จะรู้ได้อย่างไรว่ามีความเสี่ยงต่อโรคเมตาบอลิกซินโดรม

5 สัญญาณเตือนเมตาบอลิกซินโดรม โรคอ้วนลงพุง คนผอมก็เป็นได้ | พบหมอมหิดล

จากช่อง : Mahidol Channel มหิดล แชนแนล


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:02กลุ่มอาการโรคทางเมตาบอลิก หรือว่าโรคอ้วนลงพุง
00:00:0200:00:06พบว่าคนอายุ 15 ปีขึ้นไป เป็นกลุ่มอาการโรคนี้ประมาณสัก 30%
00:00:0600:00:08พบในหญิงมากกว่าชาย
00:00:0800:00:10แล้วก็อุบัติการณ์เพิ่มมากขึ้นตามอายุ
00:00:1000:00:15[เสียงดนตรี]
00:00:1500:00:19สาเหตุที่ทางการแพทย์เรียกกลุ่มอาการ โรคนี้ว่าโรคเมตาบอลิกซินโดรม
00:00:1900:00:24เป็นเพราะว่าอาจจะมีการเผาผลาญบางอย่าง ทางเมตาบอลิซึมที่ผิดปกติไป
00:00:2400:00:26ปกติแล้วในเซลล์ของร่างกายคนเรา
00:00:2600:00:28จะมีการเผาผลาญพลังงานเพื่อนำไปใช้
00:00:2800:00:31เป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อน การทำงานของเซลล์นั่นเอง
00:00:3100:00:33ถ้ามีความผิดปกติไป
00:00:3300:00:35เราก็เรียกว่า มีการผิดปกติทางเมตาบอลิกซึม
00:00:3500:00:38[เสียงดนตรี]
00:00:3800:00:40โรคเมตาบอลิกซินโดรม
00:00:4000:00:42สามารถนำมาสู่โรคเกี่ยวกับ โรคหัวใจและหลอดเลือด
00:00:4200:00:44หลอดเลือดสมองตีบตัน
00:00:4400:00:45ปวดข้อได้
00:00:4500:00:46นิ่วในถุงน้ำดี
00:00:4600:00:47โรคมะเร็งบางอย่าง
00:00:4700:00:49โรคเบาหวาน ความดัน ไขมัน
00:00:4900:00:51ต่อให้ผอมนะครับ ก็ยังสามารถเป็นโรคนี้ได้
00:00:5100:00:55เนื่องจากว่าในคนที่ผอมนี่ อาจจะมีการเผาผลาญพลังงาน
00:00:5500:00:57หรือน้ำตาล ไขมัน ที่ผิดปกติแล้วก็ได้
00:00:5700:00:59คนกลุ่มนี้แม้ว่าไม่อ้วน
00:00:5900:01:01แต่มีความผิดปกติในหลาย ๆ อย่าง
00:01:0100:01:03เช่น น้ำตาลเริ่มขึ้น
00:01:0300:01:04ความดันเริ่มขึ้น
00:01:0400:01:06หรือไขมันเริ่มสูงขึ้น
00:01:0600:01:08ก็ถือว่ามีความผิดปกติทางโรคนี้แล้วครับ
00:01:0800:01:09ในคนที่อ้วนนี่
00:01:0900:01:12จะมีหลาย ๆ คนนะครับ เรียกว่าเป็นคนอ้วนที่แข็งแรง
00:01:1200:01:13เราพบว่าในคนกลุ่มนี้นะครับ
00:01:1300:01:15แค่ร่างกายเขายังทนได้
00:01:1500:01:17ถ้าปล่อยทิ้งไว้อีกไม่นานนะครับ
00:01:1700:01:20โรคเบาหวาน ความดัน ไขมัน จะต้องเกิดขึ้นอย่างแน่นอนครับ
00:01:2000:01:23เพราะฉะนั้น คนอ้วนที่แข็งแรงนี่ ไม่ได้มีอยู่จริงครับ
00:01:2300:01:27เป็นแค่ภาวะเปลี่ยนถ่าย ก่อนจะมีโรคเข้ากลับมาเท่านั้นเองครับ
00:01:2700:01:29[เสียงดนตรี]
00:01:2900:01:31ในเรื่องของความอ้วนนะครับ
00:01:3100:01:33ทางการแพทย์ เราแบ่งง่าย ๆ เป็น 2 แบบครับ
00:01:3300:01:35คืออ้วนแบบผู้หญิง
00:01:3500:01:36หรืออ้วนแบบผู้ชาย
00:01:3600:01:40อ้วนแบบผู้หญิง คือจะอ้วนมากที่สะโพก ที่ก้น ที่เอว
00:01:4000:01:44มีการสะสมของไขมัน ใต้ชั้นผิวหนังที่มากเกินไป
00:01:4400:01:45ทำให้รูปร่างไม่สวย
00:01:4500:01:47มักจะก่ออันตรายที่น้อยกว่าอ้วนในผู้ชาย
00:01:4700:01:50ในขณะที่อ้วนแบบผู้ชายนี่ จะเป็นอ้วนในพุงครับ
00:01:5000:01:53เรียกว่าเป็นแบบรูปแอปเปิลนั่นเอง คือป่องตรงกลาง
00:01:5300:01:55อันแบบนี้ไม่ค่อยดีครับ
00:01:5500:01:57เพราะไขมันที่อยู่ในช่องท้องนี่ เป็นตัวไม่ดี
00:01:5700:02:00ที่หลั่งสารเคมีหรือฮอร์โมน ที่ส่งผลเสียต่อร่างกาย
00:02:0000:02:03ทำให้การคุมน้ำตาลและไขมันแย่ลงนั่นเอง
00:02:0300:02:05แต่ถ้าความแตกต่างกันของโรคอ้วน
00:02:0500:02:07กับกลุ่มอาการเมตาบอลิกซินโดรมนะครับ
00:02:0700:02:09เราสามารถแยกได้ง่าย ๆ ครับ
00:02:0900:02:13โรคอ้วนคือภาวะที่มีไขมัน หรือน้ำหนักเกินกว่าปกติ
00:02:1300:02:15เราสามารถดูได้จากดัชนีมวลกายครับ
00:02:1600:02:18ในขณะที่กลุ่มอาการเมตาบอลิกซินโดรมนั้น
00:02:1800:02:21จะต้องมีข้อต่อไปนี้ 5 ข้อครับ
00:02:2100:02:25[เสียงดนตรี]
00:02:2500:02:26ข้อแรกคือการดูรอบเอวครับ
00:02:2600:02:29ในผู้ชายครับ รอบเอวเกิน 90 ซม.
00:02:2900:02:32และในผู้หญิง รอบเอวเกิน 80 ซม. ขึ้นไป
00:02:3200:02:34ก็ต้องระวังแล้วครับ ว่าจะมีกลุ่มอาการโรคอ้วนลงพุงครับ
00:02:3400:02:37[เสียงดนตรี]
00:02:3700:02:39ข้อที่ 2 เป็นภาวะที่มีน้ำตาลในเลือด สูงเกินปกติ
00:02:3900:02:42ในคนปกตินะครับ ถ้ามางดน้ำ งดอาหาร มาเจาะเลือด
00:02:4200:02:44น้ำตาลต้องไม่เกิน 100
00:02:4400:02:47สำหรับคนที่พบว่าน้ำตาลสูงเกิน 100 นี่
00:02:4700:02:48อย่างแรกที่ต้องมาระวังคือ
00:02:4800:02:52การอดอาหารก่อนหน้ามาเจาะตรวจนี่ ถูกต้องแล้วหรือยังนะครับ
00:02:5200:02:55จะต้องงดอาหารมาอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมง
00:02:5500:02:58โดยสามารถดื่มเฉพาะน้ำเปล่าได้เท่านั้น
00:02:5800:03:00สำหรับคนที่อดอาหารมาครบแล้วนะครับ
00:03:0000:03:02และพบว่ายังสูงเกิน 100 อยู่
00:03:0200:03:05ก็แปลว่าความจริงอาจจะมี พฤติกรรมการกินอาหารที่ไม่เหมาะสม
00:03:0500:03:07ก่อนหน้านี้เป็นเวลายาวนานแล้ว
00:03:0700:03:08จนร่างกายเตือนตัวเองว่า
00:03:0800:03:11ทนไม่ไหวแล้วนะ แล้วก็น้ำตาลสูงเกินไปครับ
00:03:1100:03:14[เสียงดนตรี]
00:03:1400:03:18ข้อที่ 3 เป็นภาวะที่มี ความดันโลหิตสูงเกินกว่าปกติครับ
00:03:1800:03:22ตัวเลขตัดที่ความดันสูงกว่า 130/85 มิลลิเมตรปรอท
00:03:2200:03:23เรื่องของความดันสูงนี่นะครับ
00:03:2300:03:27เป็นอาการความเสี่ยงอย่างหนึ่ง ของการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด
00:03:2700:03:31ซึ่งเป็นผลมาจากการที่มีการควบคุม สมดุลของพลังงาน น้ำตาล
00:03:3100:03:33แล้วก็ความดันโลหิตที่ไม่ดีพอนั่นเอง
00:03:3300:03:36[เสียงดนตรี]
00:03:3600:03:39ข้อ 4 มีภาวะไขมันไตรกลีเซอไรด์ที่สูงเกินไป
00:03:3900:03:42คนทั่ว ๆ ไป จะมีระดับของ ไขมันไตรกลีเซอไรด์
00:03:4200:03:45ไม่สูงเกิน 150 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร
00:03:4500:03:47ไขมันไตรกลีเซอไรด์สูงมาก ๆ นะครับ
00:03:4700:03:49จะบ่งบอกถึงภาวะดื้อต่ออินซูลิน
00:03:4900:03:51ทำให้มีโอกาสควบคุม เรื่องของไขมันและน้ำตาล
00:03:5100:03:53ทำให้เกิดภาวะเบาหวาน
00:03:5300:03:55และก่อให้เกิดการอักเสบ ของเส้นเลือดทั่วร่างกายด้วยครับ
00:03:5600:03:59[เสียงดนตรี]
00:03:5900:04:02ข้อ 5 มีระดับไขมัน HDL
00:04:0200:04:04หรือไขมันคอเลสเตอรอลตัวดีที่ต่ำเกินไป
00:04:0400:04:07ในผู้ชาย ถ้าเกิดต่ำกว่า 50 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร
00:04:0700:04:10ในผู้หญิง ถ้าเกิดต่ำกว่า 40 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร
00:04:1000:04:13ถือว่ามีไขมันตัวดี HDL ที่ต่ำเกินไป
00:04:1300:04:16ก็จะเสี่ยงต่อการเกิดโรคทางกลุ่ม เมตาบอลิกซินโดรมเหมือนกันครับ
00:04:1600:04:18สำหรับ 5 ข้อที่กล่าวไปนะครับ
00:04:1800:04:20ใครมีตั้งแต่ 3 ข้อเป็นต้นไป
00:04:2000:04:23ถือว่ามีความเสี่ยงสูงแล้ว ต่อการเกิดโรคทางเมตาบอลิกซินโดรม
00:04:2400:04:26[เสียงดนตรี]
00:04:2600:04:28การรักษาโรคทางเมตาบอลิกซินโดรม
00:04:2800:04:30มีหลัก ๆ อยู่ 3 แบบครับ
00:04:3000:04:32คือการรักษาโดยการปรับเปลี่ยน พฤติกรรมสุขภาพ
00:04:3200:04:35คุมอาหาร ออกกําลังกาย คุมน้ำหนักนั่นเองครับ
00:04:3500:04:37ในข้อที่ 2 ในคนที่น้ำหนักตัวค่อนข้างเยอะมาก ๆ
00:04:3800:04:39หรือมีโรคร่วมค่อนข้างเยอะ
00:04:3900:04:40อาจจะเริ่มด้วยการใช้ยา
00:04:4000:04:42เป็นยาฉีดลดน้ำหนักครับ
00:04:4200:04:43ต้องใช้โดยแพทย์นะครับ
00:04:4300:04:44จะหาซื้อทั่วไปไม่ได้
00:04:4400:04:48เพราะว่ายานี้มีผลข้างเคียง ที่จำเป็นต้องดูอย่างต่อเนื่อง
00:04:4800:04:52การที่คนไข้ไปหาซื้อเองตามสถานที่ ที่ไม่ใช่สถานที่บริการทางการแพทย์
00:04:5200:04:54อาจจะต้องระมัดระวัง ผิดกฎหมายนะครับ
00:04:5400:04:55ถ้าใช้อย่างไม่ระวัง
00:04:5500:04:58อาจจะเกิดผลข้างเคียง อันไม่พึงประสงค์จากยาได้
00:04:5800:04:59อย่างที่ 3 ก็คือการผ่าตัดลดน้ำหนัก
00:04:5900:05:03ในคนที่อ้วนมาก ๆ สามารถทำการผ่าตัดรักษาได้
00:05:0300:05:05คุณหมอก็จะพิจารณารับการผ่าตัด
00:05:0500:05:06ในการรักษาคนไข้กลุ่มนี้
00:05:0600:05:09คงต้องมีการประเมินกันอีก หลาย ๆ ส่วนนะครับ
00:05:0900:05:13ว่าคนไข้มีความพร้อมแค่ไหน ในการจะรับการผ่าตัดกระเพาะ
00:05:1300:05:15แล้วที่สำคัญคือมีความจำเป็นแค่ไหน
00:05:1500:05:19ถือว่าเป็นวิธีการที่มีประสิทธิภาพสูงสุด ในการลดน้ำหนักตัว
00:05:1900:05:21แต่ข้อเสียคือ หลังผ่าตัดกระเพาะไปนี่
00:05:2100:05:25จำเป็นต้องติดตาม ดูแลเรื่องของการดูดซึมของวิตามินต่าง ๆ
00:05:2500:05:27ให้อยู่ในสมดุลที่ดีอยู่
00:05:2700:05:28ในเรื่องของการลดน้ำหนักนะครับ
00:05:2800:05:29ยังไงก็ยังแนะนำว่า
00:05:2900:05:32พื้นฐานในการคุมอาหาร ออกกำลังกาย
00:05:3200:05:33ยังคงเป็นสิ่งสำคัญที่สุดครับ
00:05:3300:05:35และหลาย ๆ คนนะครับ ก็ไม่ต้องใช้การผ่าตัด
00:05:3600:05:37ก็สามารถลดน้ำหนักได้ดีครับ
00:05:3700:05:44[เสียงดนตรี]
00:05:4400:05:47ถ้าคุณมีปัญหาสุขภาพ อย่าลืมมาพบหมอกันนะครับ