ไตทำงานอย่างไรในการควบคุมปริมาณน้ำในร่างกาย

ไตของคุณทำงานอย่างไร - Emma Bryce

จากช่อง : จงใฝ่รู้อยู่เสมอ — TED-Ed


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0600:00:08มันเป็นวันที่อากาศร้อน
00:00:0800:00:10และคุณเพิ่งจะดื่มน้ำเข้าไปหลายแก้ว
00:00:1000:00:12แก้วแล้วแก้วเล่า
00:00:1200:00:16เบื้องหลังความอยากเข้าห้องน้ำที่ตามมา เกิดจากอวัยวะรูปร่างเหมือนถั่วสองอัน
00:00:1600:00:19ที่ทำงานเหมือนตัวตรวจจับภายในอันละเอียดอ่อน
00:00:1900:00:22มันปรับสมดุลย์ของปริมาณน้ำในร่างกายของคุณ
00:00:2200:00:24ตรวจจับของเสียในเลือด
00:00:2400:00:26และรู้ว่าเมื่อไรจะปลดปล่อยวิตามิน เกลือแร่
00:00:2600:00:29และฮอร์โมนที่คุณต้องการในการดำรงชีวิต
00:00:2900:00:31ทักทายไตของคุณหน่อย
00:00:3100:00:35หน้าที่หลักของอวัยวะนี้คือ การกำจัดของเสีย
00:00:3500:00:38และเปลี่ยนมันเป็นปัสสาวะ
00:00:3800:00:41เลือดจำนวนแปดลิตรในตัวเราไหลผ่านไต
00:00:4100:00:44ประมาณ 20-25 เที่ยวในแต่ละวัน
00:00:4400:00:51หมายความว่า เมื่อรวมกันแล้วอวัยวะนี้ กรองเลือด 180 ลิตร ทุก 24 ชั่วโมง
00:00:5100:00:54ส่วนประกอบในเลือดคุณ เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา
00:00:5400:00:56ขณะที่คุณกินอาหารและน้ำ
00:00:5600:01:00ซึ่งอธิบายว่าทำไมไตถึงต้องทำงานตลอดเวลา
00:01:0000:01:04เลือดผ่านเข้าไตทางเส้นเลือดแดง ที่แตกแขนงออกไป
00:01:0400:01:09จนกลายเป็นเส้นเลือดเล็กๆ ที่พันรอบหน่วยพิเศษภายใน
00:01:0900:01:11ที่เรียกว่า หน่วยไต (nephron)
00:01:1100:01:12ในไตแต่ละข้าง
00:01:1200:01:17หนึ่งล้านหน่วยไตรวมกันเป็น ชุดเครื่องกรองและตัวตรวจจับอันทรงพลัง
00:01:1700:01:20ที่กรองเลือดอย่างพิถีพิถัน
00:01:2000:01:22นี่คือสิ่งที่แสดงให้เห็นว่า ระบบรับสัญญาณภายใน
00:01:2200:01:25ละเอียดอ่อนและแม่นยำเพียงใด
00:01:2500:01:30ในการกรองเลือด แต่ละหน่วยไต ใช้อุปกรณ์ทรงพลังสองชนิด
00:01:3000:01:37อันที่เป็นโครงสร้างก้อนกลมๆ เรียกว่า โกลเมอรูลัส และท่อที่เป็นเส้นยาวเหมือนหลอดกาแฟ
00:01:3700:01:41โกลเมอรูลัสทำหน้าที่เหมือนตัวกรอง ที่อนุญาตให้สารบางชนิด
00:01:4100:01:45เช่น วิตามิน และเกลือแร่ ผ่านเข้าไปในท่อ
00:01:4500:01:47หน้าที่ของท่อนี้คือ
00:01:4700:01:51ตรวจจับว่าสารใดเป็นที่ต้องการของร่างกาย
00:01:5100:01:54แล้วดูดซึมกลับในปริมาณที่ร่างกายต้องการ
00:01:5400:01:57เพื่อให้มันสามารถไหลเวียนในเลือดได้อีก
00:01:5700:02:00แต่เลือดไม่เพียงแต่ จะลำเลียงสารที่มีประโยชน์เท่านั้น
00:02:0000:02:02มันยังมีของเสียด้วย
00:02:0200:02:05และหน่วยไตก็ต้องจัดการให้ได้ว่า จะทำอย่างไรกับมัน
00:02:0500:02:09ท่อจะตรวจจับสารที่ร่างกายไม่ต้องการ
00:02:0900:02:12เช่น ยูเรีย ที่เหลือจากการย่อยสลายโปรตีน
00:02:1200:02:15และขับมันออกมาเป็นปัสสาวะออกจากไต
00:02:1500:02:19ผ่านท่อของเสียยาวๆ ที่เรียกว่า ท่อไต (ureter)
00:02:1900:02:23ท่อไตนี้ส่งต่อของเสียไปยังกระเพาะปัสสาวะ เพื่อจะปล่อยทิ้ง
00:02:2300:02:26ออกไปนอกร่างกายอย่างถาวร
00:02:2600:02:28ในปัสสาวะมีน้ำด้วย
00:02:2800:02:31ถ้าไตตรวจจับว่ามีน้ำมากไปในเลือดของคุณ
00:02:3100:02:34ตัวอย่างเช่น เมื่อคุณดื่มน้ำอั้กๆ ทีละหลายๆ แก้ว
00:02:3400:02:38มันส่งน้ำส่วนเกินไปยังกระเพาะปัสสาวะ เพื่อขับออก
00:02:3800:02:41แต่ถ้าหากระดับน้ำในเลือดต่ำ
00:02:4100:02:44ไตจะปล่อยน้ำบางส่วนเข้ากระแสเลือดทันที
00:02:4400:02:48ซึ่งหมายความว่า ในปัสสาวะจะมีปริมาณน้ำน้อยลง
00:02:4800:02:52นี่คือเหตุผลว่า ทำไมปัสสาวะจึงเหลืองขึ้น เมื่อคุณขาดน้ำ
00:02:5200:02:56ไตควบคุมสมดุลย์ระดับของเหลวในร่างกาย ด้วยการควบคุมน้ำ
00:02:5600:03:00แต่การควบคุมที่ละเอียดอ่อนนี้ ไม่ใช่ความสามารถเพียงอย่างเดียวของไต
00:03:0000:03:03อวัยวะนี้มีสามารถกระตุ้นวิตามินดี
00:03:0300:03:08ให้หลั่งฮอร์โมนเรนนิน (renin) ที่เพื่มความดันเลือด
00:03:0800:03:11และฮอร์โมนอีกตัวชื่อ อีริโทรพอยอิติน (erythropoietin)
00:03:1100:03:14ที่เพิ่มการสร้างเม็ดเลือด
00:03:1400:03:19ถ้าไม่มีไต ของเหลวในร่างกายของเรา คงปราศจากการควบคุม
00:03:1900:03:24ทุกครั้งที่เรารับประทานอาหาร เลือดเราจะได้รับสารที่ไม่ได้กรองอีกจำนวนหนึ่ง
00:03:2400:03:29ไม่ช้า ของเสียที่ก่อตัวขึ้นจะท่วม ระบบของเราและเราจะตาย
00:03:2900:03:32ดังนั้น ไตแต่ละข้างไม่เพียงแต่ทำให้ทุกอย่าง ทำงานไปได้อย่างราบรื่น
00:03:3200:03:34มันยังทำให้เรามีชีวิตอยู่ได้
00:03:3400:03:38โชคดีนะที่เรามีไตสองอัน