การรักษาโรคลมหลับทำอย่างไรบ้าง

โรคลมหลับ โรคร้าย...คล้ายผีอำ | พบหมอมหิดล [by Mahidol Channel]

จากช่อง : Mahidol Channel มหิดล แชนแนล


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:04[เสียงดนตรี]
00:00:0400:00:06นอน ๆ อยู่อย่างนี้แล้วลุกไม่ขึ้นเอง
00:00:0600:00:11เหมือนกับว่าเราตื่น ลืมตาปกติ แต่เราลุกไม่ขึ้น เหมือนกล้ามเนื้อมันอ่อนแรง
00:00:1100:00:17เคยถามปู่ย่าว่า หนูเป็นอย่างนี้ มันเป็นอะไรหรือเปล่า
00:00:1700:00:20ปู่เขาบอกว่าไม่มีอะไรหรอก แค่ผีอำอะไรอย่างนี้ค่ะ
00:00:2000:00:26[เสียงดนตรี]
00:00:2600:00:29อาการผีอำ มันเกิดขึ้นเนื่องจากว่า เวลาคนไข้ตื่นแล้ว
00:00:2900:00:31สมองบางส่วนมันยังไม่ตื่นเต็มที่
00:00:3100:00:34ส่วนที่ควบคุมเกี่ยวกับกล้ามเนื้อ มันยังไม่ถูกกระตุ้น
00:00:3400:00:37ก็จะมีช่วงเวลาที่คนไข้ตื่น แต่ขยับแขนขาไม่ได้
00:00:3700:00:39พอเป็นไปนาน ๆ หลาย ๆ ครั้ง
00:00:3900:00:43คนไข้ก็มักจะกลัวว่าจะเกิดเรื่องร้ายแรง เกิดขึ้นหรือเปล่า
00:00:4300:00:46ที่คล้าย ๆ ผีอำ อาจจะเป็นอาการของโรคลมหลับก็ได้
00:00:4600:00:51โรคลมหลับ จริง ๆ แล้วเป็นความผิดปกติ ซึ่งเกิดจากการควบคุมการหลับตื่น
00:00:5100:00:54เซลล์กลุ่มหนึ่งมันไม่สามารถ แยกกระบวนการหลับตื่น
00:00:5400:00:55ออกจากกันได้เด็ดขาด
00:00:5500:00:59เวลาที่เราหลับ ก็มีเซลล์กลุ่มหนึ่ง ที่เกี่ยวกับการตื่นแทรกเข้ามา
00:00:5900:01:02ในขณะนี้ ถ้าเราตื่น กระบวนการหลับมันก็แทรกเข้ามา
00:01:0200:01:04คือเราจะตื่น ก็อาจจะหลับใน
00:01:0400:01:07ซึ่งหลับในต้องเป็นส่วนที่เกิดจากหลับใช่ไหม ก็แทรกเข้ามา
00:01:0700:01:08เกิดขึ้นทั้ง ๆ ที่เรากำลังตื่นอยู่
00:01:0800:01:10ในขณะเดียวกัน เวลาเราจะนอน
00:01:1000:01:12ปกติเราก็จะนอนรวดเดียวใช่ไหมครับ
00:01:1200:01:14ปรากฏว่าในคนกลุ่มนี้ มันก็จะ
00:01:1400:01:18ถึงแม้เขาจะง่วง เขาก็นอนกลางคืน ก็หลับ ๆ ตื่น ๆ เหมือนกัน
00:01:1800:01:20มันก็เลยเป็นความผิดปกติเกิดขึ้น
00:01:2000:01:25บางครั้งเราหลับแบบยืนหลับก็มี
00:01:2500:01:28นั่งหลับแบบไม่รู้ตัวก็มี มันจะหลับเองอัตโนมัติค่ะ
00:01:2800:01:31ไม่มีแบบเหมือนเราง่วงอะไรนะ
00:01:3100:01:33แต่ว่าอยู่ ๆ มันก็หลับไปเอง
00:01:3300:01:40แล้วก็นอน ๆ อยู่ แล้วเราได้ยินเสียงน้ำ เสียงไฟมันติด ๆ ดับ ๆ อะไรอย่างนี้
00:01:4000:01:42แล้วเรารู้สึกว่าเราจะต้องไปปิด
00:01:4200:01:43เรายังนอนอยู่
00:01:4300:01:46แต่ว่าเหมือนจิตเราไปปิดแล้ว
00:01:4600:01:51[เสียงดนตรี]
00:01:5100:01:54คนที่จะสงสัยเป็นโรคลมหลับ คือ อาการจะเกิดขึ้นตลอดเวลา
00:01:5400:01:56เกิดขึ้นบ่อย เกิดขึ้นถี่
00:01:5600:01:58คนทั่ว ๆ ไป ส่วนใหญ่จะเป็นนาน ๆ ครั้ง
00:01:5800:02:03อาการง่วง เช่น ง่วงหลังกินข้าวนี่ มันเป็นเรื่องปกติที่เราพบได้ในบางคน
00:02:0400:02:06แต่ในคนกลุ่มนี้ เกิดขึ้นตลอดเวลา เช่น
00:02:0600:02:09นั่งดูทีวี เขียนหนังสือ คุยกัน
00:02:0900:02:12ในสถานการณ์นี้ ปกติเราจะไม่ง่วงถูกไหมครับ
00:02:1200:02:15คือถ้าเกิดเราสามารถ คงความสามารถในการตื่นได้
00:02:1500:02:18คือในคนกลุ่มนี้ กำลังคุย ๆ อยู่ เขาก็ง่วง เกิดความง่วงจนทนไม่ได้เลย
00:02:1800:02:19จำเป็นต้องหลับ
00:02:1900:02:22อันนี้แสดงว่าผิดปกติแน่แล้ว
00:02:2200:02:23แล้วจะเกิดอยู่เป็นประจำ
00:02:2400:02:27เป็นประจำอาจจะเป็นทุกวัน เป็นสัปดาห์หนึ่ง 2-3 ครั้งอะไรอย่างนี้
00:02:2700:02:29อันนี้ก็ให้น่าสงสัยไว้ครับ
00:02:2900:02:30(หมอ) เป็นอะไรถึงมาโรงพยาบาลครับ
00:02:3000:02:32(คนไข้) รู้สึกว่าตัวเองเหมือนจะหลับตลอดค่ะ
00:02:3200:02:37เดินทางไปไหน หรือว่าเรายืนเฉย ๆ เราก็หลับไปเอง
00:02:3700:02:40แล้วมันมีภาพหลอนเวลานอนค่ะ
00:02:4000:02:43เหมือนความคิดเรามันทำกิจกรรม แต่เรายังนอนอยู่
00:02:4300:02:44แล้วมันไม่ยอมตื่น
00:02:4400:02:47อาการที่สำคัญที่ทำให้คนมาโรงพยาบาล ก็คือ
00:02:4700:02:51จริง ๆ อาการง่วง ง่วงมากผิดปกติในช่วงระยะเวลากลางวัน
00:02:5100:02:52อันนี้ที่เป็นปัญหา
00:02:5200:02:54การนอนหลับนี้มันแทรกเข้ามาในช่วงตื่น
00:02:5400:02:55มันก็จะแทรกเข้ามาทันทีเลย
00:02:5500:02:58อีกอันหนึ่งก็คือ การมีภาวะเหมือนเป็นภาพหลอน
00:02:5800:03:00ในช่วงระยะเวลาหลับหรือตื่น
00:03:0000:03:03หรือบางคนก็มีลักษณะที่ ภาษาไทยเราเรียกว่า ผีอำ
00:03:0300:03:05ก็คือ ตื่นขึ้นมาแล้ว
00:03:0500:03:07แล้วฉันยังขยับตัวไม่ได้อยู่ช่วงสักพักหนึ่ง
00:03:0800:03:09แล้วก็ถึงเริ่มทำอะไรได้
00:03:0900:03:12อันนี้จะเป็นอาการที่รบกวนคนไข้มาก
00:03:1200:03:17อาการอื่นที่อาจจะพบร่วมด้วย เวลาคนไข้เขาเกิดอาการดีใจ
00:03:1700:03:18ส่วนใหญ่ก็จะเป็นอาการหัวเราะ
00:03:1800:03:21คนไข้บางคนอาจจะบ่นได้ว่า เขารู้สึกอ่อนแรง
00:03:2100:03:24ยืน ๆ อยู่ ขาทรุดลง เอ๊ะ ทำไมขาอ่อนแรง ทำอะไรไม่ได้
00:03:2400:03:26(หมอ) เนื่องจากว่าเราสงสัยโรคลมหลับ
00:03:2700:03:32อันดับแรก ผมก็จะส่งคุณแนน ไปรับการตรวจการนอนหลับก่อน
00:03:3200:03:34ซึ่งจะเป็นลักษณะ การตรวจการนอนหลับพิเศษ
00:03:3400:03:37ซึ่งจะมีการตรวจการนอนหลับ ในช่วงเวลากลางคืน
00:03:3700:03:40เสร็จแล้วตามด้วยการตรวจการนอนหลับ ในเวลากลางวันต่อเนื่องกันไปเลย
00:03:4000:03:45การวินิจฉัยส่วนใหญ่ เราก็มักจะสอบถาม ซักประวัติรูปแบบการนอนหลับของคนไข้
00:03:4500:03:48ว่าปกติเขาหลับตื่นกันกี่ชั่วโมงอะไรอย่างนี้
00:03:4800:03:50เพื่อเราจะได้ทราบรูปแบบการนอนหลับของเขา
00:03:5000:03:53เราก็มักจะส่งคนไข้ไปทำการตรวจ การนอนหลับกลางคืน
00:03:5300:03:55ในขณะเดียวกันก็ทำการตรวจการนอนหลับกลางวัน
00:03:5500:03:59ซึ่งเป็นการตรวจเฉพาะสำหรับโรคนี้ โดยเฉพาะ ต่อเนื่องกันเป็นเวลา 1 วันเต็ม
00:03:5900:04:02แล้วก็เอาข้อมูลนี้มาประมวลผล
00:04:0200:04:03ว่าเข้ากับโรคไหน
00:04:0300:04:06(หมอ) ของคุณมีปัญหาเรื่องของนอน ง่วงเวลากลางวัน
00:04:0600:04:09แล้วก็ร่วมกับอาการจริง ๆ ตอนกลางคืนนี่ ก็นอนหลับได้ไม่ค่อยดีนัก
00:04:0900:04:12หลับ ๆ ตื่น ๆ ตลอด ตื่นเช้ามาก็ยังง่วงอยู่
00:04:1300:04:16อันนี้ก็น่าสงสัยว่าอาจจะเป็นโรคนี้ได้
00:04:1600:04:18ที่ภาษาอังกฤษเราเรียกว่า Narcolepsy
00:04:1800:04:22หรือภาษาไทยที่ส่วนใหญ่ แพทย์ชอบเรียกกันว่า ลมหลับ
00:04:2200:04:24การรักษาก็แบ่งเป็น 2 ส่วนง่าย ๆ
00:04:2400:04:26อันที่หนึ่งก็คือ สุขภาพการนอนหลับ
00:04:2600:04:28เป็นการปฏิบัติตัวเพื่อลดการง่วง
00:04:2800:04:31อันนี้ก็ต้องทำอยู่แล้วที่เราเรียกว่า Sleep Hygiene
00:04:3100:04:34กับอันดับสองก็คือ ให้ยาต้านการนอนหลับ ทำให้คนไข้ง่วงลดลง
00:04:3400:04:36ซึ่งเราก็ให้ส่วนใหญ่เป็นรูปแบบยากิน
00:04:3600:04:39ในขณะเดียวกัน ถ้าคนไข้มีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น
00:04:3900:04:44มีอาการอ่อนแรงที่เกิดขึ้น ในขณะที่มีอาการดีใจหรือหัวเราะ
00:04:4400:04:47เราก็อาจจะให้ยาพิเศษบางอย่าง ซึ่งอาจจะเป็นกลุ่มยา
00:04:4700:04:49เขาเรียก ยาต้านซึมเศร้าบางตัว
00:04:4900:04:51ซึ่งมีฤทธิ์ทำให้อาการนี้ลดลงได้
00:04:5100:04:55แต่ยาโดยเฉพาะที่ไปออกฤทธิ์ โดยตรงกับศูนย์ที่มีความผิดปกตินั้น
00:04:5500:04:58ปัจจุบันไม่มี ส่วนใหญ่ก็เป็นการรักษาตามอาการ
00:05:0000:05:05[เสียงดนตรี]
00:05:0500:05:07ตัวโรคเองไม่ได้ทำให้เกิดอันตรายถึงชีวิต
00:05:0700:05:09แต่มักจะทำให้เกิดความสูญเสียมากกว่า
00:05:0900:05:13เนื่องจากว่าการหลับมันเกิดขึ้นตลอดเวลา ที่เราต้องทำงาน
00:05:1300:05:16ก็จะทำให้อาจจะมีอุบัติเหตุเกี่ยวกับ เรื่องของการใช้รถยนต์
00:05:1700:05:19อุบัติเหตุเกี่ยวกับการใช้เครื่องจักรต่าง ๆ
00:05:1900:05:22คนไข้ที่ได้รับการวินิจฉัยโรคลมหลับ
00:05:2200:05:23ควรที่จะหลีกเลี่ยงการขับรถ
00:05:2300:05:26เนื่องจากว่าการขับรถ เป็นกิจกรรมที่เกิดขึ้นต่อเนื่องยาวนาน
00:05:2600:05:29ทำให้คนไข้มีโอกาสจะเกิดหลับในได้ง่าย
00:05:2900:05:33ส่วนใหญ่ถ้าในรายที่เป็นมาก เราก็มักแนะนำว่าให้หยุดการขับรถไปเลย
00:05:3300:05:34แม้ว่าจะได้รับการรักษาแล้ว
00:05:3400:05:37เพราะว่าอาการง่วงนั้น ยังเป็นมากอยู่
00:05:3700:05:39สำหรับคนที่มีความง่วงผิดปกติ
00:05:3900:05:42ระยะเวลากลางวัน คิดว่าพักผ่อนเพียงพอแล้ว อาการยังเป็นอยู่
00:05:4200:05:46ยังง่วงผิดปกติมากอยู่ ผมว่า ทุกรายควรได้รับการปรึกษาจากแพทย์
00:05:4600:05:54[เสียงดนตรี]
00:05:5400:05:57ถ้าคุณมีปัญหาสุขภาพ อย่าลืมมาพบหมอนะครับ