- คำถาม:
- การรักษาแอมโมเนียที่สัมผัสเข้าร่างกายทำอย่างไร และมีผลระยะยาวอย่างไรบ้าง?
- คำตอบ:
- การรักษาเบื้องต้นคือล้างแอมโมเนียออกให้หมดด้วยน้ำ ทั้งตามผิวหนัง ตา หรือปาก ถ้ามีอาการเสียงแหบหรือหายใจลำบาก ต้องรีบใส่ท่อช่วยหายใจทันที เพราะกล่องเสียงอาจบวมจนปิดได้ ระยะยาวอาจเกิดโรคเรื้อรัง เช่น โรคหลอดลมตีบจากปฏิกิริยา (Reactive Airway Syndrome), หลอดลมโป่งพอง (Bronchiectasis) หรือพังผืดในปอด ซึ่งอาจทำให้หายใจลำบากตลอดชีวิต
วิเคราะห์ กรณีระเบิดที่โรงงานน้ำแข็ง ชลบุรี แอมโมเนียรั่ว อันตรายแค่ไหน ป้องกันอย่างไร
จากช่อง:Doctor Tany
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:07:59เราถ้ามาถึงหมอเนี่ยสิ่งที่เราจะทำก็คือ
00:08:02รีบกำจัดพวกแอมโมเนียที่ติดอยู่กับตัวออก
00:08:05ให้หมดเลยนะครับเข้าตาล้างตาเข้าปากให้
00:08:08บ้วนปากออกมาถ้ามันติดเสื้อก็ล้างล้าง
00:08:11แล้วเอาเสื้อออกตัดออกให้หมดทุกอย่างพอ
00:08:13เรียบร้อยแล้วเราก็จะประเมินว่ามันมีภาวะ
00:08:17อย่างที่ผมบอกหรือเปล่าคือไอ้ตัวกล่อง
00:08:19เสียงตเนี้ยมันบวมจนปิดหรือเปล่าคือถ้ามี
00:08:22เสียงแหบเมื่อไหร่แล้วมีเสียงแหบโดยเฉพาะ
00:08:25เริ่มแหบมากแหบมากขึ้นเรื่อยๆรู้สึกแน่น
00:08:27คอเริ่มกลืนไม่ได้นะครับอันเนี้ยเราอาจจะ
00:08:30ต้องรีบใส่ท่อช่ยหายใจทันทีเพราะมฉะนั้น
00:08:33ถ้าคุณรอไว้สักพักนึงนะครับมันบวมจนปิด
00:08:36สนิทแล้วไปรีบใส่ท่อชั่วยหายใจตอนนั้นอาจ
00:08:38จะไม่ทันแล้วนะครับงั้นบางคนเนี่ยจะเห็น
00:08:42ว่าเวลาไปหาหมอแล้วหมอเสงสัยว่าไอ้เสียง
00:08:46เราแหบแล้วเนี่ยจากพิษเจ้าแอมโมเนียตัว
00:08:49นี้เนี่ยแล้วเขาจะให้ใส่ท่อช่วยใจเราจะ
00:08:51ไม่ยอมลูกเดียวเลยแต่ไม่ได้ครับกรณีนี้
00:08:53มันถึงชีวิตนะฮะแล้วบางครั้งถ้ามันรอจน
00:08:56กระทั่งสุดๆแล้วคุณไปใส่ตอนนั้นนะบางทีที
00:08:59ไม่ทันที่ผมกลัวอย่างนึงคือไม่ใช่ตายไป
00:09:02เลยอ่ะมันทำให้สมองขาดออกซิเจนแล้วเวลา
00:09:05คุณฟื้นขึ้นมาอีกทีนึงเนี่ยร่างกายคุณจะ
00:09:07ไม่เหมือนเดิมสมองคุณก็ไม่เหมือนเดิมการ
00:09:09ขยับเขยื้อนของร่างกายก็จะไม่ได้กลับมา
00:09:11ดังเดิมแล้วพวกนี้มันแก้ไม่ได้ด้วยนะครับ
00:09:13ดังนั้นถ้าคุณหมอเาแนะนำว่าจะต้องใส่ท่อ
00:09:16ชั่วหใจใส่ไปเถอะครับนะรีบใส่เลยนะส่วนคน
00:09:20ไหนที่มันไม่ถึงขั้นเสียงแหบไม่บวมหมอก็
00:09:24จะต้องเก็บไว้ในโรงพยาบาลอยู่ดีอย่างน้อย
00:09:26ๆก็ต้อง 6 ชมนะครับเพราะว่าอาการมัน
00:09:29สามารถแสดงได้ภายใน 6 ช่มนะฮะแต่ถ้าเกิด
00:09:32คุณมีอาการแรงอันนี้แน่นอนว่าต้องเก็บไว้
00:09:34ในโรงพยาบาลตั้งแต่แรกอาการที่มันอาจจะ
00:09:37อันตรายในตอนแรกเลยนอกเหนือจากการวมของ
00:09:40สายเสียงหรือกล่องเสียงแล้วมันยังสามารถ
00:09:42ทำให้เกิดปอดอักเสบรุนแรงได้นะครับอ่า
00:09:46อันเนี้ยเราจะเรียกว่า ards นะฮะ acute
00:09:50respiratory distress Syndrome ซึ่ง
00:09:52มันจะทำให้มีน้ำท่วมอยู่ในปอดเยอะฉับพลัน
00:09:55แล้วพวกเนี้ยอาจจะต้องใช้เครื่องช่วยหาย
00:09:58ใจหรือบางกรณีถ้ายังพอทุเราได้ก็จะใช้
00:10:01หน้ากากอันนึงใส่ครอบปากครอบจมูกแล้วอัด
00:10:05แรงดันเข้าไปให้เราหายใจใช้ออกซิเจนขนาด
00:10:07สูงนะครับอันเนี้ยก็จังพอช่วยบรรเทาอาการ
00:10:11ให้เราได้แล้วเราก็ต้องสังเกตอาการในโรง
00:10:13พยาบาลมันไม่มียาต้านพิษนะครับไม่มียา
00:10:16ต้านพิษการรักษาเป็นไปเพื่อประคับประคอง
00:10:19รอเวลาให้เราดีขึ้นมาเองนะครับถ้าเราหาย
00:10:22ใจแล้วหลอดลมมันมีการตีบหมอเจะฟังปอดมี
00:10:25เสียงวี๊ดๆนะครับหรืออะไรพวกเนี้ยเค้าอาจ
00:10:27จะใช้ยาพ่นขยันรอลมถ้ากล่องเสียงตีบแต่
00:10:31มันยังตีบไม่มากเอาจจะมียาตัวนึงชื่อ emic
00:10:34epin พ่นให้มันขยายไว้แต่ถ้ามันพ่นแล้ว
00:10:37มันไม่ดีขึ้นต้องใส่ท่อนะครับในข้างล่าง
00:10:40ของปอดก็เหมือนกันถ้าหลอดลมมันตีปุ๊บเรา
00:10:42ให้ยาขยายหลอดลมเช่นยากลุ่ม salal เอ่อบอ
00:10:46นะครับให้มันขยายไว้แต่ยาตัวอื่นๆที่ให้
00:10:50ไปแล้วมันอาจจะไม่ได้ประโยชน์ก็เช่นพวก
00:10:52สเตียรอยด์ยาขับปัสสาวะอะไรพวกเแต่ว่าบาง
00:10:55ทีหมอเขอาจจะให้ร่วมไปด้วยขึ้นอยู่กับว่า
00:10:57มีอาการอะไรแทรกซ้อนในตอนนั้นบ้างหรือ
00:10:59เปล่านะครับนี่เป็นการรักษาหลักนะฮะก็คือ
00:11:03รอเวลาให้มันดีขึ้นคนส่วนมากเนี่ยใช้เวลา
00:11:06ประมาณ 2-3 วันก็จะกลับสู่ภาวะปกติโดยที่
00:11:08คุณไม่มีปัญหาอะไรเลยนะฮะแต่ถ้าเกิด
00:11:12ปริมาณแอมโมเนียที่คุณได้รับเข้าไปเนี่ย
00:11:15มันเยอะมากตอนแรกแล้วคุณว่ามีอาการเยอะ
00:11:17มากเลยตอนแรกเนี่ยมันอาจจะทำให้คุณมี
00:11:20ปัญหาระยะยาวได้นะครับปัญหาระยะยาวที่
00:11:23เกิดจากการสูดมแอมโมเนียแบบเยอะๆเนี่ยนะ
00:11:26ฮะมักจะเกิดกับคนที่มีอาการรุนแรงตั้งแต่
00:11:28แรกเช่นมีปอดอักเสบนะครับมีหลอดลมหดเกร็ง
00:11:32นะต้องใส่ท่อช่วยหายใจพวกเนี้ยระยะยาวอาจ
00:11:35จะเจอปัญหานะครับปัญหาอะไรได้บ้างข้อแรก
00:11:38ปัญหาที่เรียกว่า reactive Airway
00:11:42Syndrome หรือนะฮะ reactive Airway
00:11:44disease นะครับมันคืออะไรมันคือการที่
00:11:49หลอดลมของคุณเนี่ยมันโดนไอ้สารแอมโมเนีย
00:11:52เนี่ยทำลายจนกระทั่งมันมีความิดปกติเยอะ
00:11:55มากต่อไปเนี่ยมีอะไรมากระตุ้นมันนิดหน่อย
00:11:57เนี่ยมันจะมีความไวขึ้นมามาเลยคือมันจะมี
00:12:00อาการไอนะครับหายใจไม่ได้นะครับหลอดลมมัน
00:12:03จะหดเกรนกระทันหันเลยเช่นคุณไปสูดดม PM
00:12:062.5 ตอนแรกไม่เป็นไรแต่พอเจอแอมโมเนีย
00:12:08ทำลายหลอดลมคราวนี้สูดไปนิดนึงก็เป็นบาง
00:12:11ทีไปได้กลิ่นอะไรนิดหน่อยกลิ่นกับข้าว
00:12:13หลอดลมตีบขึ้นมาทันทีนะครับบางทีไปเจอ
00:12:16อากาศเย็นอากาศร้อนตีบขึ้นมาทันทีนะฮะ
00:12:20หรืออะไรที่เราไม่เคยเจอมาก่อนเราเป็นกรด
00:12:23ไหลย้อนอยู่แต่ก่อนก็ไม่เป็นไรตอนนี้กรด
00:12:25ไหลย้อนเข้าไปในหล่อดลมที่มันไวเกินที่
00:12:27เป็น reactive Airway disease รมพวก
00:12:29เนี้ยเป็นเลยครับหลอดลมตีฉับลันจะหายใจ
00:12:33ไม่สะดวกแล้วพวกนี้เนี่ยส่วนใหญ่แล้วมัน
00:12:36ไม่หายมันเป็นระยะยาวเลยนะครับบางคนโชคดี
00:12:40หลายปีอาจจะหายนะครับหลายเดือนอาจจะหาย
00:12:42บางคนก็เป็นตลอดชีวิตเหมือนกันเหมือนกับ
00:12:44คนที่เป็นหอบหืดจะต้องใช้ยาไว้ตลอดนะครับ
00:12:46นี่คือโรคที่ 1 โรคที่ 2 bronchiectasis
00:12:49หรือหลอดลมโปร่งพองถ้าการทำลายหลอดลมมัน
00:12:53ทำลายไปเยอะมากๆนะครับสิ่งที่เกิดขึ้นอัน
00:12:56นึงก็คือหลอดลมโป่งพองแล้วภาวะนี้ก็ไม่มี
00:12:58ทางหายเช่นกันอาการหลักของมันก็คือจะมีไอ
00:13:01เยอะและเสมหะออกมาเยอะนะครับเสมหะจะไม่
00:13:03หายสักทีทำยังไงมันก็ไม่หายนะครับไม่มี
00:13:06วิธีอะไรที่ทำให้เสมหะมันหายไปได้นะครับ
00:13:10แล้วภาวะนี้เนี่ยเป็นภาวะที่ผมไม่อยากให้
00:13:12เกิดขึ้นเพราะว่ามันทรมานนะฮะนอกจากมัน
00:13:15ไม่หายแล้วเนี่ยเราจะต้องขากสลดออกมาให้
00:13:18หมดตลอดเวลาเพราะว่าถ้าคุณปล่อยมันค้าง
00:13:20ไว้ในปอดนะมันจะกลายเป็นปอดติดเชื้อตามมา
00:13:22ได้นะครับแล้วยิ่งค้างนานๆปอดก็จะยิ่ง
00:13:25เสียไปมากขึ้นมากขึ้นแล้วสุดท้ายก็ต้อง
00:13:27ใส่ออกซิเจนไปตลอดชีวิตตตลอดเวลาด้วยนะ
00:13:30ครับอันนี้เป็นอันที่ 2 ซึ่งจะเกิดขึ้น
00:13:33ได้อันที่ 3 คือพังผืดในปอดจากการที่มี
00:13:37การทำลายเยอะๆนะครับอันนี้ก็เกิดได้
00:13:39เหมือนกันนะฮะซึ่งก็ไม่มีใครอยากจะให้
00:13:41เกิดขึ้นนะเพราะมันเกิดขึ้นแล้วมันแก้ไข
00:13:44ไม่ได้นะอันเนี้ยเป็น 3 อย่างหลักๆที่เรา
00:13:47จะเจอได้ในคนที่สูดดมแอมโมเนียเข้าไป
00:13:50มหาศาลแล้วก็เกิดอาการรุนแรงตั้งแต่แรกนะ
00:13:52ครับคงมีอย่างนึงซึ่งคนก็คงสงสัยว่าเอ้ย