อัลไซเมอร์เกิดจากอะไร และส่งผลต่อสมองอย่างไร

อายุมากขึ้น ทำไม? ชอบหลงลืม│ร.อ.นพ.ยงยุทธ มัยลาภ│รพ. พญาไท 3

จากช่อง : Phyathai Hospital


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:03[เพลง]
00:00:0300:00:06กระบวนการคิดการเรียนรู้ต่างๆเมื่อสูงวัย
00:00:0600:00:09มากขึ้นก็จะค่อยๆเสื่อมลงและช้าเป็นปกติ
00:00:0900:00:12อยู่แล้วนะครับความสามารถในการจดจำก็
00:00:1200:00:14เริ่มบกพร่องมากขึ้นเรื่อยๆต่อให้มี
00:00:1400:00:17สุขภาพแข็งแรงแต่ความจำแน่นอนว่าต้อง
00:00:1700:00:20เสื่อมถอยตามปกติครับความจริงแล้ววัยไหน
00:00:2000:00:22ก็มีอาการขี้ลืมได้เพราะว่าสิ่งที่เจอแต่
00:00:2200:00:25ละวันก็ทำให้เครียดมากอาจจะพักผ่อนน้อย
00:00:2500:00:28ไม่ได้ออกกำลังกายเป็นประจำใช้สมองหนัก
00:00:2800:00:30แล้วก็ทำหลายๆอย่างพร้อมกับก็ทำให้
00:00:3000:00:33เหนื่อยล้าครับปกติสมองจะมีการบันทึกความ
00:00:3300:00:35จำอย่างเป็นระบบเมื่อถึงเวลาที่ต้องการจะ
00:00:3500:00:38ใช้ข้อมูลนั้นก็จะมีการเรียกออกมาใช้
00:00:3800:00:41อย่างเป็นลำดับแต่การหลงลืมทั่วไปนั้นอาจ
00:00:4100:00:43จะเกิดจากไม่ได้มีการบันทึกความจำตั้งแต่
00:00:4300:00:46แรกอย่างเป็นระบบเพราะว่าจิตใจไม่ได้จดจา
00:00:4600:00:49กับสิ่งที่ต้องบันทึกความจำพอถึงเวลาจะ
00:00:4900:00:51เรียกใช้ก็จะทำให้สำเร็จนะครับทั้งก็อาจ
00:00:5100:00:54จะมีการดื่มแอลกอฮอลบ่อยๆแล้วก็ไม่ได้ออก
00:00:5400:00:57กำลังกายก็ลมีผลกระทบต่อกระบวนการจำนำไป
00:00:5700:01:02สู่ความขี้ลืมได้ครับ
00:01:0200:01:05ถ้าเป็นเหตุการณ์ในช่วงเวลาสั้นๆนะครับก็
00:01:0500:01:08เป็นไปได้ว่าการลืมนั้นเกิดจากสิ่งที่ทำ
00:01:0800:01:11อยู่ไม่ได้มีสมาธิเพียงพอเพื่อการจดจำแต่
00:01:1100:01:13ถ้าหากเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในช่วง
00:01:1300:01:18เวลายาวๆมีการหลงลืมไปเลยทั้งช่วงลืมเหตุ
00:01:1800:01:20การณ์ไปทั้งหมดเลยก็อาจจะเป็นอาการเริ่ม
00:01:2000:01:23แรกของภาวะสมองเสื่อมได้นะครับอย่างเช่น
00:01:2300:01:25ลืมไปเลยทั้งช่วงว่าตัวเองได้ให้ของส่วน
00:01:2600:01:28ตัวกับลูกหลานไปเป็นของขวัญแล้วก็กลับไป
00:01:2800:01:31โวยวายทวงคืนในภายหลังว่าไปอยู่ที่ลูก
00:01:3100:01:34หลานได้อย่างไรเป็นต้นนะครับอัลไซเมอร์
00:01:3400:01:36เนี่ยก็เป็นโรคที่พบมากถึง 60-80 per
00:01:3600:01:39ของผู้ที่มีภาวะโรคสมองเสื่อมทั้งหมดเป็น
00:01:3900:01:42หนึ่งในโรคที่เกิดจากความเสื่อมถอยของการ
00:01:4200:01:44ทำงานหรือว่าโครงสร้างเนื้อเยื่อของสมอง
00:01:4400:01:47ซึ่งก็จะมักพบในผู้สูงอายุโดยไม่ใช่ความ
00:01:4700:01:49เสื่อมตามธรรมชาติเพราะว่าผู้สูงอายุไม่
00:01:4900:01:51จำเป็นต้องเป็นอัลไซเมอร์ทุกคนนะครับแต่
00:01:5100:01:54ว่าเป็นความเสื่อมที่เกิดจากโปรตีนที่
00:01:5400:01:57ชื่อว่าเบต้าอลอยชนิดไม่ละลายน้ำซึ่งมัน
00:01:5700:02:00มันไปจับกับเซลล์สมองก็ทำให้มีการเสื่อม
00:02:0000:02:04ของเซลสมองอย่างช้าๆแล้วก็ฝ่อลงแล้วก็ทำ
00:02:0400:02:06ให้ระดับสารสืบประสาทชื่อว่าอะซิติลโคลีน
00:02:0600:02:10ลดลงอันนี้ก็ส่งผลโดยตรงต่อความทรงจำ
00:02:1000:02:12[เพลง]
00:02:1200:02:16ครับก็จะมี 10 สัญญาณเตือนด้วยกันนะครับ
00:02:1600:02:19มีเรื่องของหลงลืมก็คือลืมในเรื่องที่ไม่
00:02:1900:02:22น่าจะลืมมีความจำที่แย่ลงลืมในสิ่งที่
00:02:2200:02:24เป็นสิ่งใหม่ๆที่เพิ่งเกิดขึ้นหรือที่
00:02:2400:02:27เรียกว่าความจำระยะสั้นข้อ 2 ก็คือความ
00:02:2700:02:30สามารถในการวางแผนแล้วก็การแก้ปัญญหากลาย
00:02:3000:02:31เป็นมีปัญหาขึ้นมานะครับอันนี้ก็คือบก
00:02:3200:02:34พร่องในขั้นตอนที่เคยทำอยู่เป็นประจำความ
00:02:3400:02:37สามารถในการวางแผนหรือว่าแก้ไขปัญหามันลด
00:02:3700:02:40ลงข้อที่ 3 คือสิ่งที่คุ้นเคยทักษะการใช้
00:02:4000:02:44ชีวิตมีปัญหาหลงทางทั้งที่เคยขับเส้นทาง
00:02:4400:02:47เดิมนี้มานานทุกๆวันเป็นปีๆครับหาทางกลับ
00:02:4700:02:49บ้านไม่ถูกทักษะในการใช้ชีวิตประจำวันก็
00:02:4900:02:51ได้รับผลกระทบมากขึ้นมาขึ้นข้อที่ 4 คือ
00:02:5100:02:55สับสนในเรื่องเวลาและสถานที่ฤดูกาลลืม
00:02:5500:02:57สถานที่ที่ตัวเองอยู่ข้อ 5 นะครับก็คือ
00:02:5700:03:00ปัญหาภาพที่เห็นครับก็คือไม่เข้าใจในภาพ
00:03:0000:03:02ที่ตัวเองเห็นไม่เข้าใจความสัมพันธ์
00:03:0200:03:05ระหว่างภาพที่เห็นนั้นกับตัวคนไข้เองเวลา
00:03:0500:03:07ที่เดินผ่านกระจกหรือว่าส่องกระจกอาจจะ
00:03:0700:03:10คิดว่าอืนั่นไม่ใช่ตัวเองคิดว่ามีคนอื่น
00:03:1000:03:12อยู่ในกระจกหรือว่ามีคนอื่นอยู่ในห้อง
00:03:1200:03:15นั้นอีกคนหนึ่งเพราะไม่เข้าใจว่าสิ่งที่
00:03:1500:03:17เห็นนั้นคือกระจกข้อที่ 6 นะครับก็คือ
00:03:1700:03:21ปัญหาการหาคำคนไข้จะมีปัญหาในการค้นหา
00:03:2100:03:23หรือว่าใช้คำที่เหมาะสมในการพูดหรือว่า
00:03:2300:03:27การเขียนมักจะหยุดระหว่างการสนทนาเพราะ
00:03:2700:03:29ไม่รู้ว่าจะพูดอย่างไรต่อเรียงลำดับการ
00:03:2900:03:31ใช้คำก็อาจจะผิดเรียกชื่อสิ่งของก็อาจจะ
00:03:3100:03:35ผิดได้ข้อ 7 ครับคือลืมของลืมของไว้ในที่
00:03:3500:03:37ที่ไม่ควรจะวางหรือว่าเก็บไว้แล้วก็ไม่
00:03:3700:03:40สามารถจะย้อนนึกกลับไปได้ว่าวางไว้ที่ไหน
00:03:4000:03:42นะครับอย่างเช่นเอาโทรศัพท์ไปไว้ในตู้
00:03:4300:03:45เย็นแล้วก็พอพบสิ่งของเหล่านั้นก็มักจะ
00:03:4500:03:48คิดว่ามีคนขโมยไปหรือว่ามีคนหยิบไป
00:03:4800:03:50เปลี่ยนที่วางข้อที่ 8 นะฮะเป็นเรื่อง
00:03:5000:03:53ความสามารถในการตัดสินใจที่ลดลงหรือว่า
00:03:5300:03:55สูญเสียไปมักจะตัดสินใจไม่ได้ว่าจะทำ
00:03:5500:03:58อย่างไรกับตนเองในสถานการณ์ต่างๆเช่นไม่
00:03:5800:04:02อาบน้ำหรือว่าไม่ทำผมเวลาที่จะไปงานสำคัญ
00:04:0200:04:05ข้อ 9 นะครับข้อ 9 ก็คือการแยกตัวอันนี้
00:04:0500:04:08ก็คือมีการแยกตัวออกจากงานที่ทำหรือว่า
00:04:0800:04:11กิจกรรมที่ชอบเช่นปกติไปเล่นกีฬาพบปักกับ
00:04:1100:04:14เพื่อนูงทุกสัปดาห์อยู่ๆก็ไม่ไปโดยไม่มี
00:04:1400:04:17ผลใดๆนะครับไม่อยากจะไปเข้าร่วมกิจกรรม
00:04:1700:04:19ไม่อยากทำงานที่เคยทำโดยไม่มีเหตุผลไม่
00:04:1900:04:22อยากพบปะผู้คนมีความรู้สึกว่าเฉื่อยชาไม่
00:04:2200:04:25สนใจหรือว่าไม่ตื่นเต้นต่อสิ่งรอบข้าง
00:04:2500:04:28ครับข้อ 10 ครับก็คืออารมณ์และบุคลิกภาพ
00:04:2800:04:31เปลี่ยนไปโดยเฉพาะผู้ป่วยอัลไซเมอร์ที่ไป
00:04:3100:04:33อยู่ในสถานที่ที่เขาไม่คุ้นเคยก็อาจจะสับ
00:04:3300:04:37สนหวาดระแวหงุดหงิดซึมเศร้าวิตกกังวลหวาด
00:04:3700:04:39[เพลง]
00:04:3900:04:43กลัวมีเรื่องของภาวะน้ำหนักเกินนะครับ
00:04:4300:04:48หรือว่าสูบบุหรี่ไม่ทานข้าวเช้าทานหวาน
00:04:4800:04:50ทานน้ำตาลนะครับการนอนน้อยความเครียดความ
00:04:5000:04:53ซึมเศร้าแอลกอฮอล์อันนี้ก็ล้วนเป็นปัจจัย
00:04:5300:04:56ที่มีผลต่อการที่เราขี้ลืมและการที่เรา
00:04:5600:04:58อาจจะมีภาวะสมองเสื่อมได้ครับเพราะฉะนั้น
00:04:5800:05:01การปรับไลฟสไตล์วิถีชีวิตให้เอื้อต่อการ
00:05:0100:05:04มีสุขภาพที่ดีก็มีความสำคัญอย่างยิ่งใน
00:05:0400:05:06การป้องกันภาวะสมอง
00:05:0600:05:08[เพลง]
00:05:0800:05:13เสื่อมหลักๆคือการฝึกสมองครับฝึกเรียนรู้
00:05:1300:05:15ไม่หยุดไม่ว่าจะเป็นการเรียนหรือว่าการ
00:05:1500:05:18เล่นเกมแล้วก็ควรจะบริหารจัดการการกินโดย
00:05:1800:05:21เลือกอาหารที่มีประโยชน์เช่นทานผักผลไม้
00:05:2100:05:24ผลไม้ที่ไม่หวานทานยพืชปลานะครับการนอน
00:05:2400:05:27ให้เพียงพออย่างมีคุณภาพนี่ก็สำคัญการออก
00:05:2700:05:30กำลังกายจ๊อกกิ้งวิิ่งว่ายน้ำปจักรยานก็
00:05:3000:05:32สำคัญสำหรับผู้สูงอายุในบ้านเราอาจจะจัด
00:05:3200:05:35กิจกรรมที่ช่วยกระตุ้นความจำครับเช่นนำ
00:05:3500:05:37ปฏิทินขนาดใหญ่มาให้ผู้สูงอายุดูแล้วก็
00:05:3800:05:41ถามว่าวันนี้วันที่เท่าไหร่ฤดูอะไรนะครับ
00:05:4100:05:43อาจจะเอาเพลงที่ผู้สูงอายุเค้าชอบฟังหรือ
00:05:4300:05:46ว่าคุ้นเคยอยู่นะมาเปิดให้ฟังแล้วก็นั่ง
00:05:4600:05:48ฟังด้วยกันแล้วก็ถามข้อมูลเกี่ยวกับนัก
00:05:4800:05:51ร้องหรือว่าเพลงแล้วก็ให้ผู้สูงอายุเล่า
00:05:5100:05:54เหตุการณ์ที่จดจำได้นำเอารูปภาพสถานที่
00:05:5400:05:57ที่ผู้สูงอายุเ้าคุ้นเคยเช่นบ้านวัด
00:05:5700:06:00ศาสนสถานหรือว่าสถานที่ท่องเที่ยวที่เคย
00:06:0000:06:02ไปมาแล้วก็มาลองถามดูแล้วก็อาจจะใช้ท่า
00:06:0300:06:05บริหารเพื่อบริหารสมองบ่อยๆอันนี้ทำได้
00:06:0500:06:08ทั้งผู้สูงายุแล้วก็ผู้ที่ยังไม่สูงอายุ
00:06:0800:06:11นะครับอย่างเช่นอาจจะทำโป้งก้อยนะครับมือ
00:06:1100:06:14นึงเป็นโป้งมือนึงเป็นก้อยแล้วก็สลับกัน
00:06:1400:06:18นะครับทำอย่างงนี้บ่อยๆนะครับแต่สำคัญที่
00:06:1800:06:24สุดก็คือควรตรวจสุขภาพอย่างสม่ำเสมอครับ
00:06:2400:06:29[เพลง]