ทำไมการตรวจยีนจึงสำคัญแม้ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นมะเร็งทันที

รู้ความเสี่ยง 'โรคมะเร็ง' ด้วยการตรวจ DNA│พญ. ธิศรา วีรสมัย│รพ. พญาไท 1

จากช่อง : Phyathai Hospital


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:04[เพลง]
00:00:0400:00:07กลไกการเกิดมะเร็งก็คือเริ่มจากการที่ว่า
00:00:0700:00:09มีเซลล์สักหนึ่งเซลล์ก็พอหรือมากกว่านะคะ
00:00:0900:00:12ที่มียีนที่มีการกลายพันธุ์การเปลี่ยน
00:00:1200:00:15แปลงนี้ก็จะสร้างโปรตีนที่ไม่สมบูรณ์หรือ
00:00:1500:00:17ว่าผิดปกติจึงจะทำหน้าที่แตกต่างจาก
00:00:1700:00:20โปรตีนปกติทำให้เหนี่ยวนำให้มีการแบ่งตัว
00:00:2000:00:23ของเซลล์มากจนเหนือการควบคุมและก็กลาย
00:00:2300:00:25เป็นมะเร็งในที่สุดนะคะการกลายพันธุ์ที่
00:00:2500:00:27ทำให้เกิดมะเร็งแบ่งได้เป็น 2 ประเภทค่ะ
00:00:2700:00:31นะคะก็คือการกลายพันธุ์ซึ่งถูกถ่ายทอดโดย
00:00:3100:00:34ตรงจากพ่อแม่สู่ลูกหรือทางพันธุกรรมนั่น
00:00:3400:00:36เองนะคะหรือ 2 ก็คือการกลายพันธุ์ที่เกิด
00:00:3600:00:40จากยีนมีความเสียหายในช่วงชีวิตของเราแต่
00:00:4000:00:43ไม่ได้ถ่ายทอดจากพ่อแม่ทางมนุษย์ซึ่ง
00:00:4300:00:45ปัจจัยเหล่านี้เกิดจากหลายสาเหตุนะคะไม่
00:00:4500:00:48ว่าจะเป็นการติดเชื้อไวรัสบางประเภทการ
00:00:4800:00:51สูบบุหรี่นะคะการสัมผัสแสงพวก Ultra
00:00:5100:00:54Violet นะคะการรับรังสีความเสื่อมชรา
00:00:5400:00:56เหล่านี้นะคะก็ล้วนเป็นสาเหตุทำให้เกิด
00:00:5600:00:59การกลายพันธุ์แล้วก็เกิดมะเร็งได้นะฮะการ
00:00:5900:01:01ตรวจพบยืนกลางพันธุ์เหล่านี้นะคะก็สามารถ
00:01:0100:01:04จะบอกความเสี่ยงการเกิดโรคมะเร็งทางพันธ
00:01:0400:01:06ุกรรมได้ปัจจัยทางพันธุกรรมจะทำให้คนคน
00:01:0600:01:08หนึ่งเนี่ยมีโอกาสเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็ง
00:01:0800:01:11มากกว่าคนธรรมดา 10-100 เท่านะคะใน
00:01:1100:01:13ปัจจุบันเราสามารถตรวจความเสี่ยงได้นะคะ
00:01:1300:01:17ด้วยการตรวจยีนหรือ DNA เพื่อทราบว่าใคร
00:01:1700:01:19มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นในการเกิดมะเร็งใน
00:01:1900:01:22อนาคตนะคะไม่ว่าจะเป็นมะเร็งลำไส้มะเร็ง
00:01:2200:01:25เต้านมมะเร็งรังไข่มะเร็งปอดและอีกหลาย
00:01:2500:01:28ชนิดนะคะก่อนที่จะเกิดโรคมะเร็งขึ้นค่ะ
00:01:2800:01:32[เพลง]
00:01:3200:01:34เมื่อทราบผลนะคะว่ามีความเสี่ยงในการเกิด
00:01:3400:01:37มะเร็งจากการตรวจจีนแพทย์ก็จะวางแผนการดู
00:01:3700:01:40แลสุขภาพเชิงลึกและเชิงรุกนะคะในแง่ของ
00:01:4000:01:44การป้องกันไม่ว่าจะเป็นการระบุปัจจัยทาง
00:01:4400:01:47ด้านอาหารรูปแบบการใช้ชีวิตพฤติกรรม
00:01:4700:01:49เสี่ยงอันจะก่อให้เกิดมะเร็งชนิดนั้นๆนะ
00:01:4900:01:52คะวางระบบชีวิตใหม่ค่ะปรับเปลี่ยนรูปแบบ
00:01:5200:01:55การใช้ชีวิตทั้งการจัดอาหารที่ควรและไม่
00:01:5500:01:57ควรรับประทานที่อาจจะก่อให้เกิดความ
00:01:5700:01:59เสี่ยงในการเกิดมะเร็งการออกกำลังกายที่
00:01:5900:02:02เหมาะสมการวางแผนการตรวจเชิงลึกสำหรับ
00:02:0200:02:05ความเสี่ยงเช่นถ้าตรวจพบความเสี่ยงที่จะ
00:02:0500:02:08เป็นมะเร็งลำไส้ในอนาคตแน่นอนเราจะต้อง
00:02:0800:02:10ได้รับการตรวจสอบกล้องระบบทางเดินอาหาร
00:02:1000:02:14หรือแม้แต่การตรวจเอกซเรย์เพิ่มเติมทั้ง
00:02:1400:02:17CT Scan หรือ MRI ในการประเมินมะเร็ง
00:02:1700:02:20ระยะเริ่มต้นสำหรับมะเร็งบางชนิดรวมตลอด
00:02:2000:02:22จนถึงการผ่าตัดเชิงป้องกันในกรณีที่เจอ
00:02:2200:02:25ก้อนในระยะก่อนมะเร็งเหล่านี้จะนำไปสู่
00:02:2500:02:28องค์กรป้องกันการเกิดโรคมะเร็งทั้งสิ้น
00:02:2800:02:32[เพลง]
00:02:3200:02:34ปัจจุบันนะคะเราสามารถตรวจยืนกลายพันธุ์
00:02:3400:02:36ที่เพิ่มความเสี่ยงการเกิดมะเร็งที่ถ่าย
00:02:3600:02:38ทอดทางพันธุกรรมได้นะคะไม่ว่าจะเป็น
00:02:3800:02:41มะเร็งเต้านมมะเร็งรังไข่มะเร็งลำไส้นะคะ
00:02:4100:02:43การตรวจยีนก็เลยมีบทบาทมากขึ้นโดยเฉพาะ
00:02:4300:02:46อย่างยิ่งถ้ามีญาติสนิทเป็นมะเร็งเต้านม
00:02:4600:02:49หรือรังไข่โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีมาก
00:02:4900:02:52กว่า 1 คนและวินิจฉัยตั้งแต่อายุไม่ถึง 50
00:02:5200:02:56ปีหรืออาจจะมีญาติสนิทเป็นมะเร็ง 2 ที่นะ
00:02:5600:02:59คะเช่นเต้านม 2 ข้างหรือที่เต้านมและรัง
00:02:5900:03:01ไข่เหล่านี้ก็จะยิ่งมีความเสี่ยงในกรณี
00:03:0100:03:03ที่ตรวจพบการกลายพันธุ์ของยีนเสี่ยง
00:03:0300:03:05มะเร็งเต้านมยังไม่ได้หมายความว่าเป็น
00:03:0500:03:08มะเร็งตอนนี้นะคะแต่พบความเสี่ยงที่จะ
00:03:0800:03:10เป็นมะเร็งทางพันธุกรรมซึ่งจะเกิดในอนาคต
00:03:1100:03:14เราก็จะต้องเริ่มปรับรูปแบบการใช้ชีวิตใน
00:03:1400:03:16ทุกๆด้านแล้วค่ะเพื่อไม่ให้เป็นมะเร็ง
00:03:1600:03:18เต้านมตามปัจจัยเสี่ยงทางพันธุกรรมนะคะ
00:03:1800:03:20ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการควบคุมน้ำหนักนะ
00:03:2100:03:24คะควรจะตรวจคัดกรองในโปรแกรมเป็นประจำนะ
00:03:2400:03:27คะจะตรวจถี่ทุก 6 เดือนหรือ 1 ปีก็ขึ้น
00:03:2700:03:29อยู่กับผลตรวจแรกและคุณหมอก็จะให้คำแนะนำ
00:03:2900:03:32อีกครั้งหนึ่งนะคะการตรวจเช่นเนื้อนะคะ
00:03:3200:03:35เมื่อพบก้อนเนื้อหน้าสงสารนะคะและผ่าตัด
00:03:3500:03:37ออกก่อนที่จะพัฒนาเป็นมะเร็งในอนาคตหรือ
00:03:3700:03:40พิจารณาให้ยาต้านยาป้องกันหรือผ่าตัดเต้า
00:03:4000:03:42นมออกเพื่อป้องกันมะเร็งอันนี้ก็ขึ้นอยู่
00:03:4200:03:45กับข้อบ่งชี้ของคุณหมอนะคะ
00:03:4500:03:48[เพลง]
00:03:4800:03:50ไม่ได้หมายความว่าเราจะไม่มีทางเป็น
00:03:5000:03:53มะเร็งเลยแต่หมายความว่าเราไม่ได้รับความ
00:03:5300:03:56เสี่ยงทางพันธุกรรมในการเกิดมะเร็งแต่เรา
00:03:5600:03:58สามารถจะเป็นมะเร็งจากปัจจัยของการใช้
00:03:5800:04:01ชีวิตได้แต่นั่นเราโชคดีแค่ไหนแล้วที่ไม่
00:04:0100:04:03ได้รับความเสี่ยงทางพันธุกรรมมาเพราะ
00:04:0300:04:06ฉะนั้นรักสุขภาพเยอะๆดูแลสุขภาพเชิงป้อง
00:04:0600:04:08กันค่ะหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงก็ยังมีความ
00:04:0800:04:10สำคัญอยู่นะคะเพราะว่าปัจจัยเสี่ยงต่างๆ
00:04:1000:04:12ที่ก่อให้เกิดมะเร็งไม่ว่าจะเป็นรูปแบบ
00:04:1200:04:15การใช้ชีวิตนะคะการปนเปื้อนสารเคมีหรือ
00:04:1500:04:18สารก่อมะเร็งก็เป็นปัจจัยสำคัญเช่นหลีก
00:04:1800:04:20เลี่ยงอาหารปิ้งย่างไม่ทันบ่อยๆนะยิ่งติด
00:04:2000:04:23เขม่าดำๆนี่ต้องเลี้ยงเลยนะคะหลีกเลี่ยง
00:04:2300:04:25การสูบบุหรี่ดื่มเหล้าเป็นประจำนะคะ
00:04:2500:04:27เรื่องการสัมผัสมลพิษทั้งทางอากาศแล้วก็
00:04:2700:04:30ทางอาหารเหล่านี้เป็นต้นค่ะเนื่องจาก 30%
00:04:3000:04:33ของโรคนะคะสัมพันธ์กับยีนส์ค่ะแต่อีก 70%
00:04:3300:04:36นะคะเกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตนะคะเรา
00:04:3600:04:38ไม่สามารถจะเปลี่ยนยีนที่ติดตัวมาตั้งแต่
00:04:3800:04:41เกิดได้แต่เราสามารถปรับเปลี่ยนรูปแบบการ
00:04:4100:04:44ใช้ชีวิตตามผลตรวจดีป้องกันการเกิดโรคได้
00:04:4400:04:45ค่ะ
00:04:4500:04:49[เพลง]
00:04:4900:04:51นอกจากมะเร็งการตรวจโรคที่เกิดจาก
00:04:5100:04:54พันธุกรรมก็มีประโยชน์มากนะคะอย่างเช่น
00:04:5400:04:56โรคเกี่ยวกับหัวใจและหลอดเลือดซึ่งผลการ
00:04:5600:04:59ตรวจยีนจะช่วยวางแผนการใช้ชีวิตและ
00:04:5900:05:01กิจกรรมที่ไม่อันตรายต่อสุขภาพค่ะนอกจาก
00:05:0100:05:04นี้การวางแผนสุขภาพจากการตรวจยีนก็สามารถ
00:05:0400:05:07เริ่มตั้งแต่คนๆนั้นยังไม่เกิดค่ะนะคะไม่
00:05:0700:05:09ว่าจะเป็นการตรวจในคู่สมรสที่วางแผนจะมี
00:05:0900:05:12บุตรนะคะเพื่อประเมินโรคที่จะถ่ายทอดทาง
00:05:1200:05:15พันธุกรรมจากคุณพ่อคุณแม่เช่นโรคเลือดโรค
00:05:1500:05:17ที่เป็นความผิดปกติทางโครโมโซมที่จะถ่าย
00:05:1700:05:20ทอดไปสู่รู้ค่ะการตรวจยีนส์ยังเหมาะโอกาส
00:05:2000:05:22ต่อการบาดเจ็บต่อเส้นเองเกิดจากการออก
00:05:2200:05:25กำลังกายหรือการฟื้นตัวหลังออกกำลังดัง
00:05:2500:05:28นั้นหากพบว่ามีโอกาสที่จะบาดเจ็บสูงจากผล
00:05:2800:05:31การตรวจดีเราก็สามารถเลือกชนิดการออก
00:05:3100:05:33กำลังกายที่เหมาะสมเพื่อไม่ให้เกิดการบาด
00:05:3300:05:35เจ็บจากการออกกำลังกายแถมยังได้ประโยชน์
00:05:3500:05:37จากการออกกำลังกายให้ดีด้วยนะคะนอกจากนี้
00:05:3700:05:41การตรวจยังบอกการตอบสนองและโอกาสเกิดผล
00:05:4100:05:43ข้างเคียงจากยานะคะเพราะเราจะไม่สามารถ
00:05:4300:05:46รู้ได้เลยนะคะว่าเราจะแพ้ยาชนิดไหนจนกว่า
00:05:4600:05:49จะใช้แล้วเกิดอาการไปแล้วนะคะซึ่งการค้า
00:05:4900:05:51ยางบางชนิดก็หนักหนาสาหัสอยู่พอสมควรนะคะ
00:05:5100:05:54การตรวจยืนจะช่วยบอกเราได้ว่าเรามีโอกาส
00:05:5400:05:56ที่จะเกิดผลข้างเคียงจากยาหรือมีความไว
00:05:5600:05:59ต่อยามากผิดปกติจนเกิดคิดจากการใช้ยา
00:05:5900:06:02เหล่านั้นทำให้มีข้อมูลส่วนตัวที่สำคัญใน
00:06:0200:06:04การแจ้งแพทย์ผู้รักษาเอื้อต่อการเลือก
00:06:0400:06:08ชนิดและชนิดของยาขนาดของยาที่เหมาะกับการ
00:06:0800:06:12รักษาให้ได้ผลและไม่เกิดผลแทรกซ้อนค่ะ
00:06:1200:06:19[เพลง]