ถ้าหัวใจวายเกิดขึ้น จะมีอาการอย่างไร และอาการจะต่างกันอย่างไรระหว่างหัวใจข้างซ้ายกับข้างขวาที่ล้มเหลว

คำถาม:
ถ้าหัวใจวายเกิดขึ้น จะมีอาการอย่างไร และอาการจะต่างกันอย่างไรระหว่างหัวใจข้างซ้ายกับข้างขวาที่ล้มเหลว?
คำตอบ:
หากหัวใจข้างซ้ายล้มเหลว จะทำให้เลือดไปเลี้ยงร่างกายได้น้อยลง ทำให้เกิดอาการอ่อนเพลีย หน้ามืด เป็นลม และเลือดจะท้นกลับไปยังปอด ทำให้เกิดน้ำท่วมปอด อาการคือหอบเหนื่อย โดยเฉพาะตอนนอนราบ ต้องนั่งยกหมอนสูง หรือตื่นกลางดึกเพราะหายใจไม่ออก แต่ถ้าหัวใจข้างขวาล้มเหลว จะทำให้เลือดที่ไหลกลับมาจากส่วนต่างๆของร่างกายไม่สามารถส่งไปที่ปอดได้ดี ทำให้เลือดคั่งอยู่ตามแขนขา ทำให้เกิดอาการบวมที่ข้อเท้าหรือขา รวมถึงท้องบวม ตับโต และอาจเห็นเส้นเลือดที่คอโป่งพองได้

อธิบายการทำงานของหัวใจ (ตอนที่ 6) : [EP31] #เรื่องเล่าจากร่างกาย

คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:06:55มาแล้วเนี่ยมันจะเกิดผลอะไรตามมา
00:07:01ปกตินะครับเมื่อผู้ป่วยเกิดภาวะหัวใจวาย
00:07:03ขึ้นเนี่ยผลที่ตามมานะครับหรือว่าอาการ
00:07:06ที่จะเกิดขึ้นเนี่ยมันจะขึ้นกับว่าหัวใจ
00:07:09ข้างไหนเป็นฝั่งที่ที่ไวนนะครับหรือว่า
00:07:12หัวใจล้มเหลวคือเป็นฝั่งซ้ายหรือฝั่งขวา
00:07:15ถ้าจำกันได้นะครับในตอนที่เราคุยกันใน
00:07:17Episode แรกนะครับหรือตอนแรกของซีรีส
00:07:19เรื่องหัวใจนะครับเราเคยคุยกันไปว่าหัวใจ
00:07:22เนี่ยแม้ว่ามันจะเป็นเหมือนเป็นก้อนก้อน
00:07:24เดียวนะครับแต่ในเวลาทำงานเนี่ยมันจะ
00:07:25เหมือนเป็นปั๊ม 2 ตัวที่เหมือนกับปั๊มให้
00:07:29กับวงจรไหล่เวียนของเลือดเนี่ย 2 วงด้วย
00:07:31กันเรามาเริ่มดูจากวงข้างซ้ายก่อนนะครับ
00:07:34ก็คือหัวใจห้องล่างด้านซ้ายเนี่ยเวลามัน
00:07:36ปั๊มเลือดออกไปเนี่ยมันจะบีบเลือดเนี่ยไป
00:07:39เลี้ยงส่วนต่างๆของร่างกายแล้วเลือดเนี่ย
00:07:41ก็จะวนกลับเข้ามาหัวใจข้างขวาจากนั้นหัว
00:07:44ใจห้องล่างด้านขวาเนี่ยก็จะปั๊มเลือด
00:07:46เนี่ยไปที่ปอดแล้วก็วนกลับเข้ามาที่หัวใจ
00:07:49ทีนี้จะเห็นว่าหัวใจแต่ละข้างเนี่ยมัน
00:07:52ปั๊มเลือดไปคนละที่กันแล้วมันก็รับเลือด
00:07:55มาจากคนละที่กันดังนั้นเวลาหัวใจมันวาย
00:07:57เนี่ยมันก็จะเกิดผลที่ต่างกันไปก็คือขึ้น
00:08:00กับว่าหัวใจฝั่งไหนวายนะครับหัวใจฝั่งไหน
00:08:03ล้มเหลวมันก็จะมีผลกระทบกับวงนั้นแล้วผล
00:08:06กระทบที่ต่างกันเนี่ยก็นำมาสู่อาการของ
00:08:08โรคเนี่ยที่ต่างกันเรามาเริ่มจากหัวใจ
00:08:11ข้างซ้ายไวก่อนนะครับมาดูกันว่ามันจะเกิด
00:08:13อะไรขึ้นเมื่อหัวใจข้างซ้ายเนี่ยมันเสีย
00:08:16นะครับสิ่งแรกที่จะเกิดขึ้นก็คือมันจะ
00:08:18ปั๊มเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆของร่างกาย
00:08:20เนี่ยไม่ไหวทำให้เลือดเนี่ยไปส่วนต่างๆ
00:08:22ของร่างกายได้น้อยนะครับทีนี้ส่วนใหญ่
00:08:24เนี่ยปกติส่วนใหญ่ถ้าเราพูดถึงหัวใจวาย
00:08:27หัวใจล้มเหลวเนี่ยมันก็หมายถึงว่ามันพอจะ
00:08:29ปั๊มไปได้บ้างนะครับแน่นอนว่าถ้าเกิดว่า
00:08:31หัวใจมันล้มเหลวรุนแรงเนี่ยมันก็จะนำไป
00:08:33สู่ภาวะช็อกได้นะครับคือความดันตกมากๆจน
00:08:36กระทั่งเข้าสู่ภาวะวิกฤตซึ่งเราจะคุยกัน
00:08:38ใน Episode หน้านะครับแต่โดยทั่วไปเวลา
00:08:41พูดถึงคนไข้ที่มีภาวะหัวใจวายหรือภาวะหัว
00:08:43ใจล้มเหลวเนี่ยเราก็ยังในความหมายก็คือ
00:08:46หัวใจมันพอจะทำงานได้บ้างแต่ทำให้เลือด
00:08:48เนี่ยเป็นเลี้ยงส่วนต่างๆของร่างกายเนี่ย
00:08:50ไม่ค่อยพอเพียงเท่าไหร่ซึ่งอาการก็จะเป็น
00:08:53ไปตามแต่อวัยวะนั้นนะครับเช่นที่เห็นได้
00:08:55ชัดก็อาจจะรู้สึกอ่อนเพลียนะครับบางคน
00:08:57เช่นเลือดไปเลี้ยงเ่อสมองไม่ค่อยดีเนี่ย
00:09:00ก็จะมีอาการหน้ามืดเป็นลมเนี่ยได้ง่ายนอก
00:09:02เหนือจากนั้นนะครับเมื่อเลือดไปเลี้ยงที่
00:09:05ไตน้อยนะครับมันจะทำให้ไตเนี่ยหลั่งสาร
00:09:08ที่ชื่อว่าเรนินออกมาจำได้มั้ยครับที่เรา
00:09:10คุยกันไปเรื่องเรนินจินซินออสเตนทีนี้
00:09:14เรนินก็จะนำไปสู่แทนซินแล้วก็นำไปสู่
00:09:16อัลโดสเตอโรนตัวอัลโดสเตอโรนเนี่ยตัว
00:09:18ฮอร์โมนตัวเนี้ยมันจะทำให้ไตเนี่ยดูด
00:09:21เกลือกลับเข้าเลือดเนี่ยมากขึ้นคือดูดจาก
00:09:23น้ำที่จะเอาไปทิ้งเป็นปัสสาวะเนี่ยกลับ
00:09:25เข้ามาในเลือดมากขึ้นผลก็คือน้ำเนี่ยก็จะ
00:09:27ตามเกลือเข้ามาด้วยหรือพูดง่ายๆคือน้ำกะ
00:09:30เกลือมันจะกลับเข้ามาในร่างกายกลับเข้ามา
00:09:31ในเส้นเลือดเนี่ยมากขึ้นผลที่เกิดขึ้นก็
00:09:34คือผู้ป่วยเนี่ยจะมีน้ำในเส้นเลือดเนี่ย
00:09:36เยอะขึ้นและน้ำเนี่ยก็จะไปคั่งตามเนื้อ
00:09:38เยื่อต่างๆซึ่งก็จะเพิ่มความเสี่ยงให้มี
00:09:41การบวมตามแขนขาขึ้นมาได้แล้วผู้ป่วยก็จะ
00:09:43มีปัสสาวะเนี่ยน้อยลงแล้วก็ปัสสาวะเข้ม
00:09:46คราวนี้มาดูในแง่ปัญหาของการที่เมื่อหัว
00:09:48ใจวายเสร็จแล้วนะครับเลือดเนี่ยมันจะทน
00:09:51กลับย้อนกลับไปบ้างก็คือเมื่อเลือดออกจาก
00:09:54หัวใจข้างซ้ายไม่ได้เนี่ยเลือดที่จะเข้า
00:09:56หัวใจข้างซ้ายมันก็จะเข้าไม่ได้ถูกมั้ยฮะ
00:09:58พอเลือดเข้าไม่ได้เนี่ยมันก็จะท้นย้อน
00:10:00กลับไปคำถามก็คือว่าเลือดเมันจะท้นกลับไป
00:10:03ที่ไหนคำตอบก็คือถ้าเป็นหัวใจข้างซ้าย
00:10:06เนี่ยเลือดก็จะทนกลับไปที่ปอดเพราะว่าหัว
00:10:09ใจข้างซ้ายเนี่ยรับเลือดมาจากปอดผลก็คือ
00:10:12เลือดเนี่ยก็ไปคั่งที่ปอดเยอะพอเลือดไป
00:10:14คั่งที่น้ำที่ปอดเยอะนะครับมันก็จะทำให้
00:10:16เหมือนกับตัวน้ำเนี่ยมันซึมออกมานะครับ
00:10:18แล้วก็ไปคั่งอยู่ในถุงลมเกิดภาวะที่เรียก
00:10:21ว่าน้ำท่วมปอดขึ้นทีนี้ตอนที่เราคุย
00:10:23เรื่องปอดเนี่ยเราบอกว่าตัวถุงลมมันต้อง
00:10:25บางๆถูกมั้ยครับถ้ามีน้ำเนี่ยเข้าไปแทรก
00:10:27อยู่เนี่ยมันก็จะทำให้การแลกเปลี่ยนก๊าซ
00:10:29เนี่ยทำได้แย่ลงผลก็คือผู้ป่วยเนี่ยจะ
00:10:32เกิดอาการหอบเหนื่อยได้ง่ายนะครับแล้วก็
00:10:34จะนอนร่าบไม่ได้ผู้ป่วยเนี่ยจะต้องนอน
00:10:36หมอนสูงเนี่ยคือหมอนเอามาซ้อนกัน 2-3 ใบ
00:10:39ซึ่งจำนวนหมอนที่สูงขึ้นเนี่ยอาจจะพอบอก
00:10:41ได้ด้วยว่าโรคเนี่ยมันแย่ลงนะครับก็คือ
00:10:45ถ้าอาการโรคเมันแย่ลงเนี่ยจำนวนหมอนที่
00:10:47ต้องเอามาซ้อนๆเนี่ยอาจจะต้องเพิ่มขึ้น
00:10:49เรื่อยๆหรือบางคนนะครับถ้าภาวะน้ำที่ไป
00:10:53ที่ปอดเนี่ยมันไม่ไม่มันไม่มากนะครับใน
00:10:55ช่วงแรกตอนตอนเข้านอนเนี่ยอาจจะพอนอนราบ
00:10:58ได้แต่เมื่อนอนหลับไปสักพักนึงเนี่ยหลาย
00:11:00คนบางคนจะสะดุ้งตื่นขึ้นมานะครับแล้วก็
00:11:02ต้องมานั่งหอบเหนื่อยกลางดึกคำถามก็คือ
00:11:05เพราะอะไรนะครับมันเกิดจากอะไรคำอธิบาย
00:11:08เนี่ยก็คือว่าตอนที่เราตื่นอยู่เนี่ยนะ
00:11:10ครับตอนที่เรานั่งตัวตรงเดินไปเดินมา
00:11:12เนี่ยเลือดเนี่ยมันก็จะลงไปตามแรงโน้ม
00:11:14ถ่วมได้ง่ายถูกมั้ยครับแต่ตอนที่เรานอนลง
00:11:16ไปเนี่ยเลือดเนี่ยมันจะเริ่มมากองที่ด้าน
00:11:18ล่างอก็คือทางทางฝั่งหลังของเราก็คือส่วน
00:11:22หนึ่งก็คือเข้าไปกรองอยู่ในปอดแต่ว่า
00:11:25เนื่องจากว่าหัวใจเนี่ยมันยังพอทำงานได้
00:11:27ดังนั้นเลือดเนี่ยมันก็พอจะไหลเวียนไปได้
00:11:29ก็คือมันจะเข้ามากรองช้าๆจนกระทั่งเมื่อ
00:11:32มากถึงจุดนึงเนี่ยก็จะเกิดภาวะน้ำท่วมปอด
00:11:35จนกระทั่งผู้ป่วยเนี่ยรู้สึกหอบเหนื่อย
00:11:36ขึ้นมาสุดท้ายก็ต้องตื่นขึ้นมานั่งหอบ
00:11:39เหนื่อยพอขึ้นมานั่งสักพักนึงเนี่ยอาการ
00:11:41ก็ดีขึ้นแต่พอนอนกลับไปใหม่สักพักนึงก็
00:11:43อาจจะต้องตื่นขึ้นมาอีกแล้วนี่ก็เป็นกรน
00:11:46ไกคร่าวๆนะครับของหัวใจข้างซ้ายนะครับหัว
00:11:48ใจวายข้างซ้ายโอเคคราวนี้เรามาดูกันบ้าง
00:11:51นะครับว่าถ้าหัวใจข้างขวาวเนี่ยมันจะเกิด
00:11:54อะไรขึ้น
00:11:57บ้างสำหรับุหัวใจข้างขวานะครับมันก็จะรับ
00:12:00เลือดดำที่มีออกซิเจนน้อยเ่ะมาจากส่วน
00:12:03ต่างๆของร่างกายถูกมั้ยครับเสร็จแล้วตัว
00:12:06หัวใจข้างขวาเนี่ยมันก็จะบีบเลือดเพื่อ
00:12:08ส่งต่อไปที่ปอดดังนั้นถ้าหัวใจข้างขวาวาย
00:12:11นะครับเลือดก็จะไปที่ปอดเนี่ยได้น้อยลงที
00:12:14นี้ในแงของฝั่งเลือดที่ท้นกลับไปเนี่ยมัน
00:12:16ก็จะท้นย้อนกลับไปที่ส่วนต่างๆของร่างกาย
00:12:19ส่วนต่างๆที่ว่าเนี่ยก็คือทุกอย่างเลยนะ
00:12:21ครับแขนขาตับเ่อลำไส้สมองอะไรต่างๆซึ่ง
00:12:26อาการที่เห็นได้ชัดที่สุดนะครับก็จะเป็น
00:12:27เรื่องของอาการบวมก็คือผู้ป่วยเนี่ยจะมี
00:12:30อาการบวมตามแคนขาโดยเฉพาะมันจะเห็นชัดที่
00:12:33หน้าแข้งนะครับที่ข้อเท้าหรือว่าถ้าเป็น
00:12:36มากๆก็จะมีน้ำบวมในท้องนะครับแล้วก็บางคน
00:12:39เนี่ยเวลานอนลงไปเนี่ยก็จะหรือว่านอนเอน
00:12:42ตัวลงไปเนี่ยจะเห็นเสื้อเลือดดำที่คอ
00:12:43เนี่ยมันจะออกนะครับเห็นได้ชัดหรือ
00:12:46น้ำนะครับหรือว่าเลือดมันอาจจะคั่งกลับไป
00:12:48ที่ตับได้นะครับซึ่งจะทำให้ตัวตับเนี่ย
00:12:50มันพองออกนะครับก็คือเรียกว่าตับเนี่ยมัน
00:12:52ใหญ่ขึ้นจนกระทั่งหมอเนี่ยสามารถที่จะคลำ
00:12:54นะครับเวลาหมอคลำท้องตรวจร่างกายเนี่ยก็
00:12:56จะพบว่าตับเนี่ยใหญ่ขึ้นได้โอเคนั้นก็
00:12:59เป็นทางทฤษฎีนะครับว่าหัวใจข้างซ้าย Y
00:13:01เนี่ยมันจะนำไปสู่อาการยังไงนะครับหรือ
00:13:03ว่าหัวใจข้างขวา Y เนี่ยนำไปสู่อาการอะไร
00:13:06แต่ในชีวิตจริงนะครับด้วยความที่ 2 วงจร
00:13:08เนี้ยมันก็มีการเชื่อมต่อกันอยู่ทำให้สุด
00:13:11ท้ายเนี่ยไม่ว่าเริ่มต้นเนี่ยหัวใจข้าง
00:13:13ไหนจะเสียนะครับถ้ามันเป็นมากๆนะครับแล้ว
00:13:16ก็เป็นนานๆเนี่ยสุดท้ายมันก็จะมีผลกระทบ
00:13:18กับหัวใจอีกห้องอยู่ดีโดยเฉพาะถ้าหัวใจ
00:13:21ข้างซ้ายล้มเหลวก่อนเนี่ยมันก็จะมีผล
00:13:23กระทบไปที่หัวใจข้างขวาเนี่ยได้ง่ายเอ่อ
00:13:25ตัวอย่างเช่นนะครับจะอธิบายให้ฟังนะครับ
00:13:27สมมุติถ้าหัวใจข้างซ้ายในล้มเหลวก่อนนะ
00:13:30ครับน้ำมันก็จะไปขั่งที่ปอดนานๆถูกมั้ยฮะ
00:13:33น้ำพอพอเวลาผ่านไปนานๆเข้าเนี่ยแรงดันใน
00:13:36ปอดเนี่ยมันก็จะสูงขึ้นสูงขึ้นทีนี้พอแรง
00:13:39ดันในปอดสูงขึ้นมันจะก็จะไปกระทบหัวใจ
00:13:42ข้างขวานะครับก็คือหัวใจห้องล่างด้านขวา
00:13:45ซึ่งก็ต้องทำงานหนักเพื่อที่จะบีบเลือด
00:13:47เนี่ยไปที่ปอดแล้วเมื่อนานไปถึงจุดนึงนะ
00:13:49ครับหัวใจข้างขวาก็จะทนไม่ไหวก็จะล้มเหลว
00:13:52ตามไปด้วยสุดท้ายก็คือจะมีอาการของทั้ง
00:13:54หัวใจข้างซ้ายล้มเหลวแล้วก็จะอาการของ
00:13:57ทั้งหัวใจข้างขวาเนี่ยล้มเหลวไปด้วยด้วย
00:13:59แล้วทั้งหมดนี้นะครับก็คือภาวะหัวใจวายนะ