กินยาแก้เวียนหัวทุกวันเป็นเวลานาน อาจส่งผลเสียต่อสมองอย่างไร

กินยาแก้เวียนหัวพร่ำเพรื่อ เสี่ยงสมองเสื่อม | เปิดตู้ยา

จากช่อง : Mahidol Channel มหิดล แชนแนล


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:03รู้หรือไม่ กินยาแก้เวียนหัวพร่ำเพรื่อ
00:00:0300:00:05เสี่ยงสมองเสื่อม
00:00:0700:00:08เปิดตู้ยา
00:00:1100:00:14ตอน กินยาแก้เวียนหัวพร่ำเพรื่อ
00:00:1400:00:16- เสี่ยง... - เสี่ยงอะไรนะ
00:00:1600:00:18อ๋อ...เสี่ยงสมองเสื่อม
00:00:2000:00:24สวัสดีครับคุณป้า เชิญครับ นั่งก่อน นั่งก่อน
00:00:2400:00:26เอ้า หมอก็ลุกสิจ๊ะ
00:00:2600:00:27ลุกทำไมล่ะครับ
00:00:2700:00:29ก็หมอบอกให้ป้านั่งก่อน
00:00:2900:00:31หมอไม่ลุก ป้าจะนั่งก่อนได้ยังไงล่ะ
00:00:3100:00:32แฮ่
00:00:3300:00:35ไม่ใช่ หมายถึงเชิญนั่งครับ
00:00:3600:00:37แล้ววันนี้เป็นอะไรมาล่ะป้า
00:00:3800:00:39ก็...
00:00:3900:00:41ปวดหัวตัวร้อน ไม่ได้พักไม่ได้ผ่อน
00:00:4100:00:42กระส่ายกระสับ ตับพิการ อาหารไม่ย่อย
00:00:4200:00:45ลิ้นกร่อย กินข้าวไม่อร่อย ไม่รู้รส มีกรดในลำไส้
00:00:4500:00:48เวลาหายใจเหม็น ๆ เช้าเย็นปวดหัว วิงเวียนศีรษะ
00:00:4900:00:51โอ้โห…หมดนี่เลยหรือป้า
00:00:5100:00:52หยอก ๆ
00:00:5200:00:54ป้าแค่มีอาการเวียนหัว
00:00:5400:00:56บ้าบอ...เออ
00:00:5600:00:58แล้วยาแก้เวียนหัวล่ะครับ ได้กินไหม
00:00:5800:00:59กินสิจ๊ะ
00:00:5900:01:02หมอบอกให้ป้ากินเวลามีอาการ
00:01:0200:01:05ป้ามีอาการเวียนหัว เช้า-กลางวัน-เย็น
00:01:0500:01:09ป้าก็กินเช้า-กลางวัน-เย็น ทุกวันเลยจ้ะ
00:01:1100:01:12หา..!?
00:01:1200:01:14- หา..!?
00:01:1400:01:15หา..!?
00:01:1700:01:20ก่อนที่เราจะไปพูดถึงรายละเอียดของยาครับ
00:01:2000:01:22ผมอยากเล่าให้พวกเราฟังนิดนึงว่า
00:01:2200:01:27ปกติคำว่าเวียนหัว คำว่ามึนหัว เหมือนกันไหมอาจารย์แพร์
00:01:2800:01:31อืม เวียนหัวกับมึนหัว
00:01:3100:01:33ไม่น่าจะเหมือนกันนะคะอาจารย์บอล
00:01:3300:01:36เวลามึนหัวหรือเวียนหัวนี่ครับ
00:01:3600:01:41สิ่งที่เกิดขึ้นนี่ จะเป็นความรู้สึกของ คนที่เกิดอาการ แล้วเล่าให้เราฟัง
00:01:4100:01:43มึนหัว ก็แค่มึน ๆ เนอะ
00:01:4300:01:46อา...แต่เวียนหัว...
00:01:4600:01:49เมื่อไรก็ตาม เราใช้คำว่าเวียนหัวหรือเวียนศีรษะ
00:01:4900:01:53แปลว่าคนกลุ่มนี้หรืออาการของโรคนี้
00:01:5300:01:58มักจะมีอาการหมุน…จะหมุนติ้ว ๆ แนวนอน
00:01:5800:02:00จะหมุนติ้ว ๆ แนวตั้ง
00:02:0000:02:03หรือบางทีเห็นบ้านกลับหัว อาจารย์แพร์เคยเป็นไหม
00:02:0300:02:05อ๋อ ใช่ ๆ ค่ะ
00:02:0500:02:08เวลาที่แบบ…เครียดมาก ๆ ก็เป็นได้เหมือนกันใช่ไหมคะ
00:02:0800:02:10อา...ใช่นะครับ
00:02:1000:02:15เพราะฉะนั้นครับ สิ่งที่เรากำลังจะบอกว่า ยาแก้เวียนหัวเอามาใช้เมื่อไร
00:02:1500:02:21เราจะใช้ในกรณีที่มีอาการเวียนหัว เกิดขึ้นเป็นหลักนะครับ
00:02:2100:02:23ไม่ใช่อาการมึนหัว
00:02:2300:02:27เพราะยากลุ่มนี้ เวลาเรารับประทานเข้าไปแล้วนี่
00:02:2700:02:32มันจะมีอาการข้างเคียง คือ ทำให้เราง่วงนอน แล้วก็มึนหัว
00:02:3200:02:35มึนเจอมึน ยิ่งมึนเลยครับ
00:02:3600:02:39พอเรารู้จักยาแก้เวียนหัวแล้วนะครับ ว่าใช้ยังไง
00:02:3900:02:42เรามาดูกันครับว่ายาแก้เวียนหัวมีกี่ประเภท
00:02:4300:02:46หลัก ๆ เลยค่ะ ยาแก้เวียนหัวมี 2 ประเภทค่ะ
00:02:4600:02:48ประเภทแรกก็คือ แก้อาการค่ะ
00:02:4800:02:50เป็นปุ๊บนะคะ หยิบมาใช้ปั๊บ
00:02:5000:02:55อันนี้ค่ะ น่าจะสามารถเจอ แล้วก็พบเห็นกันได้เป็นส่วนใหญ่ค่ะ
00:02:5500:02:58เรียกยาตัวนี้ว่า Dimenhydrinate ค่ะ
00:02:5800:03:01ส่วนใหญ่จะเป็นยาเม็ดเล็ก ๆ นะคะ
00:03:0100:03:03หาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่ว ๆ ไปค่ะ
00:03:0300:03:07แต่เวลารับประทานนะคะ มันแก้เวียนหัวได้ก็จริงค่ะ
00:03:0700:03:10แต่ก็ทำให้เกิดผลข้างเคียงหลาย ๆ อย่าง เหมือนกันค่ะ
00:03:1000:03:14เมื่อกี้อาจารย์แพร์เล่าให้เราฟังถึง เรื่องของยาที่ใช้รักษา
00:03:1400:03:17หรือบรรเทาอาการเวียนหัวเฉียบพลันแล้วนะครับ
00:03:1700:03:21มันมียาอีกกลุ่มหนึ่งครับ คือ ยาที่เราใช้สำหรับป้องกันอาการเวียนหัว
00:03:2100:03:23กรณีแบบนี้นี่ หมายความว่า
00:03:2300:03:26ผู้ป่วยอาจจะเกิดอาการเวียนหัวทุกวัน หรือเกิดบ่อย ๆ
00:03:2600:03:29หรือบางทีเกิดไม่บ่อย แต่รุนแรงครับ
00:03:2900:03:33คุณหมอก็เลยเลือกยากลุ่มนี้ให้ ซึ่งยากลุ่มป้องกันอาการนี่
00:03:3300:03:37เราจำเป็นต้องรับประทานทุกวันติดต่อกัน
00:03:3700:03:39จะไม่เหมือนกับยาที่เราใช้บรรเทาอาการนะครับ
00:03:4000:03:43ยาที่เราใช้บรรเทาอาการนี่ รับประทานสั้น ๆ
00:03:4300:03:47อาจจะสักวันสองวัน หรืออย่างมากที่สุด ประมาณ 1 หรือ 2 สัปดาห์
00:03:4700:03:48ก็ควรจะต้องหยุดยาแล้ว
00:03:4800:03:51เพราะอาการน่าจะต้องหายไปแล้วนะครับ
00:03:5200:03:54เมื่อกี้อาจารย์แพร์เกริ่นไว้ครับว่า
00:03:5400:03:59ยาที่เราใช้ในการรักษาอาการเวียนหัว หรือตัว Dimenhydrinate
00:03:5900:04:02หรือยาเม็ดกลม ๆ สีเหลือง ที่มักจะเจอกันนี่ครับ
00:04:0200:04:06ยาแก้เวียนหัวตรงนี้นี่ มีอันตรายอะไรบ้างครับอาจารย์แพร์
00:04:0600:04:09ผลข้างเคียงที่เราสังเกตเห็นได้ทันทีเลย
00:04:0900:04:12ก็จะมีลักษณะของอาการที่มึนหัวค่ะ
00:04:1200:04:15ก๊ง ๆ งง ๆ นะคะ อันนี้ก็เป็นอันแรกเนอะ
00:04:1500:04:18อันที่ 2 ก็คือ จะทำให้รู้สึกว่าง่วงนอนมากกว่าปกติค่ะ
00:04:1800:04:21ทำให้เรารู้สึกว่าเราไม่สดชื่นนะคะ
00:04:2100:04:26แล้วก็อันที่ 3 ที่มักจะเจอได้ร่วมด้วย ก็คือพวกปากแห้ง คอแห้งค่ะ
00:04:2600:04:28บางคนอาจจะมีใจสั่นร่วมด้วยได้ค่ะ
00:04:2800:04:33อันนี้เป็นผลข้างเคียงระยะสั้น ซึ่งแปลว่า แค่เม็ดเดียวก็เกิดได้นะครับ
00:04:3300:04:39แต่ถ้าเกิดว่าเรารับประทานยาตัวนี้ หรือตัว Dimenhydrinate เป็นเวลานาน
00:04:3900:04:42คำว่านานในที่นี้ก็คือ ติดต่อกันทุกวัน
00:04:4200:04:45อาจจะเป็นหลักเดือนขึ้นไปนะครับ
00:04:4500:04:48สิ่งที่อาจจะทำให้ท่านมีปัญหาขึ้นได้
00:04:4800:04:50โดยเฉพาะในผู้สูงอายุครับ
00:04:5000:04:54ก็คือ อันดับแรกเลยครับ จะทำให้ความดันในลูกตาเพิ่มขึ้น
00:04:5400:05:00เพราะฉะนั้น บางทีจะมีอาการตาเบลอ ๆ มองภาพไม่ชัดเกิดขึ้นนะครับ
00:05:0000:05:02อันที่ 2 ครับ นอกจากตาเบลอแล้ว
00:05:0200:05:04ก็คือเป็นเรื่องของความจำครับ
00:05:0400:05:07เวลาที่รับประทานยาติดต่อกันนาน ๆ
00:05:0700:05:13ก็อาจจะทำให้เรามีการหลงลืม หรือบางทีหาของต่าง ๆ ไม่เจอนะครับ
00:05:1300:05:18อันนี้ก็จะเป็นอาการข้างเคียงอันที่ 2 ซึ่งถ้าเกิดว่าเราใช้ติดต่อกันไปเรื่อย ๆ
00:05:1900:05:22หรือในผู้สูงอายุ ที่อายุเยอะขึ้นไปเรื่อย ๆ นี่ครับ
00:05:2200:05:26ก็อาจจะทำให้เกิดภาวะสมองเสื่อม แบบชั่วคราวขึ้นได้
00:05:2700:05:30สำหรับกลไกของยาที่ทำให้เกิดสมองเสื่อมนะครับ
00:05:3000:05:33ผมขออนุญาตอธิบายง่าย ๆ ก่อน เริ่มต้นครับ สมมุติว่า
00:05:3300:05:36วิธีทำงานของสมองเรานะครับ ในสมองของเรานี่
00:05:3600:05:39เราจะมีปลั๊กไฟอยู่หลายตำแหน่งเลยครับ เช่น
00:05:3900:05:41ปลั๊กไฟของระบบความจำ
00:05:4100:05:43เวลาที่เราจะต้องการความจำครับ
00:05:4300:05:46เราก็ต้องมีปลั๊กไฟหรือปลั๊กตัวผู้
00:05:4600:05:49ที่จะไปเสียบกับเต้ารับ ที่เกี่ยวข้องกับความจำเท่านั้น
00:05:5000:05:52มันก็เลยทำให้เราเกิดความจำขึ้นครับ
00:05:5200:05:54แต่พอเรามียาเข้าไปครับ
00:05:5400:06:01ยานี่เป็นตัวที่ชอบไปปิดการทำงานของ เต้ารับที่เกี่ยวข้องกับความจำ
00:06:0100:06:03ปลั๊กไฟเราก็เสียบไม่เข้า
00:06:0300:06:06พอเสียบไม่เข้า ความจำก็เลยไม่เกิด
00:06:0600:06:09หรืออาจจะเกิดความจำที่แย่ลงนั่นเองครับ
00:06:0900:06:15จะเห็นได้ว่า ยาแก้เวียนหัวนี่ ก็สามารถทำให้เกิดสมองเสื่อมเกิดขึ้นได้นะคะ
00:06:1500:06:19ทั้งนี้ทั้งนั้นแล้ว จำเป็นจะต้องอาศัยปัจจัยอย่างอื่นด้วยนะคะ
00:06:1900:06:21เช่น ปัจจัยเกี่ยวกับตัวคนไข้เองค่ะ
00:06:2100:06:26ถ้าคนไข้เองนี่ มีประเด็นเรื่องของ ความผิดปกติทางสมองอยู่เดิม
00:06:2600:06:30หรือรับประทานยาตัวอื่น ที่อาจจะทำให้เกิดผลข้างเคียงแบบเดียวกัน
00:06:3000:06:35สิ่งเหล่านี้ค่ะ ก็มีแนวโน้มที่จะทำให้เกิด สมองเสื่อมได้ง่าย แล้วก็เร็วขึ้นไปอีกค่ะ
00:06:3700:06:43อันที่ 3 ครับที่อาจจะเกิดได้ในผู้สูงอายุ กรณีที่รับประทานยาติดต่อกันเป็นเวลานาน
00:06:4300:06:47ก็คือ อาการที่เราเรียกว่า ดื้อยา
00:06:4700:06:51ดื้อยาก็คือ บางทีกินเข้าไปแล้ว ไม่หายเวียนหัว
00:06:5200:06:53ทำไงดีล่ะ
00:06:5300:06:56ก็ต้องรับประทานยาเยอะขึ้น เยอะขึ้นไปเรื่อย ๆ
00:06:5600:06:59เพื่อต้องการฤทธิ์ในการบรรเทาอาการเวียนหัว
00:06:5900:07:02มันก็จะทำให้เราไม่สามารถหยุดใช้ยาได้นั่นเอง
00:07:0400:07:06ในยาป้องกันล่ะอาจารย์แพร์
00:07:0600:07:09มียาตัวไหนไหมครับ ที่เราใช้ในการป้องกันอาการเวียนหัว
00:07:0900:07:14แล้วมีอาการข้างเคียงหรืออาการไม่พึงประสงค์ คล้าย ๆ กับตัว Dimenhydrinate
00:07:1400:07:21ในที่นี้นะคะ ขออนุญาตมุ่งเน้นไปส่วนของ ผลข้างเคียงที่จะทำให้สมองเสื่อมแล้วกันค่ะ
00:07:2100:07:22ในส่วนของยาป้องกันนี่
00:07:2200:07:26ยกตัวอย่างนะคะ ก็คือตัวชื่อ Cinnarizine ค่ะ
00:07:2600:07:28อีกตัวหนึ่งก็คือ Flunarizine ค่ะ
00:07:2900:07:33สองตัวนี้เป็นยาที่สามารถ ป้องกันการเกิดอาการเวียนหัว
00:07:3300:07:36จะใช้ในกลุ่มคนไข้ที่เขาเวียนหัวบ่อย ๆ เนอะ
00:07:3600:07:38เราก็จะเลือกใช้ยาป้องกัน
00:07:3800:07:41แต่ถ้าใช้ติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน ๆ
00:07:4100:07:44อาจจะทำให้เกิดสมองเสื่อมได้เหมือนกันค่ะ
00:07:4400:07:48กลุ่มของผู้ป่วยที่รับประทานยากลุ่มนี้ เป็นเวลานานนี่ครับ
00:07:4800:07:52ผมอยากเตือนให้พวกเราลองนึกตามนิดนึงว่า
00:07:5200:07:58ถ้ายาที่เราใช้เป็นยาที่ใช้สำหรับ รักษาอาการเวียนหัวเท่านั้น
00:07:5800:08:02การที่เราต้องรับประทานยาทุกวัน ติดต่อกันเป็นเวลานาน
00:08:0200:08:06แปลว่าเราอาจจะมีความผิดปกติบางอย่าง ในร่างกายนะครับ
00:08:0700:08:09ไม่ว่าจะเป็นในหูชั้นใน
00:08:0900:08:12หรือในระบบประสาทส่วนกลาง หรือในหัวเรานั่นเอง
00:08:1200:08:19เพราะฉะนั้นครับ ถ้าท่านจำเป็นต้อง รับประทานยาแก้เวียนหัวติดต่อกันนาน ๆ
00:08:1900:08:20หรือบ่อย ๆ หรือทุกวัน
00:08:2000:08:22ต้องไปพบแพทย์หน่อยแล้วนะครับ
00:08:2300:08:27เพราะต้องการที่จะหาสาเหตุของอาการเวียนหัว ว่าเกิดจากอะไร
00:08:2700:08:30เราจะได้รักษาที่สาเหตุได้
00:08:3000:08:33อยากจะให้ปรึกษาคุณหมอ ปรึกษาแพทย์นะคะว่า
00:08:3300:08:36ยาตัวไหนที่จริง ๆ เหมาะกับเขามากที่สุด
00:08:3600:08:39แล้วถ้าใช้ต่อไปนี่ สามารถป้องกัน
00:08:3900:08:44แถมยังไม่ต้องได้ของแถมในส่วนที่ ทำให้เกิดสมองเสื่อมด้วยค่ะอาจารย์บอล
00:08:4400:08:45ใช่เลยครับ
00:08:4500:08:53[เสียงดนตรี]
00:08:5300:08:53อย่าลืม !
00:08:5400:08:58เปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ยาแบบผิด ๆ ก่อนเปิดตู้ยา
00:09:0000:09:01เปิดตู้ยา
00:09:0100:09:04ความรู้ทำให้ทุกอย่างเป็นไปได้
00:09:0400:09:05มหาวิทยาลัยมหิดล
00:09:0500:09:07ปัญญาของแผ่นดิน