ทำไมคนที่เป็นเบาหวานถึงไม่รู้สึกเจ็บเมื่อเท้าบาดแผลหรือเหยียบเศษแก้ว

เบาหวานลงเท้า : ศิริราช The Life ตอนสั้น [by Mahidol]

จากช่อง : Mahidol Channel มหิดล แชนแนล


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:03(หมอ) คนไข้มีปัญหาว่าเป็นเบาหวานมานานหลายปี
00:00:0300:00:09แล้วก็มาหาเราด้วยไปเหยียบเศษแก้ว แล้วก็มีแผลที่ฝ่าเท้า
00:00:0900:00:11แล้วแผลมันไม่หายสักทีนะครับ
00:00:1100:00:14วันนี้ก็มาดูว่าแผลมันหายไหม
00:00:1400:00:15เท้าผิดรูปเป็นอย่างไร
00:00:1500:00:17เดี๋ยวเราดูเท้ากันเลยแล้วกันนะครับ
00:00:1700:00:22ก็จะเห็นว่าเท้าด้านขวานี่ รูปเท้ายังปกตินะครับ
00:00:2300:00:26เห็นเท้าด้านซ้ายไหม เท้ามันแปร มันเบ้
00:00:2600:00:28(กิ๊ฟ) เบี้ยวออกไปด้านข้าง (หมอ) เบี้ยวออกไปด้านข้างครับ
00:00:2800:00:31(หมอ) ซึ่งภาษาแพทย์นี่ อย่างนี้เขาเรียกว่า "เท้าแบน"
00:00:3100:00:34แล้วก็มีปลายเท้าบิดออกไปด้านนอกนะครับ
00:00:3400:00:38ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากกระดูกมันทรุดไปแล้ว
00:00:3800:00:44ลักษณะกระดูกตรงนี้นะครับ ตรงกลางฝ่าเท้านี่มันทรุดลงไปเลยนะครับ
00:00:4400:00:46จากการที่มีความเสื่อม
00:00:4600:00:48แล้วคุณป้าไม่รู้สึก
00:00:4800:00:53คือข้อคงเคยอักเสบ แล้วกระดูกมันก็เลยทรุดไป
00:00:5300:00:56แล้วก็คุณป้าก็ยังไม่เจ็บ เพราะว่าปลายประสาทมันไม่ดี
00:00:5600:00:58ก็เดินไปจนเท้าเบี้ยวไปเรื่อย
00:00:5800:01:01(กิ๊ฟ) ที่คุณหมอบอกว่า ปลายประสาทไม่รับรู้นี่
00:01:0100:01:02คือเกิดจากโรคเบาหวาน
00:01:0200:01:04(หมอ) เกิดจากเบาหวานครับ ใช่
00:01:0400:01:06(กิ๊ฟ) พอเป็นเบาหวานปั๊บ ปลายประสาทมันไม่รับรู้
00:01:0600:01:06(หมอ) ครับ
00:01:0600:01:07(กิ๊ฟ) พอเรา...
00:01:0700:01:10(หมอ) เหยียบไป กระดูกมันทรุด ก็ไม่เจ็บ
00:01:1000:01:11ก็เหยียบต่อไปอีก
00:01:1100:01:12(กิ๊ฟ) จนมันเบี้ยวออกด้านข้าง
00:01:1200:01:15(หมอ) จนมันเบี้ยวออกไปด้านข้าง ใช่ครับ
00:01:1500:01:16ก็จะเกิดการอักเสบ
00:01:1600:01:19(หมอ) แล้วก็ซ่อมตัวเองจนมันหายเจ็บ
00:01:1900:01:19(กิ๊ฟ) ครับ
00:01:1900:01:23(หมอ) แต่คนที่เป็นเบาหวานนี่ กลไกนี้มันหายไปนะครับ
00:01:2300:01:26ก็เลยทำให้เกิดแผล เกิดอะไรได้ง่าย
00:01:2600:01:28(กิ๊ฟ) คือมันไม่เจ็บ พอไม่เจ็บก็เดินไปเรื่อย ๆ
00:01:2800:01:32(หมอ) ใช่ครับ บางคนมีเศษหินอยู่ในรองเท้า
00:01:3200:01:35แล้วหินมันก็ทิ่มไปทิ่มมา ทิ่มมาทิ่มไป ถูไปถูมา
00:01:3600:01:37(กิ๊ฟ) ยังไม่รู้สึกเลย (หมอ) ยังไม่รู้สึกเลย
00:01:3700:01:41(หมอ) ถอดออกมาอีกที เลือดเต็มถุงเท้า แต่ไม่เจ็บ
00:01:4100:01:43(กิ๊ฟ) แล้วตอนนั้น คุณป้าก็ไม่เจ็บจริง ๆ (คนไข้) ไม่เจ็บ
00:01:4300:01:44(หมอ) ไม่เจ็บครับ
00:01:4400:01:46(กิ๊ฟ) แก้วบาดก็ไม่เจ็บ (คนไข้) ไม่เจ็บค่ะ
00:01:4600:01:48(กิ๊ฟ) เหลือเชื่อ ผมเพิ่งเคยได้ยิน (หมอ) ครับ
00:01:4800:01:53(คนไข้) จนแผลที่ตำนะ ขาข้างนี้แดงก่ำเลย
00:01:5300:01:54ถึงได้มาหาหมอ
00:01:5400:01:59(หมอ) ก็เลยทำให้เกิดเท้าผิดรูป แล้วยังไม่มีอาการ ไม่รู้ตัว
00:01:5900:02:00(กิ๊ฟ) เห็นแล้ว กระดูกทรุด มันไม่เป็นรูปเหมือนที่เราเห็น
00:02:0000:02:03(หมอ) ครับกระดูกทรุด แต่ว่าด้านข้างนะครับ
00:02:0300:02:07ด้านข้างจะมีกระดูกนูนออกมานิดเดียว เห็นไหมตรงนี้มันจะนูน
00:02:0700:02:10แต่ว่ามันยังอยู่แนวเดียว กับส้นเท้ากับปลายเท้า
00:02:1000:02:14อันนี้ยังโชคดีเพราะว่ามันยังไม่ทิ่มพื้น
00:02:1400:02:18เพราะฉะนั้น เราก็จะส่งไปทำรองเท้าพิเศษ
00:02:1800:02:20เหมือนที่คุณป้าใส่อยู่
00:02:2000:02:22นี่คือ เป็นรองเท้าพิเศษ
00:02:2200:02:24(กิ๊ฟ) อ๋อ สั่งมาเฉพาะเท้าคุณป้าเลย
00:02:2400:02:26(หมอ) เราก็จะปั๊มรูปเท้า (กิ๊ฟ) ครับ
00:02:2600:02:28(หมอ) เพื่อที่จะให้น้ำหนักกระจายทั่ว ๆ ไป
00:02:2800:02:30แล้วรองเท้ามันจะนิ่ม
00:02:3000:02:31(กิ๊ฟ) นิ่มมาก
00:02:3100:02:33(หมอ) โดนแล้วก็ไม่เจ็บ
00:02:3300:02:36เพราะฉะนั้น การรักษาก็คือ ปรับรองเท้าอย่างเดียว
00:02:3600:02:37บางคนไม่โชคดีอย่างนี้
00:02:3700:02:41คือเบี้ยวเยอะ เราต้องมาแก้ เรียงกระดูกใหม่
00:02:4100:02:43ก็คือ ไปทำให้มันหักใหม่
00:02:4300:02:45แล้วก็มาเรียงให้มันตรง
00:02:4500:02:49เพื่อ...พูดตรง ๆ คือ รักษาเท้าไว้ ไม่ให้ถูกตัด
00:02:4900:02:52เพราะว่าถ้าเบี้ยวมาก ๆ แล้วมันจะเกิดแผลเรื้อรัง
00:02:5200:02:54และรักษาไม่หาย ก็จะต้องถูกตัด
00:02:5400:02:56(กิ๊ฟ) คนทั่วไปที่ดูรายการนี้นะ (หมอ) ครับ
00:02:5600:02:57(กิ๊ฟ) ควรจะทำตัวอย่างไรดีคุณหมอครับ
00:02:5800:02:59(หมอ) ครับ อย่างแรกเลยนะครับ
00:03:0000:03:01กลับไปคุมเบาหวาน
00:03:0100:03:03สำคัญที่สุด
00:03:0300:03:05แล้วก็ได้ผลดีที่สุดนะครับ
00:03:0500:03:09แต่ว่าทำยากที่สุดนะ คือ...ตามใจปากส่วนใหญ่
00:03:0900:03:11(กิ๊ฟ) เป็นพฤติกรรมการรับประทานอาหาร
00:03:1100:03:13(หมอ) ใช่ครับ คือเมืองไทยอาหารเยอะ
00:03:1300:03:16มันจะมีน้ำตาลในเลือดและน้ำตาลสะสมนะครับ
00:03:1600:03:18ถ้าคุมน้ำตาลในเลือดได้ดี
00:03:1900:03:23แต่น้ำตาลสะสมไม่ดี แปลว่าระหว่างวันมีความสวิงนะครับ
00:03:2300:03:26เพราะฉะนั้น ต้องคุมน้ำตาลสะสมให้อยู่นะครับ
00:03:2600:03:27ถ้าน้ำตาลสะสมดี
00:03:2700:03:31การถูกทำลายของปลายประสาทส่วนปลายก็จะน้อย
00:03:3100:03:35ก็จะไม่ขึ้นตา จะไม่ไปไต จะไม่ไปเท้านะครับ
00:03:3600:03:38พวกนี้ป้องกันได้ดีที่สุดเลย