หากตรวจพบว่ามีภาวะ MCI จะมีวิธีป้องกันหรือชะลอการเสื่อมของสมองอย่างไร

วิธีทดสอบภาวะก่อนสมองเสื่อม | Brain Strong

จากช่อง : Mahidol Channel มหิดล แชนแนล


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:05[เสียงดนตรี]
00:00:0500:00:07เอ้า ปราก ปราก
00:00:0700:00:09หนูมาตรงเวลามากเลยอาจารย์
00:00:0900:00:11ยังไม่ได้พูดอะไรเลย ร้อนตัว
00:00:1100:00:13มีคนฝากเอกสารมาให้ เขาบอกสำคัญมาก
00:00:1300:00:14จริงเหรอ จากใครคะ
00:00:1400:00:17เอ…ชื่ออะไรนะ เดี๋ยวก่อน นึกก่อน
00:00:1700:00:18มันติดอยู่ที่ปากนี่
00:00:1800:00:19ก็ไม่มีอะไรติดที่ปากนี่คะ
00:00:2000:00:21ชื่อคน นึกไม่ออก เดี๋ยว
00:00:2100:00:22พี่น้าเดชไหมคะ
00:00:2200:00:24นั่นมันชื่อในวงการหรือเปล่า
00:00:2400:00:25พี่มาริโอ้ไหม
00:00:2500:00:27นั่นมันตัวละครในเกม
00:00:2700:00:28พี่ระพี บุญเปลื้อง ค่ะ
00:00:2800:00:30นั่นมันชื่อผม
00:00:3000:00:31เอ่อ...ช่วงนี้เป็นอะไรนี่
00:00:3100:00:34นึกชื่อไม่ออกหลายครั้งมากเลย ช่วงนี้เป็นบ่อย
00:00:3500:00:36หรือว่า...
00:00:3600:00:37หรือว่าอะไร
00:00:3700:00:39หรือว่าอาจารย์แก่จนสมองเสื่อมคะ
00:00:3900:00:40โอ้โฮ
00:00:4000:00:42เสื่อมนี่ยังไม่เจ็บเท่าแก่เลย
00:00:4200:00:44เจ็บเท่าแก่เลย
00:00:4500:00:46ของไม่ต้องเอาแล้วโว้ย
00:00:4600:00:47ถามอย่างนี้ ไม่ต้องเอาแล้ว
00:00:4700:00:47อาจารย์
00:00:4700:00:48ไม่ต้องเอาแล้ว
00:00:4800:00:50ขอโทษ หนูขอโทษ
00:00:5000:00:51[เสียงดนตรี]
00:00:5100:00:54ช่วงนี้ผมลืมโน่นนี่นั่นบ่อย ๆ
00:00:5400:00:55ลืมชื่อคน
00:00:5500:00:58บางทีก็ 3 วันกว่าจะนึกออกว่าจะพูดว่าอะไร
00:00:5800:01:00อันนี้สมองผมเริ่มเสื่อมหรือยังครับ
00:01:0000:01:01- ใจ
00:01:0100:01:02- จดจ่อ
00:01:0200:01:03- จำใจ
00:01:0300:01:04จิตใจ
00:01:0400:01:05มันซ้ำครับ เอาอย่างอื่น
00:01:0500:01:05ซ้ำเหรอ
00:01:0500:01:06หมดเวลาแล้วล่ะครับ
00:01:0800:01:10Brain Strong คุยเรื่องสมองให้เป็นเรื่องสนุก
00:01:1000:01:13วันนี้เราอยู่กับคุณหมออุ้ม คุณหมอชัชวาลครับ
00:01:1400:01:14ครับผม
00:01:1400:01:15- ผมมีเรื่องปรึกษาครับคุณหมอ - ครับ
00:01:1500:01:18ช่วงนี้ผมลืมโน่นนี่นั่นบ่อย ๆ
00:01:1800:01:19ลืมชื่อคน
00:01:2000:01:22บางทีก็ 3 วันกว่าจะนึกออกว่าจะพูดว่าอะไร
00:01:2200:01:24อันนี้สมองผมเริ่มเสื่อมหรือยังครับ
00:01:2400:01:25คุณเต้ยังทำงานได้ใช่ไหมครับ
00:01:2500:01:26ยังทำได้อยู่ครับ
00:01:2600:01:29ถ้ายังทำงานได้ ยังไม่น่าจะเป็นสมองเสื่อมนะครับ
00:01:2900:01:29ครับ
00:01:2900:01:32แต่ว่ามีภาวะหนึ่งที่เจอได้ คือภาวะสมองถดถอยลงเล็กน้อยครับ
00:01:3300:01:34นี่เราเรียกว่าเป็นภาวะ MCI
00:01:3400:01:36หรือว่าเป็น Mild Cognitive Impairment
00:01:3600:01:39เป็นการที่การรู้คิดของเรานี่ ถดถอยลงกว่าคนปกติ
00:01:3900:01:40แต่ยังไม่เป็นสมองเสื่อมนะครับ
00:01:4000:01:41ครับ
00:01:4100:01:44เป็นภาวะที่เป็นกึ่งกลางระหว่างคนปกติ กับคนสมองเสื่อมครับ
00:01:4400:01:48คนกลุ่มไหนบ้าง ที่จะมีโอกาสเป็น MCI อย่างที่คุณหมอว่า
00:01:4800:01:50คนที่เจอบ่อยที่สุดก็จะเป็นคนที่อายุเยอะครับ
00:01:5000:01:51อุ๊ย
00:01:5100:01:52[เสียงหัวเราะ]
00:01:5200:01:53แต่ว่าอายุยังไม่พอ
00:01:5300:01:55อาจจะมีโรคประจำตัวเยอะด้วยนะครับ
00:01:5500:01:57อาจจะมีคนที่ไม่ค่อยออกกำลังกาย
00:01:5700:01:59คนที่มีความเสี่ยงของ การเกิดโรคสมองเสื่อมอย่างอื่น
00:01:5900:02:02เช่น มีคนในครอบครัว เป็นโรคสมองเสื่อมหลาย ๆ คนในครอบครัว
00:02:0200:02:06อย่างนี้ผมเชื่อว่า คุณผู้ชมหลาย ๆ คน ก็คงจะสงสัยเหมือนผมแล้วล่ะว่า
00:02:0600:02:08เรามีโอกาสที่จะมี MCI
00:02:0800:02:11แล้วนำไปสู่อาการภาวะสมองเสื่อม ในอนาคตได้หรือเปล่า
00:02:1100:02:13คุณหมอมีวิธีในการทดสอบไหม
00:02:1300:02:15ปกติแล้วถ้าคนเป็น MCI สงสัยนะครับ
00:02:1500:02:17ก็ไปพบคุณหมอที่โรงพยาบาลนะครับ
00:02:1700:02:19แล้วเขาก็จะมีการตรวจประเมินเรื่องของสมอง
00:02:1900:02:20เดี๋ยวเราจะลองทดสอบกันได้ครับ
00:02:2000:02:23ได้เลยครับ คุณผู้ชม มาทดสอบด้วยกันนะครับ
00:02:2300:02:27[เสียงดนตรี]
00:02:2700:02:27คุณหมออุ้มครับ
00:02:2700:02:31เรามีวิธีในการทดสอบ ภาวะก่อนสมองเสื่อมนี้ยังไงบ้างครับ
00:02:3100:02:34จริง ๆ การทดสอบนี่ แบ่งเป็นหลาย ๆ ด้านของสมองนะครับ
00:02:3400:02:34ครับ
00:02:3400:02:37ปัญหาการรู้คิดนี่ มีทั้งหมด 6 ด้านด้วยกันนะครับ
00:02:3700:02:39อันแรกคือ ปัญหาด้านความจำครับ
00:02:3900:02:42ถัดไปเป็นปัญหาเรื่องของ การตัดสินใจและวางแผนครับ
00:02:4200:02:46ต่อไปเป็นปัญหาทางด้านการใช้ภาษา ก็มีปัญหาและอ่านได้นะครับ
00:02:4600:02:49ถัดไปเป็นเรื่องของการตั้งใจ ใส่ใจนะครับ
00:02:4900:02:51เรื่องของการรับรู้สิ่งรอบตัวนะครับ
00:02:5100:02:53การใช้งานสิ่งต่าง ๆ รอบตัวเรานะครับ
00:02:5300:02:55สุดท้ายคือ การรู้คิดทางด้านสังคมครับ
00:02:5500:02:58เราต้องทดสอบทั้ง 6 ด้าน ในคราวเดียวกันนี้หรือครับ
00:02:5800:03:01ครับ ปกติเราจะทดสอบ ในภาพรวม ๆ กันทั้ง 6 ด้านครับ
00:03:0100:03:03แต่ว่าเราค่อย ๆ ขยายทีละด้าน
00:03:0300:03:05ผมจะลองให้คุณเต้ลองเล่นเกมนะครับ
00:03:0500:03:08อันนี้นะครับ เราจะมีของ 5 อย่างนะครับ
00:03:0800:03:10ให้ลองดูนะครับ แล้วดูซิว่ามันคืออะไรนะครับ
00:03:1100:03:11อันแรกครับ
00:03:1100:03:14มันคือหนังสือ หนังสือเนอะ
00:03:1400:03:15นี่ครับ
00:03:1600:03:17- แก้ว แก้วน้ำ - แก้วน้ำนะครับ
00:03:1800:03:18อันนี้ครับ
00:03:1900:03:21- โทรศัพท์มือถือ - โทรศัพท์มือถือนะครับ
00:03:2100:03:22อันนี้ครับ
00:03:2200:03:23โอ้ อันนี้คือกล้วยเลย
00:03:2300:03:24อา...กล้วยนะครับ
00:03:2400:03:25กล้วยหอมด้วย
00:03:2500:03:26สุดท้ายครับ อันนี้ครับ
00:03:2700:03:29เอ่อ…กุญแจ พวงกุญแจ
00:03:2900:03:31โอเคครับ ให้ดูของ 5 อย่างนี้ไว้นะครับ
00:03:3100:03:33- ให้ดูไว้เฉย ๆ - ให้ดูไว้นะครับ
00:03:3300:03:35เดี๋ยวผมจะว่ากันอีกทีว่าให้ทำอะไรนะครับ
00:03:3500:03:39[เสียงดนตรี]
00:03:3900:03:43ต่อไปจะทดสอบเรื่องของ การวางแผนและตัดสินใจ
00:03:4300:03:46ภาษาอังกฤษทางด้านนี้เรียกว่า เป็น Executive Function นะครับ
00:03:4600:03:48เหมือนเราไปเน้น executive ครับของตัวเราเอง
00:03:4800:03:49เป็นผู้บริหาร
00:03:4900:03:53เป็นผู้บริหารของสมองเราเอง ในการที่เราจะวางแผนว่าจะทำอะไรดีวันนี้
00:03:5300:03:56มีการตั้งเป้าหมาย มีการทำให้ถึงเป้าหมายนั้น สำคัญมาก ๆ เลยครับ
00:03:5600:03:58แล้วคนที่มีปัญหาเรื่องของ การวางแผนและตัดสินใจนี่
00:03:5900:04:00เขาจะมีอาการประมาณไหนครับ
00:04:0000:04:03อาจจะคิดไม่ออก ตัดสินใจไม่ได้ว่าจะทำอะไรดี
00:04:0300:04:05และใช้เวลานานขึ้นในการตัดสินใจ
00:04:0500:04:07เวลาทำงานก็จะเกิดการผิดพลาดมากขึ้น
00:04:0700:04:08ผิดพลาดแล้วแก้ไขไม่ได้
00:04:0800:04:11งานออกมาไม่สำเร็จอะไรอย่างนี้ครับ ก็เป็นปัญหาสำคัญครับ
00:04:1200:04:16คุณหมอครับ แล้วเราจะมีวิธีในการทดสอบ เรื่องของการวางแผนการตัดสินยังไงครับ
00:04:1600:04:18ได้ครับ เราก็มีเกมให้เล่นได้นะครับ
00:04:1800:04:20ซึ่งเกมของเราจะลองทดสอบกันดูนะครับ
00:04:2000:04:20ได้ ๆ
00:04:2000:04:21ผมจะให้คุณเต้...
00:04:2100:04:23ผมอยากจะให้ชวนคุณผู้ชมเล่นไปกับผมได้ไหมครับ
00:04:2300:04:25ลองเล่นได้เลยครับ เล่นได้เลยครับ
00:04:2500:04:26เอ้ามา คุณผู้ชม มา !
00:04:2600:04:28คุณเต้ลองคิดคำศัพท์ภาษาไทยนะครับ
00:04:2800:04:29- ภาษาไทยด้วยนะ โอเค - ภาษาไทยครับ
00:04:2900:04:32เอาเป็นตัวอักษร “จ” ขึ้นต้น
00:04:3200:04:34“จ”
00:04:3400:04:36เป็นคำที่ขึ้นต้นด้วย “จ”
00:04:3600:04:37ใช่ครับ คำที่มีความหมายนะครับ
00:04:3700:04:39- ต้องมีความหมายด้วยเหรอ - ต้องมีความหมายสิครับ
00:04:3900:04:40โอเค
00:04:4000:04:44- พูดให้มากที่สุดในเวลา 1 นาทีนะครับ - 1 นาที
00:04:4400:04:45ดูซิว่าได้กี่คำ
00:04:4500:04:46- ใจ
00:04:4600:04:47- จดจ่อ
00:04:4700:04:48- จำใจ
00:04:4800:04:49จิตใจ
00:04:4900:04:51- มันซ้ำครับ เอาอย่างอื่น - ซ้ำเหรอ เอา...เจ็บ
00:04:5100:04:52เจ็บ
00:04:5200:04:54เอ่อ...เอ่อ...จดจำ
00:04:5400:04:55จดจำ
00:04:5500:04:59เอ่อ...เอ่อ...เอ่อ...เอ่อ...เจี๊ยบ
00:04:5900:05:02เจี๊ยบ ได้ เจี๊ยบก็ยังมีความหมายนะครับ
00:05:0200:05:08เอ่อ...เอ่อ...เอ่อ...เอ่อ...คุณผู้ชม ตะโกนมาดัง ๆ ตะโกนมาดัง ๆ
00:05:0800:05:13เอ่อ...จ จาน...จาน
00:05:1300:05:14จาน ได้ครับ จานได้
00:05:1400:05:17เอ่อ...จานสีขาว จานสีฟ้า
00:05:1700:05:19ซ้ำกันไม่ได้ครับ จานไปแล้วครับ
00:05:1900:05:22เอ่อ...จอได้ไหม จอ
00:05:2200:05:23จอก็มีความหมายครับ
00:05:2400:05:24จอนะ
00:05:2400:05:26ลองคิดคำ ลองสะกดคำ
00:05:2600:05:27สะกดคำเนอะ
00:05:2700:05:29เอ่อ...เอ่อ...แจก
00:05:2900:05:30แจก อา...
00:05:3000:05:31- จ่าย
00:05:3100:05:32- จับ
00:05:3300:05:35- จด จดไปแล้ว - จดไปแล้วครับ
00:05:3500:05:37เอ่อ...จิ้ม
00:05:3700:05:37จิ้มได้
00:05:3700:05:38จุ่ม
00:05:3900:05:41เอ่อ...
00:05:4100:05:42ใกล้จะหมดเวลาหรือยังครับ
00:05:4200:05:43ใกล้เวลาหมดหรือยังนี่
00:05:4300:05:45- หมดเวลาแล้วค่ะ - หมดเวลาแล้วนะครับ
00:05:4500:05:4513 คำครับ
00:05:4600:05:4713 คำ
00:05:4700:05:49ก็ 13 คำ ถือว่าใช้ได้นะครับ
00:05:4900:05:51ถือว่าน่าจะผ่านนะครับ
00:05:5100:05:53จริง ๆ เกณฑ์การผ่านว่ากี่คำนี่
00:05:5300:05:56มันขึ้นอยู่กับอายุ ขึ้นอยู่กับการศึกษา แต่ละคนนะครับ
00:05:5600:06:00อย่างคุณเต้อายุน้อย การศึกษาสูงอย่างนี้ครับ
00:06:0000:06:03คุณได้สัก…จริง ๆ น่าจะได้สัก 30 คำนะครับ
00:06:0300:06:05แต่จริง ๆ ตัวเกณฑ์นี้ มันขึ้นอยู่กับหลาย ๆ อย่างนะครับ
00:06:0500:06:07คงไม่ได้ใช้เกณฑ์นี้เสมอไปทุกคนนะครับ
00:06:0700:06:10ตัวอักษรตัวอื่นก็ทดสอบได้นะครับ ถ้าเกิดจะเล่นเองที่บ้านนะครับ
00:06:1000:06:13หรือจะเป็นคำศัพท์ในแง่ของหมวดหมู่ก็ได้ครับ
00:06:1300:06:16เช่น ไปซื้อของจากตลาดนี่ มีผักอะไรบ้างในตลาด
00:06:1600:06:19ดูซิพูดได้กี่คำใน 1 นาทีนะครับ ก็เป็นการทดสอบได้เหมือนกันครับ
00:06:1900:06:22เมื่อกี้มันเป็นเรื่องของคำต่าง ๆ เนอะ
00:06:2200:06:22ใช่ครับ
00:06:2200:06:25มันเกี่ยวข้องยังไงกับเรื่องของ การตัดสินใจและการวางแผน
00:06:2500:06:28ครับ จริง ๆ อันนี้ มันเป็นเหมือนเกมที่มีเวลาจำกัดนะครับ
00:06:2800:06:33ให้เราตัดสินใจว่า เราต้องพูดคำอย่างไร ให้มันไม่ซ้ำกันให้ได้มากที่สุด
00:06:3300:06:34มันมีกติกาอยู่
00:06:3400:06:38แล้วมันต้องใช้การคิด แล้วก็พูดออกมา
00:06:3800:06:40เรียบเรียงคำศัพท์ให้ดี ให้ได้เยอะที่สุดนะครับ
00:06:4000:06:42พอพูดถึงการตัดสินใจและวางแผน
00:06:4200:06:45มันสำคัญต่อการดำเนินชีวิตปกติของเราขนาดไหน
00:06:4500:06:49ครับ อันนี้จำเป็นมาก ๆ เลยครับเพราะว่า ในหมวดหมู่ด้านนี้นะครับ
00:06:4900:06:51ช่วยให้เราใช้ชีวิตประจำวันได้ปกติ
00:06:5100:06:52เรื่องของการทำงานของเรานะครับ
00:06:5200:06:56ทุกวันนี้ เราต้องคิดว่าเราต้องทำอะไรบ้าง ต้องวางแผนอย่างไรบ้าง
00:06:5600:06:58จะออกไปจ่ายตลาดนี่ จะไปซื้ออะไรบ้าง
00:06:5800:07:01จะเดินทางไป นั่งรถอะไรดีนะครับ
00:07:0100:07:03เกิดอุบัติเหตุขึ้นมา ต้องทำอะไรต่อนี่
00:07:0300:07:05เป็นเรื่องของการตัดสินใจ และวางแผนทั้งสิ้นเลย
00:07:0500:07:06[เสียงดนตรี]
00:07:0600:07:09- เราจะไปทดสอบด้านภาษาแล้วนะครับ - ภาษาแล้วครับ
00:07:0900:07:10หรือว่า Language นี่เองครับ
00:07:1000:07:11ภาษานี่ เราใช้ทุกวันนะครับ
00:07:1100:07:15นอกจากการรับรู้ว่าคนอื่นพูดอะไรนะครับ หรือว่าเขียนอะไรมานี่
00:07:1500:07:17ใช้ในการสื่อสารออกไปด้วยนะครับ
00:07:1700:07:19ถ้าเราใช้ภาษาไม่ได้นี่ เราจะเข้าสังคมได้ลำบากมากเลยครับ
00:07:1900:07:21แล้วเราจะมีวิธีทดสอบยังไงครับนี่
00:07:2100:07:24แล้วภาษาสำคัญอย่างหนึ่งคือ เรื่องของการบอกชื่อสิ่งของต่าง ๆ
00:07:2500:07:26ก็เป็นภาษาเช่นกันนะครับ
00:07:2600:07:26ครับ
00:07:2600:07:28เราทดสอบเรื่องของการบอกชื่อสิ่งของไหมครับ
00:07:2800:07:29ได้เลยครับ
00:07:3000:07:31เห็นคุณหมอเตรียม iPad มา
00:07:3100:07:33ผมเตรียมรูปภาพนะครับ อันนี้นะครับ
00:07:3300:07:37จะให้คุณเต้ลองบอกว่า สิ่งนี้เรียกว่าอะไรนะครับ
00:07:3700:07:40โอ้ ได้เลย เอาแบบเป็นภาษาไทยเนอะ
00:07:4000:07:41ให้บอกโดยเร็วนะครับ
00:07:4100:07:42ให้บอกโดยเร็วด้วย
00:07:4200:07:44โชว์ปุ๊บ ให้พูดเลย
00:07:4400:07:46ทำเป็นโชว์พาวเวอร์เลยครับ ว่าคุณเต้ทำได้นะครับ
00:07:4600:07:50ได้ คุณผู้ชมครับ เดี๋ยวเราจะเห็นภาพพร้อมกัน แล้วพูดออกมาดัง ๆ เลยนะ
00:07:5000:07:51มา !
00:07:5100:07:52สิ่งนี้ครับ
00:07:5200:07:53ปากกาครับ
00:07:5300:07:53อา...
00:07:5400:07:56เอ่อ...พีระมิด
00:07:5600:07:57อา...
00:07:5700:08:00- เอ่อ...เปลญวน - เปลญวน
00:08:0100:08:03- เอ่อ...มังคุด - อา...ไม่ใช่ละมุดนะครับ
00:08:0300:08:06- เอ่อ...เอ่อ...โลมา - โลมาครับ
00:08:0700:08:10ดอกไม้ครับ ผมไม่รู้ว่ามันคืออะไร แต่ดอกไม้ครับ
00:08:1000:08:12เอ่อ...จอมปลวก
00:08:1200:08:12จอมปลวก
00:08:1400:08:17- เอ่อ...แก้วใส - มีใสด้วยนะครับ โอเค
00:08:1700:08:19- เอ่อ...กระบองเพชร - ครับ
00:08:2000:08:23เอ่อ...เอ่อ...เรียกอะไร คราด คราด
00:08:2300:08:27อา...โอเคครับ ก็ได้ครบทั้ง 10 รูปเลยนะครับ
00:08:2700:08:30ควรจะต้องทำได้สักเท่าไร ถึงจะคิดว่ามันไม่น่าจะมีปัญหาหรอก
00:08:3100:08:32จริง ๆ เรามีแบบทดสอบที่มาตรฐานนะครับ
00:08:3200:08:34- จะมีทั้งหมด 30 รูปเลยครับ - 30 รูปเลยเหรอ
00:08:3400:08:36จะให้บอกไปเรื่อย ๆ
00:08:3600:08:38ควรได้ 23 รูปขึ้นไปครับ เป็นต้นนะครับ
00:08:3800:08:41แต่อันนี้อย่างที่บอก เหมือนเดิมครับ คือ ขึ้นอยู่กับอายุ การศึกษาด้วยครับ
00:08:4100:08:42อ๋อ ครับ
00:08:4200:08:45แต่เวลาไปหาคุณหมอนี่ มันก็ไม่ได้มีการทดสอบเฉพาะอย่างนี้เท่านั้น
00:08:4500:08:46ใช่ครับ
00:08:4600:08:50การทดสอบทางด้านการรู้คิดของสมองนี่ มีหลายด้านมากเลยครับ
00:08:5000:08:52ซึ่งเราทำการทดสอบนี่ ต้องทำเป็นหลาย ๆ การทดสอบนะครับ
00:08:5200:08:55ให้คุณหมอได้ประเมินทีละด้าน ทีละด้านไปครับ
00:08:5500:08:59เมื่อสักครู่มาแล้ว เรื่องของการวางแผน การตัดสินใจ เรื่องของภาษาแล้ว
00:08:5900:09:00มีด้านอื่น ๆ อีกใช่ไหม
00:09:0000:09:03มีด้านของการตั้งใจและใส่ใจนะครับ
00:09:0300:09:06ในการที่เราจะสามารถตั้งใจกับ สิ่งต่อหน้าเราได้
00:09:0600:09:10ในช่วงเวลาเวลาหนึ่งให้ได้เยอะที่สุด นานที่สุด จนสำเร็จนะครับ
00:09:1000:09:13ถ้าเกิดว่ามีปัญหาด้านนี้ คนไข้ก็จะมีปัญหาเรื่องทำอะไรแล้วมันวอกแวก
00:09:1300:09:15สมาธิไม่อยู่กับเนื้อกับตัวนะครับ
00:09:1500:09:17ทำไม่เสร็จสักทีหนึ่ง
00:09:1700:09:19สำหรับของการตั้งใจการใส่ใจครับ
00:09:1900:09:19เข้าใจแล้ว
00:09:1900:09:23ด้านถัดไปคือ ด้านของการรับรู้สิ่งของรอบตัว
00:09:2300:09:25แล้วก็เรื่องของการใช้งานสิ่งของนั้น ๆ
00:09:2500:09:26การเคลื่อนไหวต่าง ๆ
00:09:2600:09:27ถ้ามีปัญหาด้านนี้นะครับ
00:09:2700:09:30ก็จะไม่รู้ว่า สิ่งที่เราเห็น หรือว่าเราสัมผัสอยู่มันคืออะไร
00:09:3000:09:33อ๋อ จับแล้วไม่รู้ว่ามันแข็งหรือมันนิ่ม อย่างนี้หรือ
00:09:3300:09:33ใช่
00:09:3300:09:35หรือว่าเป็นสี่เหลี่ยม เป็นขอบเป็นคมอย่างนี้เหรอ
00:09:3500:09:35ใช่ครับ
00:09:3500:09:39หรือว่ามองแล้วไม่รู้ว่ารูปร่างเป็นยังไง ทำให้เราไม่รู้ว่ามันคืออะไร
00:09:3900:09:40แต่อาจจะภาษาเรายังดีนะครับ
00:09:4000:09:43แต่ว่าแค่ไม่รู้ว่ามันคืออะไร จากการที่เรามองอย่างเดียว
00:09:4300:09:45ต้องใช้จับ ต้องสัมผัส ถึงจะรู้ว่าเป็นอะไรอย่างนี้ เป็นต้น
00:09:4500:09:46ครับ
00:09:4600:09:47แล้วก็รวมทั้งการใช้งานสิ่งนั้น ๆ นะครับ
00:09:4700:09:50เช่น รู้ว่ามันคืออะไร แล้วจะต้องใช้งานมันได้ด้วยนะครับ
00:09:5000:09:53เช่น รู้ว่าเป็นกรรไกร ต้องจับกรรไกรมาตัดกระดาษได้อย่างนี้
00:09:5300:09:55อันนั้นก็คือเรื่องของสมองส่วนนี้นะครับ
00:09:5500:09:56ครับ
00:09:5600:10:00แล้วอีกด้านหนึ่งนะครับ ก็คือเรื่องของ การรู้คิดของการเข้าสังคมครับ
00:10:0000:10:04เช่น การรู้ว่าคนอื่นคิดอย่างไร คิดอะไรอยู่ในใจ
00:10:0400:10:06ขนาดนั้นเลยหรือ
00:10:0600:10:09เข้าใจคนอื่น ๆ ว่าคนอื่นรู้สึกอย่างไร ก็เป็นการรู้คิดชนิดหนึ่งนะครับ
00:10:0900:10:12หมายถึงสามารถที่จะมอง แล้วดูจากสีหน้าท่าทางเขา
00:10:1200:10:14แล้วพอจะคาดเดาได้ว่าเขารู้สึกอย่างไร
00:10:1400:10:18ถูกต้อง อันนี้ครับเป็นการรู้คิดของสมอง ที่มันค่อนข้าง Advance มาก
00:10:1800:10:19แต่ว่าสมองทุกคนเป็นอย่างนี้ครับ
00:10:1900:10:21ก็สามารถรู้ได้ว่าคนอื่นคิดอะไรอยู่
00:10:2100:10:24ฉะนั้น เราจะไม่ทำอะไรเพื่อให้คนอื่น เขาเสียใจอย่างนี้เป็นต้นนะครับ
00:10:2400:10:26นั่นก็แปลว่าถ้ามีปัญหาในด้านนี้
00:10:2600:10:28อาการก็จะเป็นประมาณว่า
00:10:2800:10:31เขาไม่สนใจว่าใครในโลกนี้จะคิดอะไรกับเขา อย่างนี้หรือ
00:10:3100:10:33เขาทำในสิ่งที่เขาต้องการจะทำได้อย่างนี้หรือ
00:10:3300:10:35ใช่ คนไข้กลุ่มนี้คือทำอะไรหุนหันพลันแล่น
00:10:3500:10:38อาจจะสนใจมากเกินไป หรือว่าทำร้ายคนอื่นเขาก็ได้นะครับ
00:10:3800:10:40หรือว่าแสดงพฤติกรรมที่ไม่ค่อยแคร์คนอื่น
00:10:4000:10:42หรือบางคนก็ตรงกันข้ามเลย คือ
00:10:4200:10:46ไม่แคร์จนนิ่งเฉื่อย นิ่งเฉย นั่งทั้งวันก็มีนะครับ
00:10:4600:10:46อืม
00:10:4600:10:51- มันมากี่ด้านแล้ว อันนี้ 5 ด้านแล้วใช่ไหม - ได้หรือยังครับ 5 ด้านแล้ว
00:10:5100:10:54เมื่อสักครู่นี้คุณหมอบอกว่ามี 6 ด้าน
00:10:5400:10:56ครับ ด้านสุดท้าย เราจะเฉลยกันนะครับ
00:10:5600:11:00แต่เรา...จำได้ไหมครับว่า ตอนต้นเราให้จำสิ่งของไว้ 5 อย่างครับ
00:11:0000:11:05จะลองให้คุณเต้ลองทายว่า ข้างในนี้มีอะไรบ้าง 5 อย่างเมื่อกี้นะครับ
00:11:0500:11:07เดี๋ยวผมพยายามที่จะทวนความจำด้วยนะ
00:11:0700:11:07ครับ
00:11:0700:11:09คุณผู้ชมช่วยกันนะ ช่วยกัน
00:11:0900:11:12ผมจำได้ หนังสือมาก่อนเลย
00:11:1200:11:15- ถูกต้องครับ หนังสือนะครับ - โอ้
00:11:1500:11:18เอ่อ...เอ่อ...พวงกุญแจ
00:11:1800:11:22มีพวงกุญแจมีหรือเปล่า ใช่หรือเปล่า พวงกุญแจ มา กุ๊งกิ๊ง กุ๊งกิ๊ง
00:11:2200:11:23มีครับ วงกุญแจ
00:11:2300:11:24จำได้ จำได้
00:11:2400:11:28เอ่อ...เอ่อ...ผมจำได้ว่ามีโทรศัพท์
00:11:2800:11:31- อา...โทรศัพท์ มีครับ - โทรศัพท์ โทรศัพท์ โทรศัพท์
00:11:3100:11:37เอ่อ...ผมจำได้ว่ามี มี มี มี...แก้ว แก้ว แก้วกาแฟ mug
00:11:3700:11:38แก้วสีอะไรครับ
00:11:3800:11:41โอ๊ย สีขาวมีลายเป็นสีเหลือง
00:11:4100:11:43ถูกต้องครับ แก้วสีขาว ลายสีเหลือง ความจำดีครับ
00:11:4300:11:44สุดท้ายครับ
00:11:4400:11:47อย่างที่ 5 นี่มันคืออะไร ใช่ปากกาหรือเปล่า
00:11:4800:11:51เมื่อกี้มีปากกาอยู่ในตอนเราเล่นเกม มีปากกาจริง ๆ นะครับ
00:11:5100:11:53แต่ไม่ได้ให้จำ อยู่ในกระเป๋านะครับ
00:11:5300:11:56- คราด คราด - คราด ไม่ใช่นะครับ
00:11:5600:11:57เอ่อ...
00:11:5700:11:59- หมดเวลาครับ - อ้าว ตายแล้ว
00:11:5900:12:01- คุณผู้ชมจำได้หรือเปล่าว่าสิ่งที่ 5 คืออะไร - อะไรนะครับ คืออะไรครับ
00:12:0100:12:03- คุณหมอต้องเฉลยแล้ว - เฉลยนะครับ
00:12:0300:12:04เฮ้ย อะไรหว่า
00:12:0400:12:06คือ...มันคือ...
00:12:0600:12:08กล้วยครับผม
00:12:0800:12:10ผมยังพูดอยู่ ไม่ใช่กล้วยเฉย ๆ มันคือกล้วยหอม
00:12:1000:12:12- อา…กล้วยหอมนะครับ - คุณผู้ชมจำได้ใช่ไหม
00:12:1200:12:15แต่ไม่เป็นไรนะครับ เพราะว่า ถึงแม้จะจำไม่ได้ 5 อย่างนะครับ
00:12:1500:12:20ในชีวิตจริง ๆ นี่ คนเราก็เผลอพลาดกันได้บ้าง ไม่ได้แบบว่าเป็นผิดปกตินะครับ
00:12:2000:12:22เราจะรู้ว่าผิดปกติหรือเปล่านี่ เราดูว่า
00:12:2200:12:25คนที่อายุเท่ากับเรานี่ การศึกษาเท่ากับเรานี่ เขาได้เท่าไรกัน
00:12:2500:12:26เราได้เท่าคนอื่นเขาหรือเปล่านะครับ
00:12:2600:12:27ครับ
00:12:2700:12:30ถ้าเกิดเพื่อน ๆ ของคุณเต้นี่ ได้ 4 อย่างหรือ 5 อย่างเหมือนกัน
00:12:3000:12:31เราได้ 4 อย่างเหมือนกัน ก็ปกติได้แล้วครับ
00:12:3100:12:33การทดสอบแบบนี้ คือเป็นการทดสอบด้านไหนนะครับ
00:12:3300:12:35อันนี้ก็คือทดสอบด้านความจำครับ
00:12:3500:12:36อ๋อ
00:12:3600:12:38เมื่อกี้ให้จำสิ่งของไว้ตอนแรก 5 อย่าง
00:12:3800:12:39แล้วก็พอผ่านเวลาไปพักหนึ่งนี่
00:12:3900:12:41เราให้ทวนซ้ำอีก 5 อย่าง
00:12:4100:12:43ก็คือทดสอบความจำระยะสั้นครับ
00:12:4300:12:45อ๋อ แสดงว่าความจำ มันมีอยู่ด้วยกันหลายระยะหรือครับ
00:12:4500:12:48มีหลายแบบครับ ทั้งระยะสั้น ระยะยาวนะครับ
00:12:4800:12:50แต่ที่เป็นปัญหาบ่อยที่สุดก็คือ ความจำระยะสั้นครับ
00:12:5000:12:54นั่นก็คือ อะไรที่มันเกิดขึ้น เมื่อสักครู่นี้ จำไม่ได้ใช่ไหมครับ
00:12:5400:12:57คนไข้ที่เป็นสมองเสื่อม หรือเป็น MCI ก็แล้วแต่นี่ครับ
00:12:5700:12:59จะมีปัญหาความจำระยะสั้นได้บ่อย
00:12:5900:13:02ระยะสั้นคือเกิดขึ้นเมื่อสักครู่ เมื่อเช้า
00:13:0200:13:03เมื่อวานก็ยังระยะสั้นนะครับ
00:13:0300:13:05ระยะยาวคือมันอาจจะหลาย ๆ ปี
00:13:0500:13:08ระยะสั้นคือเกิดเมื่อเร็ว ๆ นี้ครับ ก็เป็นระยะสั้นหมดเลยครับ
00:13:0800:13:10ตอนนี้คุณผู้ชมหลายท่านอาจจะเริ่มกังวล
00:13:1000:13:12เอ๊ะ จะมีวิธีในการที่จะป้องกัน
00:13:1200:13:16หรือว่าทำให้มันช้าลงไหม เจ้า MCI นี่ คุณหมอมีคำแนะนำเบื้องต้นไหม
00:13:1600:13:19ครับ ถ้าเกิดได้รับการวินิจฉัยว่า เป็น MCI แล้วนะครับ
00:13:1900:13:24การรักษาปัจจุบันนี้ ยังไม่มีการรักษาด้วยยา อะไรที่เป็นจำเพาะเจาะจงขนาดนั้นในประเทศไทย
00:13:2400:13:27เราก็จะแนะนำ เรื่องของการปฏิบัติตัวมากกว่าครับ
00:13:2700:13:29เช่น การออกกำลังกายเป็นประจำ
00:13:2900:13:31พบว่าคนออกกำลังกายสม่ำเสมอนี่ สมองจะไวกว่า
00:13:3100:13:34พอร่างกาย Active สมองจะไวมากขึ้น
00:13:3400:13:36รวมทั้งเรื่องของการพักผ่อนให้เพียงพอนะครับ
00:13:3700:13:38การบรรเทาความเครียดนะครับ
00:13:3800:13:40แล้วก็การควบคุมโรคประจำตัวให้ดี
00:13:4100:13:43พวกที่เป็นโรคเบาหวาน ความดัน ไขมันสูงนี่
00:13:4300:13:46จะมีความเสี่ยงของ การเกิดโรคสมองเสื่อมเช่นกัน
00:13:4600:13:47ฉะนั้น ต้องคุมให้ดี
00:13:4700:13:49ฟังดู ล้วน ๆ เลยคือ เรื่องของพฤติกรรมนี่เองแหละ
00:13:5000:13:54ถูกไหม เพราะอันนั้นคือสิ่งที่เราสามารถที่จะ ปรับเปลี่ยนแล้วก็ควบคุมมันได้
00:13:5400:13:59สำหรับคุณผู้ชมที่มักจะลืมโน่นนี่นั่น 3 วันเพิ่งจะนึกออกว่าจะพูดอะไร
00:13:5900:14:01ก็อย่าเพิ่งตีตนไปก่อนไข้เนอะ
00:14:0200:14:04ถ้ามีคำถามใด ๆ
00:14:0400:14:06ลองทำบททดสอบวันนี้แล้ว
00:14:0600:14:10เอ๊ะ มันยังไม่แน่ใจ ลองไปพบคุณหมอนะ
00:14:1000:14:13สามารถที่จะพบคุณหมอได้ ในโรงพยาบาลทั่วประเทศเลยใช่ไหมครับ
00:14:1300:14:16ใช่ครับ มีคุณหมอหลายท่าน ที่รับปรึกษาเบื้องต้นก่อนได้นะครับ
00:14:1600:14:20แต่ว่าถ้าเจอหมอเฉพาะทาง ก็จะมีคุณหมอ ทางด้านระบบประสาทวิทยานะครับ
00:14:2000:14:23คุณหมอทางด้านจิตเวชศาสตร์ ก็ดูแลโรคสมองเสื่อมได้นะครับ
00:14:2300:14:25คุณหมอผู้สูงอายุก็ดูแลได้ครับ
00:14:2500:14:29แต่ถ้าเกิดว่าไม่มี 3 ท่านเหล่านี้ ก็ไปเจอท่านอื่นก่อนก็ได้ครับ
00:14:2900:14:30ได้ครับ
00:14:3000:14:33คุณหมอครับ ความจำผมอาจจะสั้น แต่ความรักผมยาวนะครับ
00:14:3300:14:45[เสียงดนตรี]
00:14:4500:14:47ความรู้ทำให้ทุกอย่างเป็นไปได้
00:14:4700:14:49มหาวิทยาลัยมหิดล
00:14:4900:14:50ปัญญาของแผ่นดิน