไมโทคอนเดรียเลยไมโทคอนเดรีย
00:02:25 → 00:02:27ที่เป็นแหล่งพลังงานของเซลล์นะหรอคะใช่
00:02:27 → 00:02:31ครับเพราะ AS สว1มันอยู่ในไมโทคอนเดรียพอ
00:02:31 → 00:02:34เซลล์เสียหายหนักๆหรือเรื้อรังโดยเฉพาะ
00:02:34 → 00:02:37จากแอลกอฮอล์เนี่ย AS จากไมโตคอนเดรียจะ
00:02:37 → 00:02:40หลุดออกมาเยอะทำให้อัตราส่วนมันสูงขึ้น
00:02:41 → 00:02:43ซึ่งตรงนี้แหละครับที่มันอาจจะบ่งชี้ไป
00:02:43 → 00:02:46ถึงภาวะพังผืดหรือที่เรียกว่าตับแข็งได้
00:02:46 → 00:02:51ตับแข็งแล้วเคสนี้อัตราส่วน 17 / 8 ได้
00:02:51 → 00:02:55ได้ 2.12 ครับ 2.12 1 2 โอ้โหนี่มัน
00:02:55 → 00:02:58เกิน 2 ไปแล้วนะคะครับผมซึ่งมันก็ชี้ไปใน
00:02:58 → 00:03:01ทิศทางนั้นค่อนข้างชัดเจนว่าตับน่าจะมี
00:03:01 → 00:03:04ความเสียหายเรื้อรังจนอาจจะเริ่มแข็งแล้ว
00:03:04 → 00:03:07ตรงนี้คือจุดที่น่าสนใจมากครับเพราะพอมอง
00:03:07 → 00:03:10อัตราส่วนแล้วย้อนกลับไปดูผลตรวจอื่นๆใน
00:03:10 → 00:03:13เคสนี้ด้วยเนี่ยค่ะมันมีข้อมูลอื่นที่สอด
00:03:13 → 00:03:16คล้องกันอยู่ใช่ค่ะคือไม่ใช่แค่ค่าตับนะ
00:03:16 → 00:03:20คะที่ผิดปกติค่าพลังงานสารอาหารต่างๆก็ดู
00:03:20 → 00:03:23จะรวนไปหมดเลยน้ำตาลในเลือดก็สูงมากนะคะ
00:03:23 → 00:03:26แต่กลับเจอคีโตนในปัสสาวะด้วย 1 Plus
00:03:27 → 00:03:29อันนี้มันดูเอ่อแปลกๆนะคะมันบอกอะไรเรา
00:03:29 → 00:03:32ได้อีกบ้างคะการเจอคีโตนทั้งที่น้ำตาลสูง
00:03:32 → 00:03:36เนี่ยอืมมันก็น่าคิดนะครับอาจจะบ่งบอกถึง
00:03:36 → 00:03:38ปัญหาการจัดการน้ำตาลที่ซับซ้อนกว่าปกติ
00:03:38 → 00:03:42ครับค่ะพอเอามาพิจารณาร่วมกับอัตราส่วน
00:03:42 → 00:03:46AST ที่สูงขนาดนี้ก็ยิ่งทำให้เราคาด
00:03:46 → 00:03:50การณ์ได้ว่าซ้ายเรทหลักๆของเคสนี้อาจจะมา
00:03:50 → 00:03:53จากการดื่มเหล้าหนักมานานจนตับเริ่มแข็ง
00:03:53 → 00:03:55แล้วจริงๆแล้วผลกระทบมันเป็นยังไงบ้างคะ
00:03:55 → 00:03:58ถ้าตับแข็งแล้วผลกระทบมันกว้างกว่าแค่ตับ
00:03:58 → 00:04:02ครับอย่างแรกเลยคือตับเสียหายรุนแรงเกิด
00:04:02 → 00:04:05เป็นพังผืดซึ่งจุดนี้อาจจะฟื้นฟูได้ยาก
00:04:05 → 00:04:08แล้วหรืออาจจะฟื้นฟูไม่ได้เลยน่ากลัวจัง
00:04:08 → 00:04:11ค่ะอย่างที่ 2 คือตับอ่อนก็อาจจะโดนผล
00:04:11 → 00:04:14กระทบไปด้วยทำให้การควบคุมน้ำตาลเริ่มมี
00:04:14 → 00:04:18ปัญหากลายเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ได้หรือ
00:04:18 → 00:04:21ถ้ามันแย่มากๆตับอ่อนเองก็อาจจะเกิดพัง
00:04:21 → 00:04:24ผืดตามไปตับอ่อนก็เป็นพังผืดได้หรอคะเป็น
00:04:24 → 00:04:27ไปได้ครับซึ่งอาจจะนำไปสู่ภาวะที่เซลล์
00:04:27 → 00:04:30สร้างอินซูลินในตับอ่อนมันทำงานล้มเหลวไป
00:04:30 → 00:04:33เลยหรือที่เรียกว่าเบต้าเซลล์faฟเลียหรือ
00:04:34 → 00:04:37เกิดเป็นเบาหวานแฝงในผู้ใหญ่ LA ได้ครับ
00:04:37 → 00:04:39โหฟังดูเป็นสถานการณ์ที่ซับซ้อนแล้วก็น่า
00:04:39 → 00:04:42กังวลมากเลยนะคะครับแต่เราก็ต้องย้ำนะ
00:04:42 → 00:04:45ครับว่าทั้งหมดนี้เป็นการวิเคราะห์จากผล
00:04:45 → 00:04:47เลือดเป็นหลักเราไม่มีข้อมูลประวัติส่วน
00:04:47 → 00:04:51ตัวการกินการใช้ชีวิตอื่นๆเลยใช่ค่ะเป็น
00:04:51 → 00:04:54แค่การประเมินเบื้องต้นจากตัวเลขครับดัง
00:04:54 → 00:04:57นั้นในแหล่งข้อมูลเขาก็เลยแนะนำว่าเคส
00:04:57 → 00:05:00ลักษณะนี้เนี่ยควรจะต้องรีบไปพบแพทย์
00:05:00 → 00:05:02เฉพาะทางเลยครับเพื่อตรวจเพิ่มเติมอย่าง
00:05:02 → 00:05:07ละเอียดอาจจะต้องทำundไฟสแกนหรือ CT สแกน
00:05:07 → 00:05:10ช่องท้องส่วนบนเพื่อดูสภาพตับระบบน้ำดี
00:05:10 → 00:05:12แล้วก็ตับอ่อนให้ชัดเจนไปเลยใช่มั้ยคะถูก
00:05:12 → 00:05:14ต้องครับเพราะการปลอบอาหารหรือการใช้
00:05:14 → 00:05:16ชีวิตอย่างเดียวตอนนี้อาจจะไม่ทันแล้ว
00:05:17 → 00:05:19ครับถ้ามันมีเพี้ยพญาิสภาพเกิดขึ้นแล้ว
00:05:19 → 00:05:22จริงๆสรุปแล้วจากการเจาะลึกเคสเนี้ยสิ่ง
00:05:22 → 00:05:26สำคัญที่ได้เรียนรู้เลยก็คือการดูแค่ค่า
00:05:26 → 00:05:29AS หรือ ALT เดี่ยวๆเนี่ยมันไม่พอจริงๆ
00:05:29 → 00:05:33นะคะครับไม่พอเลยแต่อัตราส่วน AST นี่
00:05:33 → 00:05:36แหละคือเหมือนเป็นกุญแจสำคัญเลยที่จะช่วย
00:05:36 → 00:05:40บอกได้ว่าปัญหาตับมันรุนแรงแค่ไหนเป็นมา
00:05:40 → 00:05:43นานหรือยังโดยเฉพาะค่าที่เกิน 2 เนี่ย
00:05:43 → 00:05:45เป็นสัญญาณเตือนของภาวะเรื้อรังอย่างตับ
00:05:45 → 00:05:48แข็งได้เลยใช่ครับมันบอกนัยยะได้ลึกกว่า
00:05:48 → 00:05:50ตัวเลขเดี่ยวๆมากแล้วเรื่องนี้มันก็ชนให้
00:05:50 → 00:05:53คิดต่อนะครับว่าคิดต่อว่าอะไรคะคิดว่าพอ
00:05:53 → 00:05:56เราเห็นความเชื่อมโยงของอวัยวะอย่างตับ
00:05:57 → 00:06:00กับตับอ่อนในเคสนี้แล้วเนี่ยผลเลือดที่
00:06:00 → 00:06:03เราเห็นๆกันอยู่บางทีมันอาจจะเป็นแค่ยอด
00:06:03 → 00:06:06ภูเขาน้ำแข็งก็ได้นะครับอืมหมายความว่าไง
00:06:06 → 00:06:09คะคือมันอาจจะกำลังส่งสัญญาณเตือนถึง
00:06:09 → 00:06:12ปัญหาสุขภาพองค์รวมอื่นๆที่มันซ่อนอยู่
00:06:12 → 00:06:15ลึกลงไปกว่านั้นก่อนที่อาการภายนอกมันจะ
00:06:15 → 00:06:18แสดงออกมาให้เราเห็นชัดๆก็เป็นได้ครับ
00:06:18 → 00:06:20เป็นประเด็นที่น่าสนใจและควรตระหนักไว้
00:06:20 → 00:06:23เหมือนกันครับจริงด้วยค่ะเป็นข้อคิดที่
00:06:23 → 00:06:26น่าสนใจมากเลยค่ะขอบคุณมากนะคะสำหรับข้อ
00:06:26 → 00:06:32มูลวันนี้ค่ะยินดีครับ
00:06:32 → 00:06:44[เพลง]